Dieta bezglutenowa: wskazania, zasady, produkty dozwolone i zabronione

Wskazania do diety bezglutenowej i zasady jej przestrzegania  - zdjęcie

Dieta bezglutenowa ma na celu niedostarczanie organizmowi białka, jakim jest gluten. Dotyczy ona osób, u których zdiagnozowano celiakię bądź nietolerancję glutenu. Jest to sposób odżywiania, który towarzyszy osobie chorej już do końca życia. Na czym opiera się dieta bezglutenowa, jakie produkty można spożywać, a które definitywnie należy wykluczyć z menu?

 

Z artykułu dowiesz się:

  • czym jest gluten i gdzie występuje,
  • jakie są wskazania do przejścia na dietę bezglutenową,
  • w czym znajduje się gluten,
  • jakie są zasady przygotowywania posiłków na diecie bezglutenowej,
  • czy na diecie bezglutenowej może wystąpić niedobór witamin i minerałów,
  • czy dieta bezglutenowa wspomaga odchudzanie,
  • jakie są zagrożenia nieuzasadnionej eliminacji glutenu?

Czytaj także: Celiakia - przyczyny, objawy, diagnostyka

Czym właściwie jest gluten i w jakich produktach występuje?

Gluten to rodzaj białka, który naturalnie występuje w pszenicy, życie oraz w jęczmieniu. Gluten wpływa na zachowanie naturalnego aromatu konkretnego produktu, dlatego często dodaje się go do produktów mechanicznie. Znajdziemy go między innymi w:

  • pieczywie,
  • makaronach,
  • wyrobach cukierniczych,
  • niektórych kaszach,
  • kawie zbożowej,
  • płatkach śniadaniowych,
  • chipsach.

Producenci chętnie dodają go także do wędlin, jogurtów, parówek czy wyrobów garmażeryjnych. Należy uważać na warzywa w puszkach, majonezy, musztardy oraz czekoladę. 

Wskazania do przejścia na dietę bezglutenową – kiedy i jakie przyczyny powinny skłonić do zmiany diety?

Dla kogo dieta bezglutenowa będzie najlepszym wyborem? W ostatnim czasie można o niej sporo usłyszeć, co daje wrażenie, że tego rodzaju sposób odżywiania stał się po prostu modny. Niemniej jednak z medycznego punktu widzenia istnieją konkretne wskazania do stosowania diety bezglutenowej. Lekarze wskazują 4 sytuacje:

  • nietolerancja glutenu,
  • celiakia,
  • alergia na gluten,
  • choroba Duhringa (tak zwana celiakia skórna).

Dieta bez pszenicy może być wprowadzona na każdym etapie życia - często ma to miejsce w przypadku małych dzieci, jednak nie ma przeciwwskazań, aby w razie potrzeby przechodzili na nią również seniorzy. Ostateczną decyzję w tej materii podejmuje lekarz prowadzący.

Dieta bezglutenowa – kluczowe wsparcie w celiakii i nietolerancji glutenu

Wskazania do diety bezglutenowej to przede wszystkim celiakia oraz nietolerancja glutenu. Na chwilę obecną lekarze nie dysponują skutecznymi metodami leczenia tych przypadłości, dlatego najważniejsze jest prowadzenie zrównoważonego stylu życia oraz przestrzeganie zasad żywienia w chorobie. Celiakia daje niespecyficzne objawy, choć w wielu przypadkach pacjenci skarżą się głównie na dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak:

Niemniej jednak celiakia może dawać też objawy skórne lub powodować pogorszenie samopoczucia. Podobne objawy daje nietolerancja glutenu. Te dwie choroby bywają mylone, jednak w przypadku celiakii dochodzi do stanu zapalnego wyściółki jelit, natomiast nietolerancja glutenu rozpatrywana jest w kontekście uczulenia na ten składnik. Mamy więc do czynienia z inną etymologią podobnych objawów.

W czym znajduje się gluten? Z czego należy zrezygnować w diecie bezglutenowej?

