Kalendarz szczepień dziecka – najważniejsze informacje temat szczepień

Kalendarz szczepień dziecka – najważniejsze informacje temat szczepień - zdjęcie

Zadaniem szczepień obowiązkowych jest jak najwyższa ochrona przed chorobami zakaźnymi - zarówno indywidualna, jak i dla całego społeczeństwa. Są one realizowane od pierwszej doby do 19. roku życia. Co warto wiedzieć o szczepieniach obowiązkowych? Jakie szczepionki warto wykonać w latach kolejnych?

Indywidualny kalendarz szczepień – co warto wiedzieć?

Indywidualny kalendarz szczepień to program szczepień ochronnych, który jest ustalany przez lekarza prowadzącego dziecko w sytuacji, kiedy z różnych przyczyn pojawiły się zaburzenia w realizowaniu kalendarza szczepień aktualnie obowiązującego w Polsce. Przyczynami takimi może być np. brak szczepień ze względu na dotychczasowy brak zgody rodziców na ich wykonanie, zagubienie dokumentacji medycznej informującej o szczepieniach, różne opóźnienia w szczepieniach wynikłe np. ze stanu zdrowia małego pacjenta. Zdarza się również, że dziecko musi mieć przygotowany indywidualny kalendarz szczepień, ponieważ do tej pory mieszkało w kraju, w którym obowiązuje inny kalendarz.

Indywidualny kalendarz szczepień dziecka opracowywany jest na podstawie dokumentów dotyczących dotychczas wykonanych szczepień, to znaczy zaświadczeń o wykonaniu szczepienia, książeczki zdrowia czy karty szczepień. Lekarz przygotowując taki indywidualny kalendarz powinien dokładnie przestudiować, jakie szczepienia zostały wykonane oraz jakie odstępy czasowe zostały zachowane między poszczególnymi dawkami szczepionki. Lekarz powinien również określić, jakie są potrzeby pacjenta w zakresie szczepień, wziąć pod uwagę te już wykonane, ale również wiek, wyniki poziomu przeciwciał czy dodatkowe wskazania do zastosowania szczepienia (np. ekspozycja na konkretny czynnik, jak podróże do konkretnych krajów).

Indywidualny kalendarz szczepień dziecka obejmować może zarówno obowiązkowe szczepienia, jak i dodatkowe, których wykonanie odbywa się na prośbę i zlecenie opiekunów dziecka. Jeśli dziecko nie ukończyło 3 lat, częstym wyborem okazują się szczepionki wysokoskojarzone (niektóre z nich mogą być aplikowane jednak tylko do 24 miesiąca życia). Jako najważniejsze do uzupełnienia uznawane są szczepienia przeciw wzwB, krztuścowi i gruźlicy. Dodatkowo istotne jest wykonanie szczepienia na tężec, szczególnie, jeśli dziecko już samodzielnie się przemieszcza i istnieje ryzyko wypadku z przerwaniem ciągłości tkanek. 

Istotną informacją jest również fakt, że wbrew obawom wielu rodziców, nie ma konieczności odkładania szczepienia w czasie kataru. Jeśli nie występują dodatkowe objawy, takie jak podwyższona temperatura ciała, czy powiększone węzły chłonne - dziecko może zostać zaszczepione zgodnie z kalendarzem. Kwalifikacji do wykonania szczepienia zawsze dokonuje lekarz na chwilę przed wykonaniem szczepienia, nigdy z większym wyprzedzeniem.

Na co musisz zaszczepić dziecko?

Obowiązkowe szczepienia w Polsce to szczepienia przeciwko:

  • gruźlicy
  • zakażeniom pneumokokowym
  • błonicy
  • krztuścowi
  • polio (poliomyelitis)
  • odrze
  • śwince
  • różyczce
  • tężcowi
  • wzwB (wirusowemu zapaleniu wątroby typu B)
  • zakażeniom przeciwko Haemophilus influenzae typu B.

Obowiązek szczepień realizowany jest u wszystkich dzieci od urodzenia do 19 roku życia. Obejmuje również osoby dorosłe, pracujące w zawodach z grup podwyższonego ryzyka (służby medyczne, weterynaria). W ich przypadku zachodzi konieczność ponowienia poszczególnych szczepień oraz dodatkowo szczepienia przeciwko wściekliźnie.

Należy pamiętać, że to opiekunowie prawni i lekarz rodzinny odpowiedzialni są za prawidłowe szczepienia. Kalendarz szczepień powinien być realizowany zgodnie z aktualnymi wytycznymi, jeśli dziecko jest zdrowe. W razie choroby, zachodzi konieczność wprowadzenia zmian w kalendarzu szczepień (indywidualny kalendarz szczepień), jednak pominięte dawki powinny zostać podane najszybciej, jak to możliwe. Nieszczepienie zdrowego dziecka jest zaniedbaniem oraz związane jest z ryzykiem silnych komplikacji w razie zachorowania.

