Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie - zdjęcie

Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia normalnego funkcjonowania, zdarza się jednak, że daje dokuczliwe objawy i wymaga interwencji lekarskiej.

Jakie są normy ciśnienia tętniczego krwi?

U zdrowego człowieka ciśnienie tętnicze krwi powinno mieścić się w granicach 120-129/80-84 mm słupa rtęci. Liczba znajdująca się na początku to ciśnienie skurczowe, druga pozycja określa ciśnienie rozkurczowe. U kobiet ciśnienie tętnicze krwi może być nieco niższe i wynosić nawet 110/70 mm Hg. Ciśnienie 100/60 mm Hg jest wartością graniczną – jeśli spadnie poniżej, uważane jest za zbyt niskie i nosi nazwę hipotensji (niedociśnienie, hipotonia). Nawet ciśnienie 110/60 może już wywołać charakterystyczne objawy niedociśnienia (podobnie jak niskie ciśnienie rozkurczowe 50 mm Hg, niezależnie od wartości ciśnienia skurczowego). Jeśli nagle poczujemy się słabo, pojawią się zawroty głowy i niebezpieczeństwo omdlenia, należy jak najszybciej poluzować ubranie, które utrudnia oddychanie (rozpiąć kołnierzyk, pasek, biustonosz itp.), usiąść i spuścić głowę poniżej poziomu serca. Następnie można wypić coś chłodnego (małymi łykami) i otworzyć szeroko okno lub wyjść na zewnątrz.

W tabeli poniżej zestawiono wartości ciśnienia i ich interpretację:

Tabela 1. Normy ciśnienia tętniczego krwi. Źródło: Mała encyklopedia medycyny. PWN. Wa-wa 1988

Hipotensja: rodzaje

Ze względu na przyczynę niedociśnienie podzielono na trzy rodzaje:

niedociśnienie pierwotne (samoistne, konstytucjonalne), wtórne oraz ortostatyczne. Pierwszy rodzaj występuje częściej u dziewcząt i kobiet w młodym wieku, osób szczupłych i wysokich. Może powstawać samoistnie, bez wyraźnego powodu. Wśród przyczyn hipotensji konstytucjonalnej wymienia się także czynniki genetyczne. Hipotonia wtórna pojawia się w następstwie niektórych chorób układu sercowo-naczyniowego, niedoczynności gruczołów wydzielania wewnętrznego (np. kory nadnerczy, tarczycy, czy przedniego płata przysadki mózgowej), infekcji oraz w wyniku stosowania niektórych leków (np. w leczeniu choroby Parkinsona), utraty dużej ilości krwi oraz odwodnienia. Hipotensja ortostatyczna występuje najczęściej u młodzieży w okresie dojrzewania oraz osób w średnim wieku. Objawia się nagłymi spadkami ciśnienia podczas zmiany pozycji ciała (np. szybkim wstaniu po dłuższym leżeniu).

Jakie są objawy niskiego ciśnienia? – Niedociśnienie krwi

Objawy niskiego ciśnienia krwi są nieprzyjemne i często wywołują niepokój. Należą do nich: zmęczenie, osłabienie, nadmierna senność, problemy z koncentracją, brak energii, mroczki przed oczami, szum w uszach, zimne dłonie i stopy (nawet w ciepłe dni), nocne poty, zaburzenia rytmu serca, bladość, napady nudności, złe samopoczucie przy zmianach pogody. Przy hipotensji obserwuje się przyspieszenie tętna. Jest to naturalna reakcja organizmu, który poprzez zwiększenie przepływu krwi przez tkanki stara się zapewnić im lepsze ukrwienie i dotlenienie. Osoby z niskim ciśnieniem szybciej się męczą podczas wysiłku fizycznego. Zdarzają się im również problemy z oddychaniem (duszność), zwiększa się potliwość ciała i wrażliwość na ból. Bardzo niskie ciśnienie wywołuje zawroty głowy i omdlenia (zwłaszcza podczas dłuższego stania). W takich sytuacjach najczęściej pomaga wypicie filiżanki kawy, gimnastyka oraz silny prysznic. Hipotensji towarzyszy często nawracający ból głowy. Niskie ciśnienie powoduje, że pojawia się bez widocznej przyczyny i jest często oporny na stosowane leki przeciwbólowe. Czym jeszcze może skutkować niskie ciśnienie? Śmierć następuje w momencie, kiedy przestaje ono być mierzalne, a więc osiąga wartość niższą niż 50/20. Sytuacje tego typu zdarzają się najczęściej przy krwotoku.

U dzieci objawy niskiego ciśnienia krwi są wyjątkowo dokuczliwe w okresie jesienno-zimowym i związane z małą ilością ruchu na słońcu i świeżym powietrzu.