Co jeść na diecie bezglutenowej? Dieta w celiakii przewiduje możliwość spożywania wszystkiego, co nie zawiera glutenu. Definitywnie należy więc wykluczyć produkty zbożowe, w tym pieczywo lub wyroby cukiernicze. Kupując wędlinę, jogurty czy nawet warzywa w puszce, musimy zwracać uwagę na to, czy w ich składzie nie znajduje się gluten. Często bowiem dodaje się go tam, gdzie nie występuje w formie naturalnej.

Wiedząc, gdzie jest gluten, można skomponować zdrowe i pełnowartościowe menu. Warto posiłkować się produktami, które nie zawierają glutenu, a więc zostały przygotowane na przykład na bazie mąki bezglutenowej. Oznacza się je symbolem przekreślonego zboża. 

Zasady przygotowywania posiłków w diecie bezglutenowej – wydzielanie stref i bezpieczeństwo

Jakie są zasady przygotowywania posiłków w diecie bezglutenowej? Przede wszystkim należy wydzielić w kuchni odpowiednie strefy - taką, w której będą przygotowywane posiłki bez glutenu i taką, w której przygotujemy posiłki na bazie produktów zawierających gluten. Wydzielanie stref nie jest konieczne jedynie w przypadku, gdy wszyscy domownicy spożywają produkty bezglutenowe.

Jako pierwsze zawsze przygotowujemy posiłki niezawierające glutenu, tak aby nie doszło do zasypania produktów na przykład mąką pszenną. Składniki bez glutenu przechowujemy w szafkach wyżej niż te, które zawierają gluten. Jednocześnie musimy pamiętać o odpowiedniej higienie, chcąc zapewnić sobie maksimum bezpieczeństwa.

Dieta bez glutenu a ryzyko niedoboru witamin i minerałów – co suplementować przy celiakii?

Celiakia a odporność to temat, który często poruszany jest w kontekście diety bezglutenowej. Mowa tutaj głównie o ewentualnych niedoborach witamin i minerałów towarzyszących osobom odżywiającym się ubogo. Dieta bez pszenicy, co do zasady, powinna dostarczać niezbędnych witamin takich jak witamina A, C czy E oraz minerałów takich jak żelazo, magnez czy potas. Mogą jednak pojawić się niedobory:

  • witaminy B6,
  • witaminy B12,
  • ryboflawiny.

W takich przypadkach warto sięgnąć po odpowiednie suplementy diety - takie, które nie zawierają w składzie glutenu. Chcąc wiedzieć, jakie witaminy przy celiakii suplementować, możemy wykonać badania krwi.

Dieta bezglutenowa a utrata wagi – nowy sposób na chudnięcie? Rozwiewamy wątpliwości

Efektem diety bezglutenowej jest brak występowania objawów celiakii czy nietolerancji glutenu, głównie ze strony układu pokarmowego. Niemniej jednak coraz częściej mówi się o niej
(podobnie jak o diecie bez laktozy) w kontekście odchudzania. Dla kogo dieta bezglutenowa będzie dobrym wyborem? Otóż rekomenduje się, aby przechodziły na nią wyłącznie osoby posiadające zalecenie lekarza.

Tymczasem odchudzanie opiera się na zredukowaniu liczby przyjmowanych kalorii i codziennej aktywności fizycznej. Dieta bezglutenowa, w przypadku osób odchudzających się, może prowadzić do niedoborów witamin i minerałów. Samo wykluczenie glutenu z menu nie spowoduje, że schudniemy. Jadłospis na diecie bezglutenowej powinien być skomponowany przez dietetyka i dopasowany do potrzeb konkretnego pacjenta. Tymczasem samodzielne wykluczanie glutenu, zwłaszcza jeśli jedynym celem jest pozbycie się dodatkowych kilogramów, nie będzie odpowiedzialnym działaniem.