Szczepienia w pierwszym roku życia

W pierwszej dobie życia noworodek otrzymuje pierwszą dawkę szczepionki przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Następne szczepienie odbywa się już w okresie niemowlęcym, czyli w 2. miesiącu życia. Wtedy ponawia się dawkę szczepionki przeciwko wzwB oraz wykonuje się szczepienie przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi, jak również Haemophilus influenzae typu b. Między 3. a 4. miesiącem życia przychodzi czas na kolejną dawkę tej samej szczepionki. W tym okresie dziecko otrzymuje również pierwsze szczepienie przeciw polio.

Trzecia dawka szczepienia przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i Haemophilus influenzae typu b przypada między 5. a 6. miesiącem życia. To również czas podania drugiej dawki szczepionki przeciwko polio. Szczepienia obowiązkowe w pierwszym roku kończy trzecia dawka szczepionki przeciwko wzwB po 7. miesiącu życia.

Dodatkowo aktualny Program Szczepień Ochronnych zaleca szczepienie przeciwko wirusowi grypy wszystkim zdrowym dzieciom powyżej 6. miesiąca życia. Szczepieniem nieobowiązkowym, ale zalecanym, jest szczepienie na meningokoki, szczepienie przeciwko ospie wietrznej (po 9. miesiącu życia) i szczepienie przeciwko rotawirusom. Jeśli rodzice są zainteresowani rozszerzeniem podstawowego programu szczepień, powinni tę kwestię skonsultować z lekarzem prowadzącym i wraz z nim ustalić indywidualny kalendarz szczepień - najlepiej już na pierwszej wizycie patronażowej po porodzie.

Szczepienia w drugim roku życia

Po intensywnym pod względem szczepień pierwszym roku życia, drugi rok zdecydowanie wydaje się być "spokojniejszy". W tym roku obowiązkowe są bowiem jedynie dwa szczepienia: pierwsze z nich, między 13. a 14. miesiącem życia, to szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce. Kolejne szczepienie odbywa się między 16. a 18. miesiącem i jest to czwarta dawka szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi i Haemophilus influenzae typu B, a także trzecia dawka szczepionki przeciw polio.

Szczepienia w okresie przedszkolnym

Jeśli rodzice nie zdecydowali się na rozszerzanie kalendarza szczepień, czas na kolejne z nich przychodzi dopiero w 6. roku życia dziecka. Wykonuje się wtedy szczepienie przypominające szczepionki przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi oraz przeciw polio.

Szczepienia w szkole podstawowej i gimnazjum

W wieku 10 lat dziecko otrzymuje dawkę przypominającą szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce. Przedostatnie szczepienie z obowiązkowego kalendarza szczepień ma miejsce w 14. roku życia. Podaje się wtedy drugą dawkę przypominającą szczepionki przeciw błonicy i tężcowi. Ostatnie szczepienie obowiązkowe przypada na 19. rok życia i jest to trzecia przypominająca dawka szczepionki przeciw błonicy i tężcowi. 

Szczepienia w późniejszym okresie

Zaleca się, aby w dorosłości ponawiać niektóre szczepienia, szczególnie w czasie ekspozycji na konkretne czynniki. Przykładowo, przed planowanym pobytem w szpitalu warto wykonać szczepienie wzwB. Obecnie zaleca się, aby w ostatnim trymestrze ciąży przyszłe mamy wykonały szczepienie przeciwko krztuścowi i błonicy. Przyszli ojcowie również powinni to zrobić, ale na dowolnym etapie oczekiwania na potomka. Ma to umożliwić stworzenie "kokonu" ochronnego nad noworodkiem, który szczepiony na krztusiec będzie dopiero w drugim miesiącu życia. Oprócz tego zaleca się rokroczne wykonywanie szczepień przeciwko grypie, najlepiej na samym początku sezonu grypowego i po pojawieniu się tegorocznej szczepionki (ok. września).

Dlaczego szczepienie dziecka jest tak ważne?

