Alkoholizm – jakie są objawy i jak to leczyć? Co trzeba wiedzieć o uzależnieniu od alkoholu i jak temu przeciwdziałać?

Alkoholizm – jakie są objawy i jak to leczyć? Co trzeba wiedzieć o uzależnieniu od alkoholu i jak temu przeciwdziałać? - zdjęcie

Uzależnienie od alkoholu to podstępna choroba, ponieważ trudno jednoznacznie określić, od którego momentu można już mówić o uzależnieniu. Wbrew powszechnemu przekonaniu uzależniony od alkoholu to nie tylko pijak, którego najczęściej można spotkać zataczającego się przy osiedlowym sklepie. Z chorobą tą zmagają się także ludzie dobrzy sytuowani, o których na pierwszy rzut oka nie można byłoby powiedzieć, że mają jakikolwiek problem z alkoholem. Z poniższego artykułu dowiesz się, czym jest uzależnienie od alkoholu, jakie są fazy choroby, jak ją rozpoznać, a także gdzie szukać pomocy.

Zobacz także: Jak leczyć odwodnienie organizmu

Alkoholizm - uzależnienie od alkoholu

Uzależnienie od jakiegokolwiek środka definiowane jest jako stan psychiczny wynikający z interakcji pomiędzy organizmem człowieka a tymże środkiem uzależniającym. Charakteryzuje się zmianą zachowania oraz odczuwaniem potrzeby zażywania środka uzależniającego w sposób ciągły lub też okresowy. Potrzeba ta wynika z chęci doznania wpływu środka uzależniającego na psychikę lub też z chęci uniknięcia objawów odstawienia. Uzależnienie może być fizyczne (kiedy organizm domaga się przyjęcia środka uzależniającego), psychiczne (kiedy odczuwa się potrzebę przyjmowania środka za wszelką cenę), a także społeczne (związane z zażywaniem środka w pewnej grupie ludzi). 

Uzależnienie od alkoholu to zatem sposób jego spożywania, wykraczający poza ramy tradycyjnego, zwyczajowego spożycia, przyjęte w społeczności. Alkoholizm cechuje utrata kontroli nad ilością spożywanego alkoholu. Choroba ta rozwija się bardzo powoli, a w konsekwencji może prowadzić do powstania wielu innych schorzeń somatycznych i psychicznych, a nawet do śmierci. 

Jakie są fazy choroby alkoholowej?

Alkoholizm dzieli się na cztery fazy. Pierwsza z nich to wstępna faza alkoholizmu (przed alkoholowa). To wówczas dochodzi do psychicznego uzależnienia od alkoholu. Chory pije w celu utrzymania równowagi organizmu. Z reguły zachowuje kontrolę nad ilością spożywanego alkoholu, nie upija się. Z drugiej strony w tym okresie wzrasta tolerancja organizmu na alkohol.

Kolejna faza to faza ostrzegawcza (zwiastunowa). Wówczas pojawiają się pierwsze zaniki pamięci wywołane ilością spożytego alkoholu. Chory coraz bardziej koncentruje się na alkoholu i zaczyna pić go w samotności. Z jednej strony unika rozmów na temat picia, z drugiej - organizuje okazje do spożycia alkoholu, po czym często ma poczucie winy wynikające z jego nadużycia, a także mocniej przeżywa objawy nadużycia alkoholu dnia poprzedniego. 

Faza trzecia to faza krytyczna alkoholizmu (ostra). W tym czasie pojawia się u chorego głód alkoholowy, a on sam traci kontrolę nad ilością spożywanego alkoholu, przez co zaczyna zaniedbywać rodzinę, pracę czy inne codzienne obowiązki. Jego celem jest gromadzenie alkoholu i to właśnie jemu chory podporządkowuje całe życie. Odczuwa potrzebę ciągłego uzupełniania poziomu alkoholu w organizmie, a na podejmowane próby rozmów reaguje agresją, usprawiedliwia się lub obwinia za swój problem otoczenie. W tej fazie może dojść także do osłabienia popędu seksualnego. 

Ostatnią fazą alkoholizmu jest faza przewlekła (chroniczna). Wówczas chory popada w tzw. ciągi picia, czyli okresy wielodniowego spożywania alkoholu. Traci on tolerancję na alkohol, mogą wystąpić u niego napady drgawkowe, psychozy czy zaburzenia pamięci. To właśnie w tej fazie alkoholik jest spychany na margines społeczny. 

Jak zdiagnozować alkoholizm?

