Meningokoki: objawy IChM i leczenie. Jak i kiedy szczepić przeciw meningokokom?

Objawy meningokoków i ich leczenie  - zdjęcie

Meningokoki: objawy IChM i leczenie. Jak i kiedy szczepić przeciw meningokokom?

Meningokoki to groźne bakterie określane również mianem dwoinek zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, które szczególnie w przypadku dzieci mogą wywoływać bardzo poważne choroby. W artykule prezentujemy najważniejsze informacje na ich temat i opisujemy skuteczne sposoby przeciwdziałania zakażeniom.

Z artykułu dowiesz się między innymi:

  • w jaki sposób można zarazić się meningokokami,
  • jakie są pierwsze objawy zakażenia,
  • jak często choroba meningokokowa występuje wśród dzieci i co sprzyja zachorowaniu,
  • w jaki sposób rozpoznać wysypkę meningokokową i co ma z tym wspólnego szklanka,
  • kiedy i gdzie można podać dziecku szczepienie przeciwko meningokokom, 
  • ile dawek szczepienia jest niezbędnych do uzyskania odporności,
  • jakie mogą być powikłania i skutki uboczne infekcji meningokokowej.

Przeczytaj również: Kalendarz szczepień dziecka - najważniejsze informacje na temat szczepień.

Meningokoki – jak można się zarazić? Okres wylęgania i mechanizm działania IChM

Zakażenie meningokokami najczęściej odbywa się drogą kropelkową, zwykle poprzez kontakt ze śliną chorej osoby. Zdarzają się zakażenia bezobjawowe, a to oznacza, że chora osoba może nawet nie zdawać sobie sprawy z tego, że roznosi meningokoki. Szacuje się, że nawet 15% zdrowych Polaków może być ich nosicielami. Z tego powodu należy unikać picia z tej samej butelki czy używania wspólnych naczyń i talerzy z obcymi osobami, na przykład w hostelach. Rodzice nie powinni natomiast oblizywać łyżeczki, którą karmią dziecka ani smoczka, który mu podają, a także bezwzględnie zrezygnować z całowania małych dzieci w usta w trosce o zdrowie malucha.

Jakie choroby powodują meningokoki? Mogą wywoływać między innymi zapalenie gardła, zapalenie ucha czy zapalenie płuc, jednak bardzo często konsekwencje zakażenia są znacznie poważniejsze i powodują groźne dla życia objawy. Ich wspólna nazwa to inwazyjna choroba meningokokowa (IchM). Choroba rozwija się bardzo szybko. Jeśli za zakażenie odpowiadają meningokoki, okres wylęgania wynosi od 2 do 10 dni, ale zdarzają się przypadki, gdy wystarczyło zaledwie kilka godzin. W tym czasie pojawiają się objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub sepsa meningokowa, które wspólnie określa się właśnie jako IChM. Rozwój choroby jest bardzo dynamiczny i trudny do przewidzenia, co czyni ją jeszcze groźniejszą.

Objawy zakażenia meningokokami – co powinno nas zaniepokoić?

Gdy w grę wchodzi choroba meningokokowa, objawy można zauważyć bardzo szybko, chociaż ich przyczyna nie zawsze jest rozpoznawana odpowiednio wcześnie. Początkowo często przypomina zwykłe przeziębienie, co tym bardziej utrudnia postawienie prawidłowej diagnozy. Najbardziej charakterystyczne objawy IChM to;

  • wysypka meningokokowa,
  • wysoka gorączka,
  • sztywność karku,
  • ogólne rozdrażnienie i osłabienie.

Dla sukcesu terapii kluczowe znaczenie ma to, by leczenie meningokoków zostało wdrożone odpowiednio szybko, stąd też w każdym przypadku gdy podejrzewamy u kogoś z naszych bliskich tę chorobę, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem, a najlepiej po prostu udać się do szpitala.

Ile dzieci choruje na meningokoki? Czynniki sprzyjające zachorowaniu

Trudno określić z dużą dokładnością, ile dzieci choruje na meningokoki aktualnie. Można jednak stwierdzić, że liczba rozpoznanych przypadków IChM w naszym kraju w ostatnich latach stopniowo maleje - prawdopodobnie dzięki popularyzacji szczepień. W 2016 r. odnotowano 720 pacjentów z objawami zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych wywołanego przez meningokoki, w 2017 było to 228 przypadków, zaś w 2018 r. - 200.

