Czym jest sepsa? – objawy, przyczyny, leczenie

baner

Czym jest sepsa? – objawy, przyczyny, leczenie

Czym jest sepsa? – objawy, przyczyny, leczenieIlość przypadków sepsy zwiększa się corocznie, głównie z powodu narastającej oporności na antybiotyki. Szczególnie narażone są osoby w złym stanie zdrowia, słabe, przemęczone, osłabione

Czym jest sepsa? – objawy, przyczyny, leczenie

Ilość przypadków sepsy zwiększa się corocznie, głównie z powodu narastającej oporności na antybiotyki. Szczególnie narażone są osoby w złym stanie zdrowia, słabe, przemęczone, osłabione chorobą, zestresowane, o obniżonej odporności, czyli przede wszystkim: dzieci, osoby w podeszłym wieku oraz pacjenci szpitali. Wkłucie dożylne, założenie cewnika lub drenu, przetaczanie krwi, mechaniczna wentylacja płuc, a nawet obecność odleżyn może spowodować u nich sepsę i nie ma w tym winy personelu medycznego. Poza szpitalem najczęstszą przyczyną posocznicy jest zapalenie płuc, infekcja układu moczowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz infekcje w obrębie jamy brzusznej. Na sepsę zmarł Franklin Delano Roosevelt, Andy Warhol i Freddy Merkury, a wygrał z nią Vaclav Havel.

Sepsa (posocznica) – co to jest?

Chociaż posocznica znana jest medycynie od dawna (pisał o niej Hipokrates), pytania: co to sepsa, co ją wywołuje, czy sepsa jest zaraźliwa, jak można zarazić się sepsą oraz czy sepsa jest uleczalna, wciąż są popularne. Jeszcze do niedawna kwestia ta nawet wśród lekarzy budziła wiele pytań i kontrowersji. Chociaż poznano większość rządzących przypadłością mechanizmów, dotąd nie udało się dokładnie ustalić, dlaczego u zdrowego człowieka w czasie kilku lub kilkunastu godzin może dojść do wystąpienia stanu krytycznego, zagrażającego życiu. Dopiero w 2016 roku specjaliści ustalili jednoznaczną, spójną definicję.

Sepsa jest aktualnie określana jako „zagrażająca życiu dysfunkcja narządowa, spowodowana zaburzoną regulacją odpowiedzi ustroju na zakażenie; odpowiedź ta powoduje uszkodzenie tkanek i narządów”. Jest to więc stan zagrażający życiu. Wywołują go najczęściej bakterie (paciorkowce, gronkowce, pneumokoki, meningokoki lub E.coli), grzyby (Candida albicans) lub wirusy oraz wytwarzane przez nie endotoksyny. W gwałtowny sposób rozprzestrzeniają się na cały organizm i poprzez uszkodzenie narządów wewnętrznych (serca, nerek, płuc, wątroby itp.) powodują niewydolność wielonarządową.


Jakie są objawy sepsy?

Początkowo objawy są nieswoiste i przypominają symptomy przeziębienia lub grypy: chory odczuwa ogólne osłabienie i rozbicie. W krótkim czasie stan zdrowia ulega znacznemu pogorszeniu. Obserwuje się wysokie tętno (powyżej 90/min), przyspieszony oddech (powyżej 20/min) oraz obniżoną (poniżej 36 stopni) lub wysoką (powyżej 38 stopni) temperaturę ciała (tzw. gorączka septyczna). Objawy te są typowe dla ogólnoustrojowej reakcji zapalnej. Mogą im towarzyszyć również: ból głowy, wymioty, biegunka, bóle stawów, mięśni i brzucha, senność, osłabienie, drgawki oraz zaburzenia świadomości. Objawy sepsy u dzieci są podobne, jednak dodatkowo zaliczyć do nich można płaczliwość, brak apetytu, zaburzenia oddychania, skąpomocz, obniżenie napięcia mięśniowego, rozdrażnienie.

Analiza krwi wykazuje leukocytozę (liczba białych krwinek powyżej 12000/μl) lub leukopenię (liczba białych krwinek poniżej 4000/μl). Ponadto we krwi, a także w jamach ciała i tkankach osób zmagających się z sepsą można wykryć drobnoustroje, które spowodowały stan zapalny. Jeśli na skórze pojawią się czerwone wybroczyny, które nie bledną pod naciskiem, można mieć pewność, że to sepsa. Śmiertelność jest wysoka i wynosi od 30 do 50%, dlatego w każdym przypadku podejrzenia posocznicy należy niezwłocznie udać się na do szpitala. Trudno określić, jak długo rozwija się sepsa. Wiadomo tylko, że w każdym przypadku przebiega bardzo gwałtownie, chociaż jej objawy mogą mieć różne nasilenie. Z tego też powodu wyróżnia się sepsę, ciężką sepsę oraz wstrząs septyczny.

Wstrząs septyczny – o czym należy wiedzieć?

