Dezynfekcja – jakie są rodzaje, metody oraz polecane preparaty? Jak bezpiecznie usunąć bakterie, wirusy i grzyby?

Dezynfekcja – jakie są rodzaje, metody oraz polecane preparaty? Jak bezpiecznie usunąć bakterie, wirusy i grzyby? - zdjęcie

Dezynfekcja – jakie są rodzaje, metody oraz polecane preparaty? Jak bezpiecznie usunąć bakterie, wirusy i grzyby?

Dezynfekcja pomieszczeń i sprzętu jest niezwykle ważna nie tylko podczas chorób zakaźnych czy epidemii, ale również w życiu codziennym. Regularnie stosowana może ustrzec przed wieloma niepotrzebnymi komplikacjami zdrowotnymi.

Dezynfekcja – podstawowe informacje

Dezynfekcja, jak mylnie sądzi wiele osób, nie polega na całkowitej eliminacji wszystkich mikroorganizmów, tylko na znacznym ograniczeniu ich ilości – w takim stopniu, aby zapewnić bezpieczeństwo dla zdrowia. Niszczy zatem za pomocą odpowiedniego środka dezynfekującego większość drobnoustrojów chorobotwórczych, takich jak bakterie, wirusy, grzyby i pasożyty znajdujące się na skórze, w pomieszczeniach, na powierzchniach oraz na przedmiotach, które mogły mieć z nimi kontakt. Najczęściej są to preparaty zawierające alkohol lub chlor. Podczas dezynfekcji nie zawsze udaje się usunąć formy przetrwalnikowe mikroorganizmów, np. jaja, cysty, zarodniki itp. Oznacza to, że dezynfekcja nie zapewnia wyjałowienia, czyli sterylizacji, co jest niezbędne np. w przypadku narzędzi chirurgicznych oraz stomatologicznych.

Jakie są rodzaje dezynfekcji?

Metody oraz środki używane w dezynfekcji zależą przede wszystkim od rodzaju powierzchni, która wymaga zdezynfekowania. Inne będą zastosowane do dezynfekcji rąk czy ran, a inne w przypadku urządzeń, narzędzi oraz pomieszczeń. Można wyróżnić trzy metody stosowane w dezynfekcji: fizyczną, chemiczną oraz termiczno-chemiczną.

Dezynfekcja fizyczna może odbywać się za pomocą:

  • Pary wodnej o temperaturze 100-105 stopni Celsjusza pod normalnym lub zwiększonym ciśnieniem. Używa się jej najczęściej do dezynfekcji sprzętu i wyposażenia sanitarnego,
  • Promieni UV (o długości 256 nm), które niszczą drobnoustroje znajdujące się w powietrzu oraz na powierzchniach.

W dezynfekcji chemicznej stosuje się wiele substancji i związków chemicznych o właściwościach bakteriobójczych, na przykład:

  • alkohole,
  • związki metali ciężkich (m.in. związki srebra, miedzi i rtęci),
  • aldehydy (np. formaldehyd czy aldehyd glutarowy),
  • fenole (np. krezol, rezorcynol, chlordeksydyna),
  • związki halogenoforowe (jodyna, chloramina i jodofory),
  • fiolet krystaliczny (barwnik),
  • pochodne etakrydyny (np. Rivanol),
  • utleniacze (woda utleniona),
  • nadmanganiany (nadmanganian potasu),
  • kwasy i zasady,
  • substancje powierzchniowo czynne (tenzydy) – na przykład popularne mydło, szampony, żele itp.

Metoda termiczno-chemiczna polega na zastosowaniu jednej z metod chemicznych w połączeniu z oddziaływaniem wysokiej temperatury (na przykład wygotowanie czy sparzenie wrzątkiem).

Dezynfekcja a odkażanie

Zasadnicza różnica pomiędzy dezynfekcją a odkażaniem polega na ilości zniszczonych drobnoustrojów w obu procesach. Dezynfekcja jest silniejsza i może wyeliminować nawet 100% bakterii, grzybów i wirusów, podczas gdy odkażanie zabija jedynie większość zarazków, z pominięciem wirusów.

Ponadto dezynfekcja może być ukierunkowana na określony rodzaj patogenów, jak np. wirus grypy. Dlatego w obszarach o wrażliwej populacji (np. szpitalach, poradniach, łaźniach, sanatoriach, basenach, stołówkach, centrach fitness), stosuje się wyłącznie dezynfekcję, natomiast w gospodarstwach domowych wystarczy odkażanie.

Dezynfekcję przeprowadza się nie tylko w przypadku, kiedy doszło do skażenia danego miejsca materiałem biologicznym (w którym obecne mogą być szkodliwe drobnoustroje), ale również zapobiegawczo (profilaktycznie) – na przykład w łaźniach, na basenach, na stołówkach czy domowej kuchni.

Dezynfekcja rąk i skóry

Dezynfekcję skóry wykonuje się zawsze przed zabiegami – w szczególności, gdy ma dojść do jej przecięcia, nakłucia lub innego uszkodzenia. Dezynfekcja rąk stosowana jest najczęściej ze względów higienicznych oraz profilaktycznych. Można używać do tego celu zwykłego mydła, płynu do dezynfekcji rąk, żeli do dezynfekcji rąk lub innego środka do dezynfekcji rąk. Należy stosować ją często, w szczególności w następujących przypadkach:

  • przed jedzeniem,
  • po skorzystaniu z toalety,
  • po sprzątaniu,
  • po kontakcie z krwią, wydalinami i wydzielinami,
  • przed każdym zabiegiem lekarskim,
  • przed i po założeniu rękawiczek medycznych,
  • po kontakcie z zanieczyszczonymi przyrządami lub sprzętem,
  • przed i po wizycie u osoby chorej.

