Czym jest mikrobiom? Z czego się składa, jakie ma funkcje i gdzie się znajduje?

Czym jest mikrobiom? Z czego się składa, jakie ma funkcje i gdzie się znajduje? - zdjęcie

Czym jest mikrobiom? Z czego się składa, jakie ma funkcje i gdzie się znajduje?

Co to jest mikrobiom? To zespół drobnoustrojów zamieszkujących organizm człowieka, który osiąga największe zróżnicowanie w jelitach. Odgrywa on istotną rolę nie tylko w pracy układu pokarmowego, ale także w prawidłowym funkcjonowaniu innych narządów oraz procesów odpornościowych. Niezwykle ważna jest odpowiednia mikroflora jelitowa – zarówno nadmierny rozrost bakterii, jak i ich niedobór może być szkodliwy dla organizmu.

Z poniższego artykułu dowiesz się:

  • co to jest mikrobiom i jaki jest jego skład;
  • gdzie w organizmie człowieka mieści się mikrobiom i jak wpływa na zdrowie;
  • czy mikrobiom ma związek z chorobami cywilizacyjnymi;
  • na czym polega badanie mikroflory jelitowej i kiedy jest zalecane;
  • czym jest dysbioza jelitowa i SIBO;
  • jak dieta wpływa na mikrobiom jelit;
  • jakie pokarmy wspierają mikroflorę i jak poprawić perystaltykę jelit.

Jeżeli chcesz przeczytać więcej o układzie pokarmowym i jego zaburzeniach, zobacz także artykuł: Bulgotanie w brzuchu i przelewanie w jelitach – objawy, przyczyny, leczenie.

Czym właściwie jest mikrobiom?

Co to jest mikrobiom i z czego się składa? Samo pojęcie odnosi się do grupy mikroorganizmów występujących w danym środowisku. Wyróżniamy kilka rodzajów mikrobiomu: człowieka, zwierząt, roślin, grzybów, a nawet gleby. W odniesieniu do organizmu ludzkiego mówimy o zespole drobnoustrojów w poszczególnych częściach ciała. Mamy więc do czynienia z mikrobiomem jamy ustnej, dróg oddechowych, skóry, przewodu pokarmowego oraz jelit – cienkiego i grubego.

Mikrobiom w organizmie człowieka – gdzie dokładnie się znajduje i jaki ma wpływ na nasze zdrowie?

Mikrobiota, czyli wszystkie drobnoustroje tworzące mikrobiom człowieka, zamieszkują rozmaite obszary ciała człowieka. Specyficzne bakterie obecne są w jamie ustnej i nosowej, nieco inne występują w układzie oddechowym, przewodzie pokarmowym, czy w skórze. Najczęściej jednak tego terminu używa się w odniesieniu do mikroflory jelitowej, znajdującej się zarówno w jelicie cienkim, jak i grubym. Jest to najbardziej zróżnicowany i zawierający najwięcej bakterii mikrobiom w organizmie człowieka.

Co wpływa na mikrobiom? Skład mikroflory zależy zarówno od genotypu danej jednostki, jak i wieku oraz środowiska i stylu życia, w tym również sposobu odżywiania się. Dobre bakterie w jelitach odgrywają niezwykle istotną rolę w pracy układu pokarmowego. Rozkładają one resztki jedzenia, poprawiają przyswajalność elektrolitów oraz składników mineralnych, wpływają na metabolizowanie kwasów tłuszczowych w wątrobie oraz chronią przed toksynami czy szkodliwymi drobnoustrojami. Ponadto prawidłowa mikroflora jelitowa stymuluje układ odpornościowy, a także chroni przed alergiami, otyłością, depresją czy innymi chorobami ogólnoustrojowymi.

Mikrobiom a alergie i choroby cywilizacyjne – co mówią specjaliści?

Bakterie układu pokarmowego są niezwykle istotne nie tylko dla pracy jelit, ale także układu pokarmowego. Prawidłowy mikrobiom może skutecznie ochronić od alergii oraz rozwinięcia się wielu chorób, zwłaszcza cywilizacyjnych – związanych z siedzącym trybem życia, stresem, przetworzoną żywnością czy zanieczyszczeniami. Zdrowie jelit i ich mikroflora znacznie redukuje ryzyko m.in. Alzheimera, cukrzycy I i II typu, otyłości oraz zaburzeń sensorycznych, a według niektórych specjalistów – także autyzmu w przypadku kobiet w ciąży.

Analiza mikrobiomu: badanie mikroflory jelitowej. Kiedy warto wykonać badanie?

Badanie mikroflory jelitowej to analiza próbki kału, która pozwala na sprawdzenie ilości chorobotwórczych oraz dobrych bakterii jelitowych i grzybów, a także ewentualne wykrycie stanu zapalnego czy innych nieprawidłowości.

Kiedy warto wykonać owo badanie mikroflory jelitowej? Jest to zalecane szczególnie po długotrwałym leczeniu antybiotykami, a także w przypadku zespołu jelita drażliwego oraz nawracających infekcji bakteryjnych i wirusowych. Również osoby cierpiące na choroby autoimmunologiczne i różnego rodzaju nietolerancje pokarmowe mogą wykonywać analizę mikrobiomu jelitowego.

SIBO – groźny skutek przerostu mikrobiomu

Okazuje się, że nawet dobre bakterie jelitowe w nadmiarze mogą być szkodliwe. W takim wypadku mamy do czynienia z SIBO, czyli zespołem rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego. Oznacza to, iż mikroflora właściwa dla jelita grubego przeszła do jelita cienkiego, bądź też nastąpił jej nadmierny rozrost. Wiąże się to z silnymi bólami brzucha, wzdęciami, zaparciami, nudnościami czy innymi dolegliwościami.

Innym zaburzeniem mikrobiomu układu pokarmowego jest dysbioza jelitowa. Podobnie jak SIBO, polega na nadmiernym rozroście bakterii, ale niepożądanych i chorobotwórczych – patogenów. Zaburzenie to ma szereg przykrych następstw, takich jak biegunki, stany zapalne, choroby sercowo-naczyniowe czy cukrzyca.

Wpływ codziennej diety na mikrobiom jelitowy – 10 produktów dobrych dla mikrobioty

Z pewnością każdy zdaje sobie sprawę, że codzienna dieta wpływa na organizm. Sposób odżywiania się nie determinuje jedynie wzrostu czy spadku masy ciała, ale ogrywa niezwykle istotną rolę w funkcjonowaniu wszystkich układów i pracy narządów, nie tylko pokarmowych. Szczególnie ważne jest prawidłowe odżywianie bakterii tworzących mikrobiom. Są one kluczowe zarówno dla odpowiedniego przebiegu trawienia i wchłaniania składników odżywczych, jak i dla działania innych narządów, m.in. oddechowych czy immunologicznych. Co jest dobre na jelita? Poniżej przedstawiamy listę 10 produktów odpowiednich dla mikrobioty.

  1. Warzywa i owoce – m.in. brokuły, fasola, banany czy suszone śliwki. Zawierają one duże ilości błonnika, który reguluje mikroflorę jelit.
  2. Ogórki kiszone – dostarczają naturalnych probiotyków, a także stymulują wzrost bakterii zamieszkujących jelita.
  3. Kiszona kapusta – podobnie jak ogórki jest źródłem probiotyków i odżywia mikroflorę jelitową.
  4. Czosnek – ma pozytywny wpływ na funkcjonowanie układu pokarmowego, usprawnia perystaltykę jelit, a także przyspiesza wydzielanie żółci.
  5. Suplementy diety i leki na bakterie jelitowe – produkty te są powszechnie dostępne w aptekach i stanowią doskonałe uzupełnienie codziennej diety. Łączą w sobie naturalne składniki, które usprawniają pracę jelit, wspierają trawienie, dostarczają probiotyków oraz odżywiają mikroflorę układu pokarmowego.
  6. Kefir i maślanka – tego typu fermentowane produkty to bogactwo bakterii fermentacji mlekowej i korzystnych dla jelit drobnoustrojów. Działanie na organizm kwasu mlekowego jest niezwykle istotne – dostarcza on naturalnych probiotyków oraz stymuluje rozwój mikrobiomu.
  7. Makaron i pieczywo pełnoziarniste – dobre źródło błonnika, który stymuluje pracę jelit i może być rozkładany przez mikrobiom na przyswajalne dla człowieka substancje.
  8. Gorzka czekolada – ten smaczny przysmak jest bogaty w polifenole, czyli związki roślinne korzystnie wpływające na mikroflorę jelitową.
  9. Zielona herbata – stymuluje pracę mikrobiomu, a także obniża ciśnienie krwi.
  10. Rośliny strączkowe i orzechy – zawierają błonnik, który może być doskonałą pożywką dla mikrobioty.

Smaczne dania, które wspomogą zdrowie Twoich jelit

Dieta dobra dla jelit to przede wszystkim pokarmy lekkostrawne, bogate w błonnik oraz zawierające niewielkie ilości tłuszczu. Warto więc sięgać po warzywa i owoce, szczególnie te surowe, a także produkty pełnoziarniste. Poniżej przedstawiamy przykładowy dzień diety jelitowej, która odżywi mikrobiom, a także poprawi perystaltykę tej ważnej części układu pokarmowego:

  • śniadanie – jajka na miękko i sałata z pomidorkami (bez skórki);
  • drugie śniadanie – kefir;
  • obiad – pieczony indyk z gotowanymi ziemniakami i warzywami;
  • podwieczorek – mus jabłkowy;
  • kolacja – zupa z cukinii.

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Szkarlatyna - objawy, przyczyny. Jak leczyć szkarlatynę?
Jedną z typowych chorób wieku dziecięcego, rozpowszechnioną na całym świecie, jest szkarlatyna. Zazwyczaj pojawia się u dzieci w wieku przedszkolnym, w okresie jesienno-zimowym. Wywołuje poważne objawy, a w jej późnym okresie może nawet d...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Układ oddechowy

Wirus RSV u dzieci – objawy, badania, leczenie. Jak skutecznie ochronić dziecko przed zachorowaniem?
W okresie zwiększonego zachorowania dzieci są narażone na różnego typu choroby. Czasami zwykłe przeziębienie może się okazać czymś więcej np. wirusem RSV. Wirus RSV u dzieci w niektórych przypadkach prowadzi do niebezpiecznych powikłań. ...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych kom&oac...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Układ nerwowy

Wpływ energetyków na zdrowie - efekty uboczne kofeiny i tauryny
Napoje energetyczne to rozwiązanie, po które w ostatnich latach sięgamy szczególnie chętnie. Preparaty te dodają nam sił, co może okazać się niezwykle cenne podczas nauki czy wysiłku fizycznego zarówno w pracy, jak i na studiach. Z...

Dieta i odchudzanie

Nutraceutyki - czym są i jak działają? Zastosowanie nutraceutyków w profilaktyce chorób cywilizacyjnych
Nutraceutyki to substancje cechujące się korzystnym wpływem na zdrowie oraz dużą wartością odżywczą. Tego typu związki są niezwykle pomocne w leczeniu i profilaktyce różnego rodzaju chorób, dlatego warto włączyć je do swojej codziennej di...

Dieta i odchudzanie

Wegetarianizm a weganizm: podobieństwa, różnice i wpływ na zdrowie
W ostatnich latach rośnie popularność diet wegańskich i wegetariańskich. Każda z nich jest ogromnym wyzwaniem, gdyż dla prawidłowego funkcjonowania organizmu konieczne jest zastąpienie składników mięsnych innymi produktami....

Dieta i odchudzanie

Owoc kaki (persymona): wartości odżywcze, prozdrowotne i składniki aktywne
Owoc kaki, czyli persymona, to niesamowity produkt spożywczy, który wciąż bardzo rzadko gości na europejskich talerzach. To egzotyczny owoc o charakterystycznym smaku, który stale zyskuje na popularności wśród dietetyków ora...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Choroby wieku dziecięcego

Trzydniówka: wysypka, rumień, gorączka. Jak radzić sobie z trzydniową chorobą u dziecka?
Trzydniówka, zwana także rumieniem nagłym, jest lekką chorobą wirusową i na ogół nie wymaga specjalistycznego leczenia. Jak wygląda przebieg oraz leczenie trzydniówki? Czy trzydniówka jest zaraźliwa?...

Układ nerwowy

Ciągłe uczucie zimna – przyczyny i choroby powodujące przewlekłe marznięcie 
Wielu z nas posiada naturalną tendencję do odczuwania zimna - zdecydowanie bardziej intensywnie, niż inni. Na pozór nie ma żadnej widocznej gołym okiem przyczyny, prawda? Jednak nietolerancja zimna jest nie tylko sporym utrudnieniem w codziennym...

Układ oddechowy

Guzki na tarczycy to nie wyrok: przyczyny, objawy, rokowania i leczenie
Choroby tarczycy dotyczą bardzo dużej części społeczeństwa. Szacunkowo każdy zna osobę lub wiele osób, które chorują na tarczycę. Guzki na tarczycy to jedno z zaburzeń tego gruczołu....

Serce i układ krążenia

Masz zimne stopy i dłonie? Przyczyny, leczenie i profilaktyka zziębniętych kończyn
Zimne stopy i dłonie to sygnał wysyłany przez twój organizm, który może okazać się zwiastunem groźnych chorób – nie lekceważ go! Cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy anemia to tylko niektóre jednostki chorobowe objawia...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.