Hiszpanka - grypa, która zebrała śmiertelne żniwo. Czy może się powtórzyć?

Hiszpanka - grypa, która zebrała śmiertelne żniwo. Czy może się powtórzyć? - zdjęcie

Hiszpanka - grypa, która zebrała śmiertelne żniwo. Czy może się powtórzyć?

Koronawirus dołączył już do listy światowych epidemii, które dziesiątkowały ludność Europy. Ze względu na ciągły rozwój medycyny - w tym przypadku szczególnie wirusologii - pandemia nie zebrała tak ogromnego żniwa, jak epidemie z ubiegłych wieków. Oprócz budzącej powszechne przerażenie dżumy czy ospy prawdziwej, równie groźna okazała się grypa hiszpanka, choć niekoniecznie to w Hiszpanii wybuchła jej epidemia. Szacuje się, że śmierć w wyniku tej odmiany grypy poniosło nawet 100 milionów osób!

Zobacz także ten artykuł: Grypa a przeziębienie - jak odróżnić grypę od przeziębienia?

Z tego artykułu dowiesz się:

  • jaki był najgroźniejszy szczep grypy w historii;
  • jakie objawy towarzyszyły grypie hiszpance;
  • ile ofiar pochłonęła grypa hiszpanka;
  • jaki był ówczesny sposób leczenia grypy;
  • czy w Polsce także występowała grypa hiszpanka;
  • jak ma się epidemia hiszpanki do obecnej pandemii;
  • czy grypa hiszpanka może wrócić. 

Najgroźniejszy szczep grypy w historii – grypa hiszpanka

Skąd w ogóle wzięła się grypa hiszpanka? Jak każda grypa, jest to choroba wirusowa, ale w tym przypadku wirus okazał się wyjątkowo groźny, bo trudny w zwalczeniu. W przypadku grypy hiszpanki jej przyczyną jest wirus H1N1 - odmiana wirusa grypy typu A. Pandemia grypy hiszpanki trwała od 1918 do 1919 lub 1920 roku. Jak widać, epidemia wybuchła w trudnym dla Europy momencie, bo tuż po I wojnie światowej. 

Wbrew nazwie, epidemia grypy hiszpanki nie wybuchła w Hiszpanii, ale jedynie ten kraj publikował dane dotyczące rozprzestrzeniania się epidemii oraz liczby ofiar. Wynika to z faktu, że kraje czynnie biorące udział w I wojnie światowej nie były skłonne do informowania ludzi o takim zagrożeniu jak wyjątkowo śmiertelny wirus grypy. Już sam fakt uczestnictwa w konflikcie zbrojnym był bowiem wystarczającym obciążeniem dla ówczesnych rządzących. 

Grypa hiszpanka – jakie towarzyszyły jej objawy?

Objawy grypy hiszpanki nie były typowe dla zakażenia grypowego. Zdecydowanie były poważniejsze niż katar, kaszel, ból gardła czy okresowa duszność. W niczym nie przypominały też nawet przeziębienia o ciężkim przebiegu. Grypa hiszpanka przywodziła na myśl raczej takie choroby, jak cholera, dur brzuszny, czy gorączka krwotoczna. Dlaczego? Ponieważ typowe objawy grypy hiszpanki to:

  • krwotok z błon śluzowych nosa;
  • krwotok z żołądka i jelit;
  • obrzęk płuc, który w szybkim tempie przeradzał się w bakteryjne krwotoczne zapalenie płuc. 

Przeżycie pierwszej fazy grypy hiszpanki, czyli masywnych krwotoków, wcale nie gwarantowało, że chory ma szansę na pełne wyzdrowienie. Osłabiony organizm musiał sobie bowiem poradzić jeszcze z bakteryjnym zapaleniem płuc. 

Ile ofiar zebrała grypa hiszpanka? Skąd tak wysoka śmiertelność?