Szczepienia ochronne służą ochronie nie tylko osoby szczepionej, ale również są działaniem prospołecznym. Jeśli szczepi się odpowiednio duża grupa osób w danej populacji, zahamowuje to rozprzestrzenianie patogenów wywołujących różnego rodzaju choroby zakaźne. Poziom wyszczepienia społeczeństwa powinien wynosić około 90%. W takiej sytuacji osoby, które nie mogą się szczepić (np. ze względu na choroby nowotworowe) są chronione przez tzw. odporność zbiorową. W kwestii indywidualnej, szczepienia (w zależności od choroby): chronią z bardzo dużą skutecznością przed powikłaniami wynikającymi z poszczególnych chorób, łagodzą ich przebieg (jeśli dojdzie do zachorowania) lub całkowicie uodparniają na zachorowanie.

Lubisz wiedzieć więcej i czytać rzetelne źródła? Sprawdź nasze specjalistyczne artykuły na temat powszechnych chorób i dolegliwości.

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić....

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Dieta i odchudzanie

Bób - poznaj jego zdrowotne właściwości
Bób to znane od starożytności warzywo strączkowe, po które chętnie sięgamy w sezonie letnim. Stanowi pożywną i zarazem nietuczącą przekąskę - zawiera mało tłuszczu, za to dużo białka, a także błonnik. Oprócz walo...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Odporność, wzmocnienie organizmu

Eozynofilia: o czym świadczą podwyższone eozynofile? Objawy, przyczyny, normy
Badanie krwi to jedno z podstawowych metod diagnostycznych wielu chorób. Za jego pomocą możliwe jest oznaczenie wielu parametrów, w tym eozynofilów. To jeden z rodzajów białych krwinek, które pełnią istotną funkcję w układzie odpornościowym człowieka, ...

Alergia

Uczulenie na komary – przyczyny, objawy i łagodzenie
Nadejście lata wiąże się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia reakcji uczuleniowej na owady. Schorzenia alergiczne mogą być wywoływane przez ukąszenia komarów, much, pluskiew, pcheł oraz kleszczy....

Zdrowy tryb życia

Biotyna – na zdrową skórę, piękne włosy i paznokcie. Jak działa i którą wybrać?
Biotyna, znana również jako witamina B7 lub witamina H, jest nie tylko kluczowym składnikiem odżywczym, ale także sekretem piękna, którego szuka wielu z nas. Dzięki swoim właściwościom wspierającym zdrowie ...

Układ nerwowy

Kleszczowe zapalenie mózgu: objawy, leczenie, szczepionka
Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) jest groźną chorobą wirusową, najczęściej przenoszoną przez kleszcze. Początkowe objawy są mało charakterystyczne, dlatego nie zawsze łatwo o wczesną diagnozę. Na KZM nie ma leku, a leczenie jest objawowe. Istnie...

Kosmetyki i uroda

Joga twarzy – ćwiczenia i efekty naturalnego odmładzania
Wraz z upływem czasu nasza skóra traci jędrność i elastyczność, a co za tym idzie zaczynają pojawiać się na niej zmarszczki, przebarwienia, a także drobne linie. Czy istnieją sposoby, aby wygrać nierówną walkę z metryką i...

Alergia

Alergeny pokarmowe – wielka ósemka najczęściej alergizujących pokarmów
Alergie stanowią poważny problem epidemiologiczny, ekonomiczny i społeczny. Coraz częściej za występowanie objawów odpowiedzialne są alergeny pokarmowe, wywołujące nadmierną reakcję immunologiczną organizmu....

Kosmetyki i uroda

Szczotkowanie na sucho, czyli 5 kroków do jędrnej skóry bez cellulitu
Szczotkowanie na sucho to coraz popularniejsza metoda pielęgnacji skóry, która zdobywa zwolenników na całym świecie....

Układ oddechowy

Przewlekły nieżyt nosa – jak leczyć przewlekłą niedrożność układu oddechowego?
Zapalenie błony śluzowej nosa, zwane potocznie katarem, jest jedną z najczęściej występującą dolegliwości w populacji ogólnej. W zależności od charakteru objawów możemy wyróżnić infekcyjny (ostry) oraz przewlekły nieżyt nosa. ...

Serce i układ krążenia

Arytmia serca – objawy, rodzaje, diagnostyka i leczenie
Arytmia serca jest jedną z najczęściej występujących dolegliwości kardiologicznych. Polega na występowaniu nieprawidłowego rytmu pracy serca. Przeważnie, chociaż nie zawsze, stanowi objaw innych chorób....

Mięśnie i kości

Stwardnienie zanikowe boczne (ALS, SLA) – objawy, diagnoza i życie z chorobą
Stwardnienie zanikowe boczne zaliczane jest do chorób neuronu ruchowego, prowadzących do degradacji komórek nerwowych odpowiedzialnych za pracę mięśni. Niejasna etiologia sprawia, że często stanowi wyzwanie diagnostyczne....

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem