Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) – przyczyny, objawy, leczenie

baner

Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) – przyczyny, objawy, leczenie

Przewlekłe zapalenie trzustki (łac. pancreatitis chronica) jest przewlekłym, zazwyczaj długotrwałym procesem zapalnym, który toczy się w miąższu trzustki. PZT stanowi poważną chorobę, która może rozwijać się niepostrzeżenie latami b

Przewlekłe zapalenie trzustki (łac. pancreatitis chronica) jest przewlekłym, zazwyczaj długotrwałym procesem zapalnym, który toczy się w miąższu trzustki. PZT stanowi poważną chorobę, która może rozwijać się niepostrzeżenie latami bądź dawać z pozoru niegroźne objawy, takie jak bóle brzucha czy biegunki. Z tego powodu, choroba i dolegliwości z nią związane nierzadko są bagatelizowane, a nieprzyjemne objawy przypisywane są niestrawności czy błędom żywieniowym lub dietetycznym. Jakie zatem objawy ma przewlekłe zapalenie trzustki? Jak zdiagnozować PZT? Na czym polega leczenie choroby?

Co to jest przewlekłe zapalenie trzustki?

Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) stanowi długotrwały, przewlekły, niekiedy chroniczny stan zapalny, który występuje w miąższu trzustki. Stan ten prowadzi do nieodwracalnych zmian morfologicznych w obrębie tego narządu. Chorobie tej towarzyszy ból żołądka, a także postępująca niewydolność zewnątrz- oraz wewnątrzwydzielnicza funkcji trzustki. Warto wskazać, że we wczesnym stadium choroby zmiany w narządzie widoczne są jedynie w badaniu histopatologicznym (pod mikroskopem). Z kolei w zaawansowanych przypadkach dochodzi do włóknienia trzustki ze zwapnieniem, zanikiem miąższu oraz poszerzeniem przewodów trzustkowych.

Przyczyny przewlekłego zapalenia trzustki

Najczęstszą przyczyną przewlekłego zapalenia trzustki w Polsce, bo dotyczącą około 80% przypadków, jest nadużywanie wysokoprocentowych napojów i choroba alkoholowa. Ponadto, istotnym czynnikiem sprzyjającym powstaniu oraz rozwojowi PZT jest również tytoń (palenie papierosów). Choroba w postaci przewlekłego zapalenia trzustki może być także spowodowana wysokokaloryczną dietą z dużą zawartością węglowodanów i tłuszczu, wady rozwojowe trzustki oraz zmiany, które w sposób przewlekły utrudniają odpływ soku trzustkowego i mają charakter pourazowy, pozapalny bądź nowotworowy. Niemniej jednak czynniki te rzadko są powodem pojawienia się choroby PZT.

Objawy przewlekłego zapalenia trzustki

Głównym objawem przewlekłego zapalenia trzustki jest ból brzucha. Ów ból zazwyczaj jest bardzo silny i pojawia się okresowo. Dodatkowo, dolegliwości nie ustępują po zastosowaniu środków przeciwbólowych. Najczęściej pojawia się w śródbrzuszu po posiłku lub niezależnie od jedzenia. Dolegliwości bólowe zwykle trwają wiele godzin, a ból może być opasujący bądź promieniować do kręgosłupa. Co ważne, napady boleści mogą pojawiać się na wiele lat przed postawieniem diagnozy. Należy również wskazać, że objawem PZT może być również utrata wagi ciała, która spowodowana jest strachem przed wyzwoleniem lub nasileniem dolegliwości bólowych, które pojawiają się po jedzeniu. Przyczyną utraty masy ciała może być również biegunka (stolce tłuszczowe), które są wynikiem zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki. Co ważne, chorobą, która może pojawić się w przebiegu długotrwałego PZT jest cukrzyca wywołana przez niedostateczną produkcję insuliny przez komórki trzustkowe.

Przewlekłe zapalenie trzustki a diagnoza

Przewlekłe zapalenie trzustki zazwyczaj przebiega bezobjawowo. Z tego powodu we wczesnych stadiach choroby diagnoza PZT jest niezwykle trudna, a niekiedy wręcz niemożliwa. Rozpoznanie choroby zazwyczaj możliwe jest do ustalenia w oparciu o kompletne, dokładne wyniki badań lekarskich, które obejmują:

- wywiad lekarski,

- badanie przedmiotowe,

- wyniki badań laboratoryjnych poprzez sprawdzenie poziomu leukocytów oraz enzymu amylazy we krwi,

- wyniki badań obrazowych (USG lub badania radiologicznego jamy brzusznej, a niekiedy endosonografii endoskopowej czy rezonansu magnetycznego).

Należy również wskazać, że dodatkową trudnością jest rozróżnienie zmian tj. guza zlokalizowanego w obrębie trzustki. Guz ten bowiem może mieć etiologię nowotworową bądź zapalną.

Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki

Przewlekłe zapalenie trzustki może być leczone farmakologicznie lub operacyjnie. Ze względu na fakt, że zapalenie trzustki bardzo często wiąże się z dosyć silnymi dolegliwościami bólowymi dla chorego, konieczne jest podjęcie szybkiego i skutecznego leczenia objawowego. Celem działań jest poprawa samopoczucia pacjenta i podwyższenie jego komfortu. Niemniej jednak poza zastosowaniem farmakoterapii bólu, zalecana jest próba podjęcia leczenia przy pomocy preparatów enzymów trzustkowych. W tej sytuacji zakłada się, że na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego, podane w formie doustnej aktywne enzymy trzustkowe zahamują stymulację trzustki, przez co zmniejszy się nasilenie bólu. Niemniej jednak w momencie, kiedy zachowawcza terapia nie przynosi oczekiwanych rezultatów, konieczne jest wdrożenie inwazyjnych metod leczenia – endoskopowego, radiologicznego i/lub chirurgicznego. Wybór metody uzależniony jest od przyczyny bólu. U chorych z zaawansowanym, przewlekłym zapaleniem trzustki i silnym, ostrym bólem, który jest oporny na leczenie zachowawcze, należy rozważyć operację usunięcia trzustki (pankreatektomię).

Należy również wskazać, że w przypadku, kiedy przyczyną przewlekłego zapalenia trzustki jest choroba alkoholowa (niekiedy określane jako alkoholowe zapalenie trzustki), niezbędne jest odstawienie alkoholu oraz zaprzestanie palenia tytoniu. Niemniej jednak zachowanie abstynencji jest niezwykle trudne do zrealizowania, ponieważ większość pacjentów to osoby uzależnione od alkoholu. Z tego powodu zastosowanie tej metody jest możliwe po uprzednim wdrożeniu skutecznego leczenia odwykowego.

Ponadto należy nadmienić, iż pacjenci, u których stwierdzono przewlekłe zapalenie trzustki, powinny zastosować restrykcyjną dietę, której celem jest pomoc w kontroli występowania nieprzyjemnych dolegliwości towarzyszących chorobie takich jak: ból brzucha, niestrawność, wzdęcia czy biegunka. Konieczne jest zatem zmniejszenie zawartości tłuszczu w posiłkach, które powinny być spożywane w mniejszych porcjach, lecz często. W sytuacji występowania trudnych do opanowania stolców tłuszczowych, pomocne może okazać się zastąpienie tłuszczu w diecie trójglicerydami o średniej długości łańcucha. W tym przypadku należy pamiętać o doustnej suplementacji witaminami, które rozpuszczalne są w tłuszczach – A, D, E i K. Warto wskazać, że w przypadku przewlekłego zapalenia trzustki leczenie jest objawowe, które ukierunkowane jest na uśnieżenie bólu.

Co ważne, w niektórych przypadkach leczenie choroby PZT może trwać przez całe życie pacjenta. Stosunkowo częstą przyczyną hospitalizacji są w początkowym etapie epizody nasilania się dolegliwości bólowych, natomiast w późniejszym okresie mogą pojawić się powikłania, mi.in. ropnie, przetoki, objawowe torbiele rzekome, wodobrzusze, zwężenie przewodów żółciowych i/lub trzustkowych czy zakrzepica żyły śledziowej.

Przewlekłe zapalenie trzustki a rokowania

Należy wskazać, że rokowania i tempo rozwoju zmian chorobowych uzależnione jest od predyspozycji genetycznych, a także od narażenia organizmu na używki – alkohol i tytoń. Około 70% pacjentów ze zdiagnozowanym PZT przeżywa 10 lat, zaś 45% chorych – 20 lat. U około 4% chorych na przewlekłe zapalenie trzustki, które trwa 20 lat – rozwinie się rak trzustki.

Przewlekłe zapalenie trzustki a profilaktyka

Profilaktyka przewlekłego zapalenia trzustki opiera się w głównej mierze na zdrowej diecie oraz zaprzestaniu nadużywania używek – alkoholu i palenia papierosów. Co ważne, abstynencja alkoholowa i zrezygnowanie z tytoniu w momencie pojawienia się choroby mogą złagodzić, a nawet spowolnić rozwój i przebieg przewlekłego zapalenia trzustki.

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Płyn Lugola - czym jest, jak działa, kiedy stosować oraz czy szkodzi?
Jod jest jednym z pierwiastków o kluczowym znaczeniu dla ludzkiego zdrowia. Większość osób myśli o jodzie jedynie w kontekście skażenia radioaktywnego, lecz jego spektrum działania jest dużo szersze....

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia norma...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych kom&oac...

Serce i układ krążenia

Saturacja krwi – czym jest, jakie są normy i jak mierzyć? Jak prawidłowo zbadać saturację krwi?
W związku z szalejącą obecnie pandemią Covid-19 dużo się mówi o ewentualnych objawach, które w głównej mierze związane są z układem oddechowym, ponieważ to on jest w szczególności narażony na działalność wirusa SARS-COV-2. Jednym ...

Przeziębienie i grypa

10 najlepszych domowych sposobów na ból gardła, cz. I
Ból gardła to jeden z częstszych problemów zdrowotnych okresu jesienno-zimowego. Zwykle pojawia się nagle. Zwykle też nie jesteśmy na niego absolutnie przygotowani. Zanim więc zdążymy wybrać się do apteki lub zamówić przez internet o...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Układ pokarmowy

Stomia - czym jest i jak wygląda: rodzaje, pielęgnacja i dieta. Poradnik dla stomików
Stomia to bardzo przykra przypadłość, która potrafi utrudnić życie. Dla wielu osób wypróżnianie się do worka oznacza koniec wcześniej prowadzonego życia. Jak się jednak okazuje, wcale tak nie musi być!...

Układ nerwowy

Ból z tyłu głowy: rodzaje, przyczyny i leczenie. Co może oznaczać ucisk z tyłu głowy?
Pacjenci skarżą się na ból zlokalizowany z tyłu głowy. To powszechna przypadłość, która dotyczy każdego, bez względu na płeć i wiek. Niejednokrotnie bywa ignorowana lecz może również zwiastować poważniejszą chorobę....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Suchość w gardle: czym skutecznie nawilżać gardło? Spraye, syropy i domowe sposoby
Nawet 46% Polaków skarży się na suchość nie tylko w gardle, ale także w jamie ustnej. Choć problem ten najczęściej dotyczy seniorów, również młodym ludziom doskwiera suchość w gardle....

Układ oddechowy

Krew z nosa u dziecka – przyczyny, leczenie i pierwsza pomoc
Większość dzieci miewa krwotoki z nosa. Zazwyczaj są to niegroźne i sporadyczne przypadki. Jednak czasami spowodowane są poważniejszymi dolegliwościami. Dlatego warto wiedzieć, jak się zachować w takiej sytuacji i jak uniknąć nawrotów....

Mięśnie i kości

Co Twój wiek metaboliczny naprawdę mówi o Twoim zdrowiu?
Wiek metaboliczny to niezwykle ważny wskaźnik, który informuje o kondycji naszego ciała. Mówi on bowiem o sprawności organizmu i obrazuje, na ile lat czuje się człowiek. Choć wiek metaboliczny w dużej mierze uwarunkowany jest genetycznie,...

Choroby skóry

Zapalenie mieszków włosowych: objawy, leczenie, skuteczne maści i kosmetyki
Zapalenie mieszków włosowych jest dość powszechnie spotykanym problemem skórnym. Mamy z nim do czynienia wówczas, gdy mieszek włosowy zostanie zainfekowany, co doprowadza do jego zagonienia, a następnie przekształca się w stan zapa...

Układ pokarmowy

Krew w kale: objawy, badania i leczenie. Jaką chorobę może zwiastować?
Krew w kale zauważona przez każdą osobę powinna zaniepokoić i skłonić do wizyty u lekarza. Może mieć różne przyczyny od hemoroidów, po raka jelita grubego, dlatego tak ważna jest szczegółowa diagnostyka....

Przeziębienie i grypa

Nawłoć: tajemnica żółtego ziela. Właściwości, działanie i zastosowanie
Pomimo gwałtownego rozwoju medycyny na przestrzeni ostatnich lat, wciąż niesłabnącą popularnością cieszy się ziołolecznictwo. Przeczytaj co potrafi nawłoć i jak stosować to ziele....

Układ nerwowy

Patologiczny lęk i strach - jak nie dać się sparaliżować?
Bardzo dużo zaburzeń psychicznych - m.in. takich jak napady lęku - ma związek z doświadczanym stresem. Pracoholizm, życie w ciągłym biegu, brak odpoczynku - to wszystko przyczynia się do poczucia bycia zestresowanym, a tym samym do rozwoju zaburzeń....

Dlaczego my?

why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.