Zobacz także: Ciśnieniomierze

Jakie są przyczyny niedociśnienia krwi?

Według naukowców przyczyną hipotonii samoistnej jest mała elastyczność naczyń krwionośnych i tętnic (najczęściej zmiany te mają podłoże genetyczne). Powoduje to wolniejszy przepływ krwi, przez co zmniejsza się jej ciśnienie. W wyniku tego procesu tkanki są gorzej ukrwione i odżywiane, co wywołuje określone objawy i dolegliwości. Przyczyn występowania hipotonii wtórnej może być wiele. Na przykład: wstrząs anafilaktyczny, kardiologiczny lub oparzeniowy, niedoczynność tarczycy, nadnerczy, zaburzenia rytmu serca, krwotok, odwodnienie, anemia, padaczka, długotrwały stres. Przyczynę wystąpienia niskiego ciśnienia krwi mogą stanowić również skutki uboczne zażywanych leków, np. psychotropowych, odwadniających, przeciwarytmicznych, nitratów. Po odstawieniu tych środków ciśnienie krwi z reguły wraca do normy. Niedociśnienie ortostatyczne, związane ze zmianą pozycji ciała, wynika z problemów z krążeniem – przy dłuższym staniu krew gromadzi się w nogach i trzewiach, a jej przepływ w górę, w kierunku wyższych partii ciała i serca, jest utrudniony, co sprawia, że ciśnienie krwi w naczyniach jest mniejsze. Podobnie dzieje się na skutek nagłej zmiany pozycji ciała z leżącej na stojącą.

Czy da się wyleczyć niskie ciśnienie?

Podstawą leczenia hipotensji jest prawidłowe ustalenie przyczyn, które ją wywołują. Same, nawet wielokrotne pomiary ciśnienia, nie wystarczą. Zazwyczaj zleca się wykonanie dodatkowych badań: morfologii, badania moczu, EKG, czasem USG serca. Pomocna jest również analiza stężenia elektrolitów we krwi (holter ciśnieniowy). W przypadku hipotensji pierwotnej kardiolodzy zalecają częstszą aktywność fizyczną oraz nawadnianie organizmu. Można również stosować domowe sposoby. Na przykład używać więcej soli do przyprawiania potraw i ograniczyć spożycie czosnku.

Niskie ciśnienie – jak podnieść?

Aby podnieść niskie ciśnienie można pić mocną kawę (najlepiej małymi łykami w dużych odstępach czasu), drinki energetyczne, mocną herbatę, coca-colę, czy zażywać preparaty na bazie kofeiny, guarany, korzenia żeń-szeń oraz glukozy, pobudzające ośrodkowy układ nerwowy – na przykład Glucardiamid, Cardiamidum, Glukof, Colvital, Cardiol C czy Kofex. Są to specyfiki działające pobudzająco i energetycznie, dostępne w aptekach bez recepty. Hipotensja samoistna bardzo często mija wraz z wiekiem. Jeśli niskie ciśnienie wywołane jest zażywanymi lekami, wystarczy zastąpić je innymi. Gdy hipotonia związana jest z występowaniem innych chorób, należy rozpocząć ich leczenie. Przypadki hipotensji ortostatycznej leczy się farmakologicznie, głównie za pomocą glikokortykosteroidów. Ich działanie polega na zatrzymaniu sodu w organizmie, co zwiększa ciśnienie krwi.

Jak zapobiegać niedociśnieniu tętniczemu?

Oto kilka rad, dzięki którym można uniknąć powstania niedociśnienia tętniczego. Należy:

  • częściej spożywać posiłki, ale w mniejszych ilościach, ponieważ obniżenie stężenia glukozy we krwi często jest powodem spadku ciśnienia. Posiłki powinny zawierać więcej soli, warzyw, owoców i ryb, a mniej tłuszczów zwierzęcych,
  • wypijać ok. 2 litrów płynów dziennie, a w czasie upałów odpowiednio więcej, ponieważ podczas pocenia się spada ciśnienie krwi,
  • dbać o dobrą kondycję fizyczną, szczególnie o odpowiednie ćwiczenia nóg (pływanie, aerobik, biegi, jazda na rowerze), ponieważ uelastyczniają one naczynia krwionośne,
  • wysypiać się, wypoczywać w sposób aktywny,
  • po umyciu się stosować naprzemienny prysznic chłodno-ciepły na kończyny dolne,
  • unikać długiego stania oraz kilkugodzinnego przebywania na słońcu,
  • unikać gwałtownych zmian pozycji, po przebudzeniu warto poleżeć przez kilka chwil spokojnie, przeciągnąć się i usiąść, następnie spuścić nogi na podłogę i powoli wstać (zaleca się również przed wstaniem wykonanie masażu kończyn na sucho za pomocą ręcznika – w kierunku od palców kończyn w stronę serca),
  • ograniczyć lub całkowicie zrezygnować z palenia papierosów. Unikać zadymionych i źle wentylowanych pomieszczeń.