Tym, co budziło największe zdziwienie, był wiek osób najbardziej narażonych na zakażenie. Wbrew oczekiwaniom, nie były to dzieci czy osoby starsze. Grypa hiszpanka okazała się najbardziej niebezpieczna dla osób w sile wieku, czyli między 20 a 40 rokiem życia. Stosunkowo wysoka śmiertelność, bo między 10-20% zakażonych (inne szczepy grypy, to śmiertelność na poziomie 1%) wynikała z budowy wirusa H1N1. Niemniej jednak ogromna liczba zgonów, bo mowa tu o aż 100 milionach osób, wynikała z ówczesnych warunków społeczno-gospodarczych. Liczba ofiar grypy hiszpanki jest bowiem niewątpliwie pokłosiem czasów powojennych, czyli braków żywności, środków higienicznych, opatrunkowych oraz stosunkowo kiepskich warunków sanitarnych. W takich okolicznościach jedynie osoby o naprawdę wysokiej odporności miały szansę na powrót do zdrowia. Bakteryjne zapalenie płuc, czyli druga faza grypy hiszpanki była najbardziej niebezpieczna dla życia zakażonych

W jaki sposób leczono grypę hiszpankę? Leki, opieka medyczna i kwarantanna

W początkach ubiegłego stulecia nikt nie słyszał nawet o lekach przeciwwirusowych. Obecnie mimo znaczącego postępu, jeżeli chodzi o poznanie budowy poszczególnych wirusów i ich etiologii, metody leczenia nadal nie są zbyt zaawansowane. W dalszym ciągu stosuje się w głównej mierze leczenie objawowe oraz izolację, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa. W czasie pandemii hiszpanki leczenie było szczególnie trudne, ponieważ leki w pierwszej kolejności były wysyłane na front. Co więcej, rządy państw biorących udział w konflikcie chciały za wszelką cenę uniknąć wybuchu powszechnej paniki. Dlatego informacje o grypie hiszpance były szczątkowe, chorych izolowano od reszty społeczeństwa i w zasadzie pozostawiano samym sobie. Grypę hiszpankę próbowano leczyć aspiryną, którą podawano w ogromnych dawkach. Jak się później okazało, przedawkowanie aspiryny również miało podobne objawy do hiszpanki. Metody leczenia, a często ich brak, miały zatem niewątpliwe wpływ na liczbę ofiar grypy hiszpanki. 

Grypa hiszpanka w Polsce – jak wyglądał przebieg pandemii?

Grypa hiszpanka w Polsce nie przeszła bez echa, ale pojawiła się dość późno, bo dopiero latem 1918 roku na terenie dzisiejszej Ukrainy - we Lwowie. Polska brała czynny udział w I wojnie światowej, co sprawiło, że nie prowadzono wówczas rejestrów zachorowań. Można jedynie przypuszczać, że grypa hiszpanka największe żniwo zbierała w koszarach wojskowych oraz wśród jeńców. Ówczesne nekrologii potwierdzają, że ofiarami śmiertelnymi tej choroby były głównie osoby w przedziale wiekowym między 20 a 30 lat. Z uwagi na wyjątkowo trudne położenie Polski w tamtym okresie (wojna, walka o niepodległość) trudno oczekiwać, aby zostały podjęte odgórne działania mające na celu przeciwdziałać epidemii

Grypa hiszpanka a COVID-19 – co wiemy dzisiaj z perspektywy czasu?

Trudno postawić znak równości między grypą hiszpanką a COVID-19, mimo że są to choroby wirusowe. Niemniej przyczyną obu tych zakażeń są różne wirusy, a przez to inne grupy docelowe są najbardziej narażone. Nie bez znaczenia jest też fakt, że te dwie pandemie dzieli ponad 100 lat. Dla rozwoju medycyny to czas ogromnego postępu, szczególnie w dziedzinie antybiotykoterapii oraz profilaktyki, co zdecydowanie ogranicza ilość zachorowań oraz śmiertelność. Zdecydowanej poprawie uległy też warunki bytowe oraz świadomość w kwestii higieny osobistej. Pojawiły się również różnego rodzaju szczepionki, które zmniejszają obszar występowania zakażeń

Czy epidemia hiszpanki może znowu nas dotknąć?

Pandemia hiszpanki nie dotknie nas w takim kształcie, jak 100 lat temu. W dobie obecnego rozwoju medycyny jest mało prawdopodobne, aby pandemia na tak szeroką skalę znów miała miejsce. Nie oznacza to oczywiście, że jesteśmy w 100% bezpieczni, co potwierdza choćby pandemia koronawirusa. Mutacje wirusów są obecne na Ziemi od wieków i nie znikną, jak za dotknięciem magicznej różdżki. Patogeny będą okresowo pojawiać się na mniejszą lub większą skalę, wywołując masowe zachorowania. Jednym z nich jest popularny wirus grypy, tak często mylonej z przeziębieniem, która towarzyszy nam w Polsce niemal każdego roku. Dlatego tak ważna jest profilaktyka, czyli dbanie o zdrowie, dobrą kondycję, a przede wszystkim wspieranie odporności organizmu. Można to robić zarówno metodami naturalnymi, jak i wspierać się okresowo suplementami, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. 