Czynniki wpływające na zwiększone ryzyko zachorowania ma IChM to przede wszystkim zbyt rzadkie mycie rąk i niedostateczna dbałość o higienę. Między innymi dlatego na zakażenie najbardziej narażone są dzieci, które nie mają jeszcze wyrobionych odpowiednich nawyków higienicznych. Roznoszeniu się meningokoków sprzyja też duże nagromadzenie dzieci i młodzieży, na przykład w żłobkach, przedszkolach, szkołach czy na różnego rodzaju grupowych wyjazdach. 

Wysypka meningokokowa – charakterystyka oraz test szklanki

Wykorzystując test szklanki, meningokoki można rozpoznać z największym prawdopodobieństwem. W tym celu należy ucisnąć wybroczyny szklanką. Jeśli nie zmienią one swojego kształtu pod naciskiem i cały czas pozostaną widoczne, kiedy będziemy patrzeć na wysypkę przez denko, najprawdopodobniej mamy do czynienia właśnie z meningokokami i należy jak najszybciej udać się do szpitala. 

Kiedy szczepić przeciw meningokokom? Ile dawek zapewni skuteczność?

Wyróżniamy kilka typów meningokoków, które prawidłowo nazywa się serogrupami. W Polsce najczęściej spotyka się zakażenia bakteriami z grupy B i C (odpowiedzialne za 90% przypadków IChP w naszym kraju), natomiast w Europie pojawiają się również serogrupy Y i W. Obecnie nie istnieje szczepionka, która zapewniałaby odporność przeciw każdemu z nich, dlatego należy łączyć szczepienia. Do najczęściej stosowanych w naszym kraju preparatów przeciwko meningokokom należą:

  • Bexsero (uodparniająca na meningokoki B),
  • Nimenrix ((uodparniająca na meningokoki ACWY).

Kiedy szczepić przeciw meningokokom? Zgodnie z informacjami, które zawiera aktualny kalendarz szczepień dziecka i charakterystyką szczepionek, szczepienia można rozpocząć już po ukończeniu przez dziecko dwóch miesięcy. Liczba dawek, które należy podać, zależy od wieku, w którym pacjent został zaszczepiony po raz pierwszy. Pełny schemat znajdziemy w ulotkach dołączonych do poszczególnych preparatów. 

Kiedy i gdzie zaszczepić dziecko przeciw meningokokom?

Tak jak w przypadku wszystkich pozostałych szczepień, szczepionkę przeciw meningokokom możemy podać wyłącznie zdrowemu dziecku. A co jeśli u dziecka pojawi się katar, a szczepienie się zbliża? Warto zdawać sobie sprawę, że lekki nieżyt nosa nie jest przeciwwskazaniem do podania preparatu. Nie należy szczepić jedynie dzieci gorączkujących, uskarżających się na złe samopoczucie czy brak apetytu. Natomiast jeśli katarowi nie towarzyszą żadne dodatkowe objawy i lekarz przeprowadzający wywiad dopuści malucha do szczepienia, śmiało można mu zaufać. 

Szczepionkę można podać w każdym punkcie szczepień. Niestety, w tej chwili szczepienia przeciwko meningokokom nie są refundowane, a to oznacza, że rodzice muszą zapłacić za nie z własnych środków. 

Powikłania infekcji meningokokowej – wysokie ryzyko skutków ubocznych i innych chorób

Zakażenie meningokokami może mieć bardzo poważne powikłania, zwłaszcza w przypadku dzieci. Rozpoznane zbyt późno lub nieleczone może prowadzić do uszkodzenia mózgu, epilepsji, głuchoty, ubytków skóry, amputacji kończyn, a nawet śmierci. Kiedy leczenie wdrożone jest zbyt późno, a posocznica meningokokowa zdąży się rozwinąć, śmiertelność może sięgać nawet 70-80%. 

Tym bardziej warto więc odpowiednio reagować tuż po wystąpieniu pierwszych niepokojących objawów. Należy też stosować się do zaleceń lekarzy rekomendujących szczepienie dzieci przeciwko meningokokom. Podobnie jak pneumokoki - kolejne groźne dla dzieci bakterie - odpowiadają one za szereg chorób, poważnych powikłań, a nawet śmierci najmłodszych, których dzięki szczepieniom można by często uniknąć. 