Wstrząsem septycznym określa się stan chorego, w którym zaburzenia metaboliczne, w szczególności ze strony układu krążenia, są tak głębokie, że stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Pomimo dobrego nawodnienia organizmu dochodzi do szybkiego spadku ciśnienia tętniczego krwi, znacznego zmniejszenia ukrwienia tkanek i narządów, a w następstwie do nagłej niewydolności wielonarządowej.

Jak zapobiec zakażeniu sepsą? – Profilaktyka

Ponieważ do sepsy może dojść na skutek zakażenia drobnoustrojami, bardzo ważna jest odporność organizmu na infekcje. Można ją zwiększyć, prowadząc higieniczny tryb życia, stosując odpowiednio zbilansowaną dietę, bogatą w witaminy i minerały, przestrzegając podstawowych zasad higieny oraz dbając o aktywność fizyczną. Należy starać się unikać kontaktu z osobami chorymi, starannie dezynfekować rany i na bieżąco leczyć ubytki w zębach. Można również stosować profilaktyczne szczepienia ochronne, które znacznie zmniejszają ryzyko zakażenia – szczególnie dotyczy to meningokoków (wywołują zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych), Haemophilus influenzae grupy B oraz pneumokoków (wywołują zakażenia dróg oddechowych), które stanowią najczęstszą przyczynę wystąpienia sepsy.

W Polsce szczepienia przeciw pneumokokom są obowiązkowe i wpisane do kalendarza szczepień, natomiast pozostałe pozostają płatne. Powinny z nich korzystać przede wszystkim osoby mające problemy z odpornością oraz szczególnie narażone na kontakt z chorymi (lekarze, pielęgniarki, nauczyciele, opiekunki społeczne itp.). Nie ma możliwości zaszczepienia się przeciwko wszystkim gatunkom mikroorganizmów chorobotwórczych.

Do działań profilaktycznych prowadzonych przez Polskę należy przestrzeganie procedur medycznych, restrykcyjna kontrola zakażeń szpitalnych oraz polityka racjonalnej antybiotykoterapii i bezpłatna diagnostyka laboratoryjna.

Jak leczyć sepsę? – Ile trwa i gdzie?

Każdy przypadek sepsy powinien być leczony w szpitalu na oddziale zakaźnym. Jednak pomimo stosowania nowoczesnych metod leczenia niewydolności wielonarządowej, jaką wywołuje sepsa, rokowania nie są za dobre. Pacjenci z posocznicą należą do osób najczęściej umierających na oddziałach intensywnej terapii. W leczeniu przyczynowym stosuje się antybiotyki oraz usuwa ogniska zakażeń i stanów zapalnych. Kluczową rolę odgrywa czas, w jakim zostanie podany odpowiedni antybiotyk. Natychmiast po wykryciu sepsy, w ciągu godziny wykonuje się posiew i antybiogram, aby móc jak najszybciej zastosować skuteczny lek. Szybkie wykrycie i usunięcie ogniska zakażenia (wycięcie ropni, drenaż itp.) znacznie zwiększa szanse chorego na przeżycie. Zdarza się jednak, że badania nie wykazują żadnych bakterii chorobotwórczych, a choroba wywołana jest przez substancje wytwarzane przez organizm pacjenta.

Leczenie objawowe polega na uzupełnianiu płynów i elektrolitów, podawaniu preparatów wspomagających pracę serca, kortykosteroidów oraz leków zmniejszających stan zapalny. Podczas leczenia podtrzymywane są funkcje życiowe chorego za pomocą leków i specjalistycznej aparatury medycznej. Leczenie trwa około 19 dni.

Sepsa – powikłania

Po wyleczeniu posocznicy bardzo często dochodzi do poważnych powikłań, szczególnie w ostrym jej przebiegu. Najczęstsze powikłania po sepsie to: zmiany martwicze palców u rąk i nóg, porażenia kończyn, padaczka, niedosłuch, zaburzenia pamięci oraz obniżenie odporności na infekcje.

Jak wykryć sepsę?

Jeszcze do niedawna wykrycie sepsy opierało się głównie na ocenie stopnia postępującej niewydolności narządowej w tzw. skali SOFA (zaburzenia świadomości, niewydolność oddechowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, zapalenie jelit), co znacznie wydłużało czas postawienia diagnozy. Następnie wykonywano badania mikrobiologiczne, potwierdzając obecność patogenów, antybiogram oraz badania obrazowe (RTG, tomografię komputerową, USG), pomagające wykryć ogniska zapalne. Od stycznia 2016 roku powszechnie korzysta się z nowoczesnej technologii diagnostycznej, pomagającej szybko wykryć markery sepsy (prokalcytoninę) we krwi pacjenta. Do tej pory była ona stosowana jedynie w dużych szpitalach o doskonale wyposażonych laboratoriach. Dzięki zastosowaniu niedużego aparatu Labgeo IB-10 można w ciągu 20 minut od pobrania krwi wykonać badanie w karetce pogotowia, na izbie przyjęć, czy w gabinecie lekarskim, co znacznie zwiększa szanse na wyleczenie.

autor

mgr farm. Cezary Stańczak

Ukończył Wydział Farmacji na Akademii Medycznej w Łodzi otrzymując tytuł magistra farmacji. Uzyskał też stopień MBA kończąc Wyższą Szkołę Kupiecką w Łodzi oraz Paris Business School.