Co jest dobre na niskie ciśnienie?

Warto wypróbować działanie ziół, których regularne picie podnosi ciśnienie. Należą do nich: kwiat lawendy, korzeń lubczyku, ziele tymianku, majeranku, mięty i serdecznika. W aptekach można również spotkać gotowe ekspresowe, mieszanki ziołowe.

Zobacz także:

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić....

Choroby skóry

Glistnik jaskółcze ziele – skuteczna broń nie tylko na kurzajki. Na co pomaga i jak stosować?
Natura już od początku istnienia człowieka obdarzała go niesamowitym bogactwem ziół, które są w stanie leczyć wiele schorzeń i problemów zdrowotnych. Tak jest w przypadku glistnika - rośliny powszechnie występującej w wielu miejscach i ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ oddechowy

Krztusiec (koklusz) – jakie są objawy i jak leczyć?
Krztusiec jest ostrą w przebiegu chorobą zakaźną układu oddechowego wywoływaną przez bakterie. Głównym objawem klinicznym są nawracające napady silnego kaszlu, które prowadzą do utrudnienia oddychania.Czym jest krztusiec (koklusz)?Krztus...

Choroby skóry

Rumień – rodzaje, objawy, leczenie. Jak je rozróżnić?
Rumień to powszechnie występująca zmiana dermatologiczna, która może stanowić poważny problem estetyczny i zdrowotny. Terminem tym nazywamy bowiem szereg różnorodnych dolegliwości, które wymagają zróżnicowanego podejścia ter...

Układ pokarmowy

Szkorbut – choroba marynarzy. Objawy, przyczyny i leczenie skrajnego niedoboru witaminy C
Szkorbut zaliczany jest do chorób spowodowanych przez awitaminozę. Współcześnie bardzo mało osób zmaga się ze szkorbutem i kojarzony jest on najczęściej z marynarzami. Najlepszą profilaktyką choroby jest zbilansowana dieta, kt&...

Układ nerwowy

Zespół Retta: przyczyny, objawy, dziedziczenie i leczenie
Zespół Retta (RTT) jest postępującą chorobą, która zaburza prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Schorzenie jest nierozerwalnie związane z chromosomem X, a objawy występują niemal wyłącznie u kobiet. ...

Układ pokarmowy

Botulizm: objawy i przebieg zatrucia jadem kiełbasianym
Botulizm to poważna choroba porażeniowa wywołana przez neurotoksynę, zwaną jadem kiełbasianym oraz toksyną botulinową, produkowaną w czasie wzrostu bakterii Clostridium botulinum. Do zatrucia dochodzi przeważnie wskutek spożycia źle zakonserwowanej żyw...

Łysienie androgenowe – objawy i przyczyny. Jak zahamować wypadanie włosów?
Gęste, mocne i zdrowe włosy to marzenie zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Wygląd i stan włosów to nie tylko aspekt estetyczny, ale również, a może i przede wszystkim zdrowotny. Zła kondycja kosmyków może świadcz...

Serce i układ krążenia

15 najczęstszych chorób układu krążenia: diagnostyka i leczenie
Choroby układu krążenia stanowią główną przyczynę zgonów w Polsce. Szybka diagnostyka, podejmowanie leczenia i działań profilaktycznych mogą ochronić pacjentów przed rozwojem najpoważniejszych dolegliwości i powikłań....

Dieta i odchudzanie

Choroby metaboliczne: rodzaje, objawy i leczenie. Czy można im zapobiec?
Choroby metaboliczne obejmują szeroki zakres dolegliwości spowodowanych zaburzeniami przemian biochemicznych w organizmie. W ostatnich kilkudziesięciu latach ich częstotliwość znacznie wzrosła....

Układ nerwowy

Choroby neurodegeneracyjne - jak nie przeoczyć pierwszych objawów?
Choroby neurodegeneracyjne są związane z postępującą degeneracją neuronów w mózgu lub rdzeniu kręgowym. Termin ten dotyczy wielu rodzajów schorzeń, które różnią się między sobą pod względem objawów....

Dieta i odchudzanie

Dieta FMD – na czym polega dieta imitująca post, która odmładza organizm?
Dieta FMD (Fasting Mimicking Diet – dieta imitująca post) została opracowana przez profesora Valtera Longo. To stosunkowo nowe podejście do tematu postu okresowego, którego celem jest odmłodzenie organizmu przy jednoczesnym zmniejszeniu ry...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem