Czym jest mikrobiom? Z czego się składa, jakie ma funkcje i gdzie się znajduje?

Czym jest mikrobiom? Z czego się składa, jakie ma funkcje i gdzie się znajduje? - zdjęcie

Co to jest mikrobiom? To zespół drobnoustrojów zamieszkujących organizm człowieka, który osiąga największe zróżnicowanie w jelitach. Odgrywa on istotną rolę nie tylko w pracy układu pokarmowego, ale także w prawidłowym funkcjonowaniu innych narządów oraz procesów odpornościowych. Niezwykle ważna jest odpowiednia mikroflora jelitowa – zarówno nadmierny rozrost bakterii, jak i ich niedobór może być szkodliwy dla organizmu.

Z poniższego artykułu dowiesz się:

  • co to jest mikrobiom i jaki jest jego skład;
  • gdzie w organizmie człowieka mieści się mikrobiom i jak wpływa na zdrowie;
  • czy mikrobiom ma związek z chorobami cywilizacyjnymi;
  • na czym polega badanie mikroflory jelitowej i kiedy jest zalecane;
  • czym jest dysbioza jelitowa i SIBO;
  • jak dieta wpływa na mikrobiom jelit;
  • jakie pokarmy wspierają mikroflorę i jak poprawić perystaltykę jelit.

Jeżeli chcesz przeczytać więcej o układzie pokarmowym i jego zaburzeniach, zobacz także artykuł: Bulgotanie w brzuchu i przelewanie w jelitach – objawy, przyczyny, leczenie.

Czym właściwie jest mikrobiom?

Co to jest mikrobiom i z czego się składa? Samo pojęcie odnosi się do grupy mikroorganizmów występujących w danym środowisku. Wyróżniamy kilka rodzajów mikrobiomu: człowieka, zwierząt, roślin, grzybów, a nawet gleby. W odniesieniu do organizmu ludzkiego mówimy o zespole drobnoustrojów w poszczególnych częściach ciała. Mamy więc do czynienia z mikrobiomem jamy ustnej, dróg oddechowych, skóry, przewodu pokarmowego oraz jelit – cienkiego i grubego.

Mikrobiom w organizmie człowieka – gdzie dokładnie się znajduje i jaki ma wpływ na nasze zdrowie?

Mikrobiota, czyli wszystkie drobnoustroje tworzące mikrobiom człowieka, zamieszkują rozmaite obszary ciała człowieka. Specyficzne bakterie obecne są w jamie ustnej i nosowej, nieco inne występują w układzie oddechowym, przewodzie pokarmowym, czy w skórze. Najczęściej jednak tego terminu używa się w odniesieniu do mikroflory jelitowej, znajdującej się zarówno w jelicie cienkim, jak i grubym. Jest to najbardziej zróżnicowany i zawierający najwięcej bakterii mikrobiom w organizmie człowieka.

Co wpływa na mikrobiom? Skład mikroflory zależy zarówno od genotypu danej jednostki, jak i wieku oraz środowiska i stylu życia, w tym również sposobu odżywiania się. Dobre bakterie w jelitach odgrywają niezwykle istotną rolę w pracy układu pokarmowego. Rozkładają one resztki jedzenia, poprawiają przyswajalność elektrolitów oraz składników mineralnych, wpływają na metabolizowanie kwasów tłuszczowych w wątrobie oraz chronią przed toksynami czy szkodliwymi drobnoustrojami. Ponadto prawidłowa mikroflora jelitowa stymuluje układ odpornościowy, a także chroni przed alergiami, otyłością, depresją czy innymi chorobami ogólnoustrojowymi.

Mikrobiom a alergie i choroby cywilizacyjne – co mówią specjaliści?

Bakterie układu pokarmowego są niezwykle istotne nie tylko dla pracy jelit, ale także układu pokarmowego. Prawidłowy mikrobiom może skutecznie ochronić od alergii oraz rozwinięcia się wielu chorób, zwłaszcza cywilizacyjnych – związanych z siedzącym trybem życia, stresem, przetworzoną żywnością czy zanieczyszczeniami. Zdrowie jelit i ich mikroflora znacznie redukuje ryzyko m.in. Alzheimera, cukrzycy I i II typu, otyłości oraz zaburzeń sensorycznych, a według niektórych specjalistów – także autyzmu w przypadku kobiet w ciąży.

Analiza mikrobiomu: badanie mikroflory jelitowej. Kiedy warto wykonać badanie?

Badanie mikroflory jelitowej to analiza próbki kału, która pozwala na sprawdzenie ilości chorobotwórczych oraz dobrych bakterii jelitowych i grzybów, a także ewentualne wykrycie stanu zapalnego czy innych nieprawidłowości.

Kiedy warto wykonać owo badanie mikroflory jelitowej? Jest to zalecane szczególnie po długotrwałym leczeniu antybiotykami, a także w przypadku zespołu jelita drażliwego oraz nawracających infekcji bakteryjnych i wirusowych. Również osoby cierpiące na choroby autoimmunologiczne i różnego rodzaju nietolerancje pokarmowe mogą wykonywać analizę mikrobiomu jelitowego.

SIBO – groźny skutek przerostu mikrobiomu

Okazuje się, że nawet dobre bakterie jelitowe w nadmiarze mogą być szkodliwe. W takim wypadku mamy do czynienia z SIBO, czyli zespołem rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego. Oznacza to, iż mikroflora właściwa dla jelita grubego przeszła do jelita cienkiego, bądź też nastąpił jej nadmierny rozrost. Wiąże się to z silnymi bólami brzucha, wzdęciami, zaparciami, nudnościami czy innymi dolegliwościami.

Innym zaburzeniem mikrobiomu układu pokarmowego jest dysbioza jelitowa. Podobnie jak SIBO, polega na nadmiernym rozroście bakterii, ale niepożądanych i chorobotwórczych – patogenów. Zaburzenie to ma szereg przykrych następstw, takich jak biegunki, stany zapalne, choroby sercowo-naczyniowe czy cukrzyca.

Wpływ codziennej diety na mikrobiom jelitowy – 10 produktów dobrych dla mikrobioty

Z pewnością każdy zdaje sobie sprawę, że codzienna dieta wpływa na organizm. Sposób odżywiania się nie determinuje jedynie wzrostu czy spadku masy ciała, ale ogrywa niezwykle istotną rolę w funkcjonowaniu wszystkich układów i pracy narządów, nie tylko pokarmowych. Szczególnie ważne jest prawidłowe odżywianie bakterii tworzących mikrobiom. Są one kluczowe zarówno dla odpowiedniego przebiegu trawienia i wchłaniania składników odżywczych, jak i dla działania innych narządów, m.in. oddechowych czy immunologicznych. Co jest dobre na jelita? Poniżej przedstawiamy listę 10 produktów odpowiednich dla mikrobioty.

  1. Warzywa i owoce – m.in. brokuły, fasola, banany czy suszone śliwki. Zawierają one duże ilości błonnika, który reguluje mikroflorę jelit.
  2. Ogórki kiszone – dostarczają naturalnych probiotyków, a także stymulują wzrost bakterii zamieszkujących jelita.
  3. Kiszona kapusta – podobnie jak ogórki jest źródłem probiotyków i odżywia mikroflorę jelitową.
  4. Czosnek – ma pozytywny wpływ na funkcjonowanie układu pokarmowego, usprawnia perystaltykę jelit, a także przyspiesza wydzielanie żółci.
  5. Suplementy diety i leki na bakterie jelitowe – produkty te są powszechnie dostępne w aptekach i stanowią doskonałe uzupełnienie codziennej diety. Łączą w sobie naturalne składniki, które usprawniają pracę jelit, wspierają trawienie, dostarczają probiotyków oraz odżywiają mikroflorę układu pokarmowego.
  6. Kefir i maślanka – tego typu fermentowane produkty to bogactwo bakterii fermentacji mlekowej i korzystnych dla jelit drobnoustrojów. Działanie na organizm kwasu mlekowego jest niezwykle istotne – dostarcza on naturalnych probiotyków oraz stymuluje rozwój mikrobiomu.
  7. Makaron i pieczywo pełnoziarniste – dobre źródło błonnika, który stymuluje pracę jelit i może być rozkładany przez mikrobiom na przyswajalne dla człowieka substancje.
  8. Gorzka czekolada – ten smaczny przysmak jest bogaty w polifenole, czyli związki roślinne korzystnie wpływające na mikroflorę jelitową.
  9. Zielona herbata – stymuluje pracę mikrobiomu, a także obniża ciśnienie krwi.
  10. Rośliny strączkowe i orzechy – zawierają błonnik, który może być doskonałą pożywką dla mikrobioty.

Smaczne dania, które wspomogą zdrowie Twoich jelit

Dieta dobra dla jelit to przede wszystkim pokarmy lekkostrawne, bogate w błonnik oraz zawierające niewielkie ilości tłuszczu. Warto więc sięgać po warzywa i owoce, szczególnie te surowe, a także produkty pełnoziarniste. Poniżej przedstawiamy przykładowy dzień diety jelitowej, która odżywi mikrobiom, a także poprawi perystaltykę tej ważnej części układu pokarmowego:

  • śniadanie – jajka na miękko i sałata z pomidorkami (bez skórki);
  • drugie śniadanie – kefir;
  • obiad – pieczony indyk z gotowanymi ziemniakami i warzywami;
  • podwieczorek – mus jabłkowy;
  • kolacja – zupa z cukinii.

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Układ nerwowy

Tajemnice Hipokampu: kluczowa rola w pamięci i emocjach
W fascynującym świecie neurobiologii, hipokamp stanowi centralny obszar, którego tajemnice stopniowo odkrywane są przez badaczy. Jego kluczowa rola w kształtowaniu pamięci i regulacji emocji sprawia, że staje się niezwykle istotnym obszarem zain...

Układ rozrodczy i moczowy

Bakterie w moczu: przyczyny, objawy, interpretacja wyników i sposoby leczenia zakażeń układu moczowego
W prawidłowo funkcjonującym układzie moczowym nie występują bakterie, dlatego ich obecność świadczy o rozwoju stanu patologicznego. W medycynie ten stan określa się jako bakteriomocz....

Układ pokarmowy

Dieta przed kolonoskopią – co można jeść, a czego unikać? Przygotowanie do badania
Kolonoskopia to badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala wykryć zmiany chorobowe w jelicie grubym oraz w dolnym odcinku jelita cienkiego. Aby uzyskać miarodajne wyniki, należy się do niego odpowiednio przygotować. Bardzo istot...

Dieta i odchudzanie

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady i efekty. Kto powinien jej spróbować?
Dieta białkowo-tłuszczowa stanowi ciekawą opcję dla tradycyjnych sposobów żywienia. W zależności od swoich potrzeb możesz zdecydować się na przestrzeganie zasad tradycyjnego modelu żywieniowego low carb lub diety ketogenicznej. Druga z nich pozw...

Układ pokarmowy

Nowotwory: typy i rodzaje raków oraz etapy i przebieg kancerogenezy w złożoności choroby nowotworowej
Nowotwory stanowią kompleksowe wyzwanie dla dziedziny medycyny oraz zdrowia publicznego. Istnieje różnorodność typów i rodzajów raków, charakteryzujących się unikalnymi cechami, a także mechanizmami rozwoju. Zrozumienie etap...

Dieta i odchudzanie

Cudowne właściwości naturalnych napojów – na zdrowie, urodę i przemianę materii
Moc ziół znana jest od wielu wieków, a ich rozsądne i uzasadnione wykorzystanie umożliwia uzyskanie znaczącej poprawy stanu zdrowia i kondycji organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć jak przyśpieszyć metabolizm, w nocy spać spokojnie, a także&l...

Układ rozrodczy i moczowy

Jak przyspieszyć okres? Domowe sposoby, zioła i witaminy na wywołanie miesiączki
Wakacyjny wyjazd, ślub, sesja zdjęciowa - to tylko wybrane sytuacje, w których kobiety zastanawiają się, jak przyspieszyć okres. Miesiączka, zwłaszcza bardzo obfita lub bolesna, może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Czy istnieją domowe sposoby...

Układ pokarmowy

Dieta w insulinooporności – co jeść, by czuć się dobrze? Zasady komponowania posiłków
Insulinooporność to powszechnie występujące zaburzenie metaboliczne, które polega na obniżeniu wrażliwości tkanek na insulinę. W konsekwencji dochodzi do podniesienia produkcji insuliny, co pozwala na unormowanie stężenia glukozy we krwi. Nielec...

Dieta i odchudzanie

Dieta przeciwnowotworowa - żywność obniżająca ryzyko raka. Zasady, wskazówki, produkty
Odpowiednio zbilansowany tryb żywienia odgrywa kluczową rolę w prewencji szerokiego spektrum chorób nowotworowych. Dzięki zawartości konkretnych składników produkty, takie jak owoce, warzywa, nabiał czy zioła, wspierają układ immunologicz...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.