Informacje dla pacjenta

Mniszek lekarski – właściwości, zastosowanie oraz działanie
Mniszek lekarski, potocznie nazywany mleczem lub dmuchawcem, rosnący powszechnie na trawnikach i łąkach, traktowany jest przez wielu ludzi, jako pospolity i uciążliwy do wytępienia chwast. To bylina, która łatwo wysiewa się z nasion roznoszo...

Sport i fitness

Nocne skurcze nóg, łydek i stóp - przyczyny, zapobieganie i leczenie bolesnych skurczów mięśni nóg
Może być to efekt znacznego wysiłku fizycznego, ale w niektórych przypadkach skurcze oznaczają pierwsze objawy poważnych chorób - sprawdź jakich....

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia norma...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Sport i fitness

Modzele, nagniotki, odciski – czym są i jak je usunąć? Sprawdzone plastry na odciski
Odciski, nagniotki i modzele potrafią mocno uprzykrzyć życie. Powodują ból, utrudniają chodzenie, wyglądają nieestetycznie. Często powstają w najmniej odpowiednim momencie, przed ważną rozmową, imprezą czy spotkaniem. W dodatku mogą po...

Mięśnie i kości

Zespół cieśni nadgarstka - objawy i leczenie. Jak pozbyć się bólu ćwiczeniami w domu?

Zespół cieśni nadgarstka to choroba cywilizacyjna, która najczęściej jest wynikiem wykonywania określonych zawodów, w których wymaga się powtarzalnych ruchów dłoni. Zdarza się jednak, że choroba ta ma inne przycz...

Układ rozrodczy i moczowy

Podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi – badania i normy. O czym świadczy podwyższony kwas moczowy?

Kwas moczowy to produkt przemian metabolicznych zasad purynowych. U zdrowego człowieka jest wydalany głównie z moczem, a w mniejszym stopniu rozkładany w jelitach. Przyjmuje się, że pewna jego ilość we krwi jest dopuszczalna i wynosi około 3-7 mg/dl.

Serce i układ krążenia

Obrzęki nóg – jakie są ich przyczyny i jak sobie z nimi radzić?
Obrzęki nóg – jakie są ich przyczyny i jak sobie z nimi radzić?Obrzęki nóg to uciążliwa dolegliwość, z którą borykają się pacjenci bez względu na ich wiek. Jest wiele różnych czynników, które mogą wpłynąć na pojawienie się ...

Słuch i szumy uszne

Ból i zapalenie ucha środkowego u dziecka - jak rodzic powinien poradzić sobie z problemem?
Jedną z najczęstszych przyczyn występowania zapalenia ucha środkowego u dziecka są bakterie, w tym między innymi Moraxella catarrhalis oraz Streptococcus pneumoniae. Jeśli organizm dziecka ma dobrą odporność, ryzyko zachorowania maleje....

Informacje dla pacjenta

Ginekomastia – przerost gruczołu piersiowego u mężczyzn – przyczyny i leczenie
Jak rozpoznać to schorzenie? Dobrą wiadomość stanowi fakt, że identyfikacja ginekomastii nie powinna stanowić większego problemu — symptomy tej dolegliwości są dość charakterystyczne....

Alergia

Uczulenie na słońce - jak złagodzić wysypkę od słońca na skórze wrażliwej?
Alergia na słońce zwana jest również polimorficzną erupcją świetlną i choć lekarze nie znają dokładnej przyczyny jej występowania, istnieją sposoby, aby łagodzić nieprzyjemne dolegliwości....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Naturalne syropy na odporność, infekcje i przy przeziębieniu – wszystkie z nich możesz zrobić w domu!
Naturalne syropy na odporność mają wiele zalet. Są bardzo skuteczne i nietrudno przygotować je samodzielnie - taki syrop warto stosować profilaktycznie....

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Choroby zakaźne u dzieci. Świnka: pierwsze objawy, przebieg i leczenie
Bardzo często zdarzającą się chorobą zakaźną, która najczęściej dotyka dzieci jest świnka. Choroba ta to całe spectrum specyficznych objawów, które mogą być wyjątkowo dotkliwe dla maluchów....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Rak - choroba genów, ale też odporności. Jak wzmocnić organizm, by nie zachorować na nowotwór?
Badania wykazały, że rak a układ odpornościowy to nie tak odległe pojęcia. Im zdrowszy i silniejszy organizm, tym mniejsze ryzyko wystąpienia nowotworu, a także łatwiejsza walka z chorobą....

Dlaczego my?

why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.