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Szkarlatyna - objawy, przyczyny. Jak leczyć szkarlatynę?
Jedną z typowych chorób wieku dziecięcego, rozpowszechnioną na całym świecie, jest szkarlatyna. Zazwyczaj pojawia się u dzieci w wieku przedszkolnym, w okresie jesienno-zimowym. Wywołuje poważne objawy, a w jej późnym okresie może nawet d...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Choroby skóry

Włókniak twardy bądź miękki – jak wyglądają oraz jak usunąć i leczyć?
Włókniaki należą do często występujących zmian skórnych. Nie stanowią na szczęście zagrożenia dla życia, chociaż zaliczane są do zmian nowotworowych. Mogą jednak stanowić poważny problem estetyczny, z uwagi na swój szpecący wyglą...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Układ oddechowy

Wirus RSV u dzieci – objawy, badania, leczenie. Jak skutecznie ochronić dziecko przed zachorowaniem?
W okresie zwiększonego zachorowania dzieci są narażone na różnego typu choroby. Czasami zwykłe przeziębienie może się okazać czymś więcej np. wirusem RSV. Wirus RSV u dzieci w niektórych przypadkach prowadzi do niebezpiecznych powikłań. ...

Układ nerwowy

Wpływ energetyków na zdrowie - efekty uboczne kofeiny i tauryny
Napoje energetyczne to rozwiązanie, po które w ostatnich latach sięgamy szczególnie chętnie. Preparaty te dodają nam sił, co może okazać się niezwykle cenne podczas nauki czy wysiłku fizycznego zarówno w pracy, jak i na studiach. Z...

Dieta i odchudzanie

Nutraceutyki - czym są i jak działają? Zastosowanie nutraceutyków w profilaktyce chorób cywilizacyjnych
Nutraceutyki to substancje cechujące się korzystnym wpływem na zdrowie oraz dużą wartością odżywczą. Tego typu związki są niezwykle pomocne w leczeniu i profilaktyce różnego rodzaju chorób, dlatego warto włączyć je do swojej codziennej di...

Dieta i odchudzanie

Wegetarianizm a weganizm: podobieństwa, różnice i wpływ na zdrowie
W ostatnich latach rośnie popularność diet wegańskich i wegetariańskich. Każda z nich jest ogromnym wyzwaniem, gdyż dla prawidłowego funkcjonowania organizmu konieczne jest zastąpienie składników mięsnych innymi produktami....

Dieta i odchudzanie

Owoc kaki (persymona): wartości odżywcze, prozdrowotne i składniki aktywne
Owoc kaki, czyli persymona, to niesamowity produkt spożywczy, który wciąż bardzo rzadko gości na europejskich talerzach. To egzotyczny owoc o charakterystycznym smaku, który stale zyskuje na popularności wśród dietetyków ora...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Choroby wieku dziecięcego

Trzydniówka: wysypka, rumień, gorączka. Jak radzić sobie z trzydniową chorobą u dziecka?
Trzydniówka, zwana także rumieniem nagłym, jest lekką chorobą wirusową i na ogół nie wymaga specjalistycznego leczenia. Jak wygląda przebieg oraz leczenie trzydniówki? Czy trzydniówka jest zaraźliwa?...

Układ nerwowy

Ciągłe uczucie zimna – przyczyny i choroby powodujące przewlekłe marznięcie 
Wielu z nas posiada naturalną tendencję do odczuwania zimna - zdecydowanie bardziej intensywnie, niż inni. Na pozór nie ma żadnej widocznej gołym okiem przyczyny, prawda? Jednak nietolerancja zimna jest nie tylko sporym utrudnieniem w codziennym...

Układ oddechowy

Guzki na tarczycy to nie wyrok: przyczyny, objawy, rokowania i leczenie
Choroby tarczycy dotyczą bardzo dużej części społeczeństwa. Szacunkowo każdy zna osobę lub wiele osób, które chorują na tarczycę. Guzki na tarczycy to jedno z zaburzeń tego gruczołu....

Serce i układ krążenia

Masz zimne stopy i dłonie? Przyczyny, leczenie i profilaktyka zziębniętych kończyn
Zimne stopy i dłonie to sygnał wysyłany przez twój organizm, który może okazać się zwiastunem groźnych chorób – nie lekceważ go! Cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy anemia to tylko niektóre jednostki chorobowe objawia...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.