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Szkarlatyna - objawy, przyczyny. Jak leczyć szkarlatynę?
Jedną z typowych chorób wieku dziecięcego, rozpowszechnioną na całym świecie, jest szkarlatyna. Zazwyczaj pojawia się u dzieci w wieku przedszkolnym, w okresie jesienno-zimowym. Wywołuje poważne objawy, a w jej późnym okresie może nawet d...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Układ oddechowy

Wirus RSV u dzieci – objawy, badania, leczenie. Jak skutecznie ochronić dziecko przed zachorowaniem?
W okresie zwiększonego zachorowania dzieci są narażone na różnego typu choroby. Czasami zwykłe przeziębienie może się okazać czymś więcej np. wirusem RSV. Wirus RSV u dzieci w niektórych przypadkach prowadzi do niebezpiecznych powikłań. ...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych kom&oac...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Układ nerwowy

Wpływ energetyków na zdrowie - efekty uboczne kofeiny i tauryny
Napoje energetyczne to rozwiązanie, po które w ostatnich latach sięgamy szczególnie chętnie. Preparaty te dodają nam sił, co może okazać się niezwykle cenne podczas nauki czy wysiłku fizycznego zarówno w pracy, jak i na studiach. Z...

Dieta i odchudzanie

Nutraceutyki - czym są i jak działają? Zastosowanie nutraceutyków w profilaktyce chorób cywilizacyjnych
Nutraceutyki to substancje cechujące się korzystnym wpływem na zdrowie oraz dużą wartością odżywczą. Tego typu związki są niezwykle pomocne w leczeniu i profilaktyce różnego rodzaju chorób, dlatego warto włączyć je do swojej codziennej di...

Dieta i odchudzanie

Wegetarianizm a weganizm: podobieństwa, różnice i wpływ na zdrowie
W ostatnich latach rośnie popularność diet wegańskich i wegetariańskich. Każda z nich jest ogromnym wyzwaniem, gdyż dla prawidłowego funkcjonowania organizmu konieczne jest zastąpienie składników mięsnych innymi produktami....

Dieta i odchudzanie

Owoc kaki (persymona): wartości odżywcze, prozdrowotne i składniki aktywne
Owoc kaki, czyli persymona, to niesamowity produkt spożywczy, który wciąż bardzo rzadko gości na europejskich talerzach. To egzotyczny owoc o charakterystycznym smaku, który stale zyskuje na popularności wśród dietetyków ora...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Choroby wieku dziecięcego

Trzydniówka: wysypka, rumień, gorączka. Jak radzić sobie z trzydniową chorobą u dziecka?
Trzydniówka, zwana także rumieniem nagłym, jest lekką chorobą wirusową i na ogół nie wymaga specjalistycznego leczenia. Jak wygląda przebieg oraz leczenie trzydniówki? Czy trzydniówka jest zaraźliwa?...

Układ nerwowy

Ciągłe uczucie zimna – przyczyny i choroby powodujące przewlekłe marznięcie 
Wielu z nas posiada naturalną tendencję do odczuwania zimna - zdecydowanie bardziej intensywnie, niż inni. Na pozór nie ma żadnej widocznej gołym okiem przyczyny, prawda? Jednak nietolerancja zimna jest nie tylko sporym utrudnieniem w codziennym...

Układ oddechowy

Guzki na tarczycy to nie wyrok: przyczyny, objawy, rokowania i leczenie
Choroby tarczycy dotyczą bardzo dużej części społeczeństwa. Szacunkowo każdy zna osobę lub wiele osób, które chorują na tarczycę. Guzki na tarczycy to jedno z zaburzeń tego gruczołu....

Serce i układ krążenia

Masz zimne stopy i dłonie? Przyczyny, leczenie i profilaktyka zziębniętych kończyn
Zimne stopy i dłonie to sygnał wysyłany przez twój organizm, który może okazać się zwiastunem groźnych chorób – nie lekceważ go! Cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy anemia to tylko niektóre jednostki chorobowe objawia...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.