Zagrożenia nieuzasadnionej eliminacji glutenu – o przejściu na dietę bez glutenu powinien decydować lekarz

Decyzja o przejściu na dietę bezglutenową nie może zapaść mimowolnie. Taki sposób odżywiania jest wskazany wyłącznie w konkretnych przypadkach, tymczasem nieuzasadnione eliminowanie glutenu niesie za sobą spore ryzyko. Przede wszystkim może prowadzić do powstawania niedoborów

Często diecie bez pszenicy towarzyszy zwiększone spożycie tłuszczów, które prowadzą do nadciśnienia tętniczego czy miażdżycy. Badania wykazują, że regularne spożywanie produktów zbożowych zmniejsza ryzyko zachorowania na niektóre nowotwory i pomaga w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Dlatego też dieta bez glutenu dla osób z celiakią czy nietolerancją - tak, natomiast dla pozostałych osób - nie.

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Układ rozrodczy i moczowy

Beta hCG - test ciążowy z krwi. Pierwsze objawy ciąży
Beta hCG bywa nazywany hormonem ciążowym, gdyż jego wzrost obserwuje się przede wszystkim w organizmie kobiet spodziewających się dziecka. Pozwala nie tylko określić, czy kobieta jest w ciąży, ale też w przybliżeniu oszacować jej wiek. W ginekologii be...

Układ oddechowy

Zaburzenia oddychania: objawy i leczenie. Czym jest oddech Biota oraz Cheyne'a i Stokesa?
Zaburzenia oddychania mogą przybierać różne formy, inne są również przyczyny ich występowania. Zawsze jednak wymagają konsultacji lekarskiej, gdyż w dłuższej perspektywie czasowej są bardzo niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia pacjent...

Układ nerwowy

Tajemnice Hipokampu: kluczowa rola w pamięci i emocjach
W fascynującym świecie neurobiologii, hipokamp stanowi centralny obszar, którego tajemnice stopniowo odkrywane są przez badaczy. Jego kluczowa rola w kształtowaniu pamięci i regulacji emocji sprawia, że staje się niezwykle istotnym obszarem zain...

Układ rozrodczy i moczowy

Bakterie w moczu: przyczyny, objawy, interpretacja wyników i sposoby leczenia zakażeń układu moczowego
W prawidłowo funkcjonującym układzie moczowym nie występują bakterie, dlatego ich obecność świadczy o rozwoju stanu patologicznego. W medycynie ten stan określa się jako bakteriomocz....

Układ pokarmowy

Dieta przed kolonoskopią – co można jeść, a czego unikać? Przygotowanie do badania
Kolonoskopia to badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala wykryć zmiany chorobowe w jelicie grubym oraz w dolnym odcinku jelita cienkiego. Aby uzyskać miarodajne wyniki, należy się do niego odpowiednio przygotować. Bardzo istot...

Dieta i odchudzanie

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady i efekty. Kto powinien jej spróbować?
Dieta białkowo-tłuszczowa stanowi ciekawą opcję dla tradycyjnych sposobów żywienia. W zależności od swoich potrzeb możesz zdecydować się na przestrzeganie zasad tradycyjnego modelu żywieniowego low carb lub diety ketogenicznej. Druga z nich pozw...

Układ pokarmowy

Nowotwory: typy i rodzaje raków oraz etapy i przebieg kancerogenezy w złożoności choroby nowotworowej
Nowotwory stanowią kompleksowe wyzwanie dla dziedziny medycyny oraz zdrowia publicznego. Istnieje różnorodność typów i rodzajów raków, charakteryzujących się unikalnymi cechami, a także mechanizmami rozwoju. Zrozumienie etap...

Dieta i odchudzanie

Cudowne właściwości naturalnych napojów – na zdrowie, urodę i przemianę materii
Moc ziół znana jest od wielu wieków, a ich rozsądne i uzasadnione wykorzystanie umożliwia uzyskanie znaczącej poprawy stanu zdrowia i kondycji organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć jak przyśpieszyć metabolizm, w nocy spać spokojnie, a także&a...

Układ rozrodczy i moczowy

Jak przyspieszyć okres? Domowe sposoby, zioła i witaminy na wywołanie miesiączki
Wakacyjny wyjazd, ślub, sesja zdjęciowa - to tylko wybrane sytuacje, w których kobiety zastanawiają się, jak przyspieszyć okres. Miesiączka, zwłaszcza bardzo obfita lub bolesna, może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Czy istnieją domowe sposoby...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.