Chorobę alkoholową diagnozuje się na dwa sposoby. Pierwszy z nich to diagnoza zjawisk fizjologicznych, świadczących o uzależnieniu fizycznym. Drugi to natomiast diagnoza zjawisk psychicznych oraz behawioralnych pacjenta, takich jak zmiany w jego charakterze, rozpad życia rodzinnego czy utrata pracy. Jako, że diagnoza alkoholizmu nie jest prosta, w latach 40. XX wieku wprowadzono testy diagnostyczne, obejmujące kwestionariusze psychologiczne oraz skale skriningowe, mające pomóc w wychwyceniu osób, u których pojawiają się objawy uzależnienia od alkoholu. Do testów takich zalicza się testy CAGE, SAAST, MAST czy POSIT. Dodatkowym testem diagnostycznym jest test AUDIT, zalecany przez Światową Organizację Zdrowia. Składa się on z dwóch części. Pierwsza to wywiad alkoholowy, a druga - badanie kliniczne. 

Czym objawia się alkoholizm?

Do objawów alkoholizmu należy przede wszystkim silne pragnienie lub odczucie przymusu zażycia środka uzależniającego. Ponadto chory nie jest w stanie kontrolować zachowań związanych ze spożyciem alkoholu, tj. nie może powstrzymać się przed jego spożyciem, nie wie, kiedy skończyć i ile wypić. U uzależnionego występują fizjologiczne objawy odstawienia, przez co zażywa on alkohol w celu złagodzenia lub uniknięcia objawów odstawienia alkoholu. Ponadto stwierdza się wyższą tolerancję na alkohol (w celu osiągnięcia takich samych efektów chory musi zażyć większą dawkę substancji). Alkoholizm objawia się także tym, że chory nadal zażywa środek uzależniający, mimo istnienia wyraźnych dowodów, że ten jest dla niego szkodliwy. Do dowodów tych należeć mogą uszkodzenia wątroby, uszkodzenia funkcjonowania poznawczego czy stany depresyjne występujące po okresie intensywnego zażywania substancji. Aby zdiagnozować alkoholizm, objawy te powinny występować u pacjenta w ciągu jednego roku, przy czym wystarczą trzy z powyżej wymienionych. 

Jak leczyć alkoholizm?

Podstawową metodą leczenia alkoholizmu jest psychoterapia uzależnienia. Celem tego typu terapii jest zachowanie trwałej abstynencji przez pacjenta, poprawa jego zdrowia psychicznego oraz fizycznego, a także nabycie przez niego umiejętności niezbędnych do rozwiązywania codziennych problemów emocjonalnych oraz społecznych. Leczenie terapeutyczne powinno trwać od 18 do 24 miesięcy, przy czym pierwszy etap terapii trwa od 6 do 8 tygodni i powinien odbywać się w ośrodku leczenia uzależnień i zakładach dziennych. W leczeniu stosuje się także środki medyczne wspomagające tę terapię oraz leczące objawy odstawienia alkoholu, jak chociażby relanium i diazepam

Czy można wyleczyć w domu alkoholizm?

Leczenie alkoholizmu w domu polega na stosowaniu środków farmakologicznych, czyli tzw. wszywki alkoholowej. Powinno być wykonywane pod stałą kontrolą lekarza, gdyż przed jego zastosowaniem konieczne jest wykonanie badań lekarskich w celu określenia stanu zdrowia pacjenta. Aplikowany we wszywce środek ma wywołać niechęć do alkoholu, powodowaną przez lęk o zdrowie (zażycie alkoholu w połączeniu ze stosowaniem wszywki wywołałoby szereg nieprzyjemnych objawów). Do popularnych środków farmakologicznych znajdujących się we wszywkach alkoholowych należy esperal oraz disulfiram. Jeżeli zatem zastanawiasz się, jak przestać pić, ale nie jesteś jeszcze gotowy na terapię wśród innych osób, warto przemyśleć tego typu procedurę. 

Kiedy z alkoholizmem trzeba się udać do lekarza?

Do lekarza warto zgłosić się w każdym przypadku, kiedy odczuwasz, że Twoje życie koncentruje się wyłącznie wokół alkoholu. Zdarza się często, że pierwszymi osobami, które kierują się do psychoterapeutów są osoby, u których występuje współuzależnienie, czyli małżonkowie czy inne bliskie osoby alkoholików. Pytają się oni wówczas, jak pomóc alkoholikowi. Jedynym sposobem jest w takim przypadku rozmowa z chorym i próba nakłonienia go, aby odstawił alkohol i podjął leczenie terapeutyczne.

Jakie są skutki alkoholizmu?

Skutki alkoholizmu dzieli się na zdrowotne i społeczne. Do pierwszej grupy zalicza się przede wszystkim:

  • choroby układu krążenia (nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca, choroba wieńcowa, zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu);
  • choroby układu pokarmowego (nadżerki, żylaki przewodu pokarmowego, owrzodzenie żołądka, zgaga, biegunki, refluks, zapalenie oraz rak trzustki, zapalenie, zwłóknienie, niewydolność, marskość oraz rak wątroby);
  • choroby układu oddechowego (zapalenie błony śluzowej tchawicy i oskrzeli);
  • choroby układu moczowego (niewydolność nerek);
  • choroby układu hormonalnego (nieprawidłowe wydzielanie hormonów, zaburzenia potencji oraz miesiączkowania, niepłodność);
  • zmiany skórne (szybsze starzenie się, żółtawy kolor skóry).

Jak widać, alkohol może wyniszczyć organizm. Z tego względu, kiedy już uporamy się z uzależnieniem, warto zrobić komplet badań, aby przekonać się, jakie skutki pozostawił po sobie nałóg. Szerzej o poszczególnych badaniach możesz przeczytać np. w artykule dotyczącym kreatyniny we krwi.

Do skutków społecznych zalicza się natomiast takie wydarzenia w życiu człowieka, które są następstwem nadmiernego spożywania alkoholu, np. problemy w związku, zaniedbanie dzieci, utrata pracy czy marginalizacja w społeczeństwie. Więcej możesz dowiedzieć się w artykule: Alkoholizm - skutki zdrowotne.

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Układ rozrodczy i moczowy

Beta hCG - test ciążowy z krwi. Pierwsze objawy ciąży
Beta hCG bywa nazywany hormonem ciążowym, gdyż jego wzrost obserwuje się przede wszystkim w organizmie kobiet spodziewających się dziecka. Pozwala nie tylko określić, czy kobieta jest w ciąży, ale też w przybliżeniu oszacować jej wiek. W ginekologii be...

Układ oddechowy

Zaburzenia oddychania: objawy i leczenie. Czym jest oddech Biota oraz Cheyne'a i Stokesa?
Zaburzenia oddychania mogą przybierać różne formy, inne są również przyczyny ich występowania. Zawsze jednak wymagają konsultacji lekarskiej, gdyż w dłuższej perspektywie czasowej są bardzo niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia pacjent...

Układ nerwowy

Tajemnice Hipokampu: kluczowa rola w pamięci i emocjach
W fascynującym świecie neurobiologii, hipokamp stanowi centralny obszar, którego tajemnice stopniowo odkrywane są przez badaczy. Jego kluczowa rola w kształtowaniu pamięci i regulacji emocji sprawia, że staje się niezwykle istotnym obszarem zain...

Układ rozrodczy i moczowy

Bakterie w moczu: przyczyny, objawy, interpretacja wyników i sposoby leczenia zakażeń układu moczowego
W prawidłowo funkcjonującym układzie moczowym nie występują bakterie, dlatego ich obecność świadczy o rozwoju stanu patologicznego. W medycynie ten stan określa się jako bakteriomocz....

Układ pokarmowy

Dieta przed kolonoskopią – co można jeść, a czego unikać? Przygotowanie do badania
Kolonoskopia to badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala wykryć zmiany chorobowe w jelicie grubym oraz w dolnym odcinku jelita cienkiego. Aby uzyskać miarodajne wyniki, należy się do niego odpowiednio przygotować. Bardzo istot...

Dieta i odchudzanie

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady i efekty. Kto powinien jej spróbować?
Dieta białkowo-tłuszczowa stanowi ciekawą opcję dla tradycyjnych sposobów żywienia. W zależności od swoich potrzeb możesz zdecydować się na przestrzeganie zasad tradycyjnego modelu żywieniowego low carb lub diety ketogenicznej. Druga z nich pozw...

Układ pokarmowy

Nowotwory: typy i rodzaje raków oraz etapy i przebieg kancerogenezy w złożoności choroby nowotworowej
Nowotwory stanowią kompleksowe wyzwanie dla dziedziny medycyny oraz zdrowia publicznego. Istnieje różnorodność typów i rodzajów raków, charakteryzujących się unikalnymi cechami, a także mechanizmami rozwoju. Zrozumienie etap...

Dieta i odchudzanie

Cudowne właściwości naturalnych napojów – na zdrowie, urodę i przemianę materii
Moc ziół znana jest od wielu wieków, a ich rozsądne i uzasadnione wykorzystanie umożliwia uzyskanie znaczącej poprawy stanu zdrowia i kondycji organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć jak przyśpieszyć metabolizm, w nocy spać spokojnie, a także&a...

Układ rozrodczy i moczowy

Jak przyspieszyć okres? Domowe sposoby, zioła i witaminy na wywołanie miesiączki
Wakacyjny wyjazd, ślub, sesja zdjęciowa - to tylko wybrane sytuacje, w których kobiety zastanawiają się, jak przyspieszyć okres. Miesiączka, zwłaszcza bardzo obfita lub bolesna, może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Czy istnieją domowe sposoby...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.