Dezynfekcja chirurgiczna jest bardziej wymagająca i stosuje się ją przede wszystkim przed wykonaniem danego zabiegu.

Dezynfekcja ran

Do dezynfekcji ran i skaleczeń stosujemy specjalny płyn dezynfekujący, który powinien zapobiec możliwym zakażeniom mikroorganizmami chorobotwórczymi. Może to być woda utleniona, nadmanganian potasu, Rivanol, jodyna, spirytus etylowy lub salicylowy, a nawet zwykły alkohol.

W przypadku drobnego skaleczenia i braku wyżej wymienionych środków wystarczy dokładnie przemyć uszkodzone miejsce ciepłą wodą i mydłem. Głębsza rana wymaga szczególnej ostrożności – należy dokładnie zdezynfekować jej brzegi, a następnie przemyć ją wodą utlenioną lub zasypać Dermatolem (nie wolno używać alkoholu ani jodyny), po czym nałożyć jałowy opatrunek.

Jak poprawnie dezynfekować większe powierzchnie?

O ile małe powierzchnie łatwo zdezynfekować, stosując ściereczkę i płyn do dezynfekcji powierzchni, a nawet zwykły detergent, to w przypadku powierzchni o większych rozmiarach, np. podłogi hallu, garażu, ścian, sali gimnastycznej, hangaru, podjazdu itp., czynność ta pochłonęłaby mnóstwo energii i czasu. Dlatego w takich przypadkach stosuje się odpowiednie techniki i środki (chlorowe lub bezchlorowe). Produkty na bazie aktywnego chloru mają szersze spektrum działania, np. niszczą spory (formy przetrwalnikowe) clostridium difficile – bakterii atakującej jelito grube. Niestety, niektóre powierzchnie nie nadają się do kontaktu z chlorem. Do dezynfekcji dużych obszarów można stosować parę wodną pod zwiększonym ciśnieniem, promienie UV oraz rozpylać środki dezynfekcyjne za pomocą odpowiednich urządzeń, które są w takich przypadkach niezastąpione.

Dezynfekcja w domu – co warto wiedzieć?

Dezynfekcja mieszkań sprowadza się do trzech zasad:

  1. Regularnej dezynfekcji podlegają wszystkie urządzenia i przedmioty używane w celach higienicznych (umywalki, wanny, deski sedesowe, klozety, pojemniki na brudną odzież, szczoteczki do zębów, rąk itd.).
  2. Wszystkie przedmioty mające kontakt z żywnością, a więc naczynia i garnki, deski do krojenia, blaty kuchenne, urządzenia kuchenne itd., muszą być utrzymane w idealnej czystości.
  3. Należy również ogólnie dbać o czystość, regularnie myć podłogi stosując płyn do dezynfekcji podłogi i odkurzać dywany, ponieważ mogą znajdować się w nich jaja oraz formy przetrwalnikowe wielu pasożytów i mikroorganizmów.

Dezynfekcję należy zastosować także w pomieszczeniach, w których przebywała osoba chora – trzeba zdezynfekować naczynia i inne sprzęty, których używała, aby uchronić przed zarażeniem innych domowników, a także, by nie doszło do wtórnego zakażenia drobnoustrojami chorobotwórczymi. Należy wyprać w odpowiednim środku i w wysokiej temperaturze odzież, ręczniki i pościel z łóżka chorego (niezbędna jest również dezynfekcja butów) oraz utylizować wszystkie odpady (na przykład opatrunki, chusteczki higieniczne itp.).

Jakie preparaty najlepiej sprawdzają się podczas dezynfekcji?

Preparaty przeznaczone do dezynfekcji powinna charakteryzować skuteczność, łatwość i bezpieczeństwo w aplikacji. Podczas odkażania małych powierzchni lepiej sprawdzają się produkty gotowe do użycia bezpośrednio po ich otwarciu, jak np. spray’e i chusteczki do przecierania, natomiast przy powierzchniach dużych bardziej praktyczne i tańsze będą preparaty skoncentrowane, z których na bieżąco przygotowuje się roztwory robocze.

Należy pamiętać, że nie wszystkie preparaty nadają się do każdej powierzchni – należy wcześniej zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania. Dotyczy to zwłaszcza produktów zawierających alkohol i chlor.

Środki bezalkoholowe, chociaż są droższe, mają zazwyczaj dłuższy czas działania i przyjemniejszy zapach.

Wśród wielu preparatów służących do dezynfekcji szczególnie wyróżniają się:

  • spraye, żele, płyny i kremy do dezynfekcji rąk firmy Aquaselin Extreme,
  • płyny Octenisept o działaniu bakteriobójczym, grzybobójczym, drożdżakobójczym, pierwotniakobójczym i wirusobójczym do dezynfekcji skóry, błon śluzowych oraz ran,
  • Oxivir Plus, Chlor-clean, Desam Prim, Chloramin T, Quartamon Med, Terralin, Surfanios Premium oraz Taski Sprint Degerm do mycia powierzchni i wyposażenia,
  • środki dopuszczone do mycia powierzchni mające kontakt z żywnością: np. Virkon C.

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Szkarlatyna - objawy, przyczyny. Jak leczyć szkarlatynę?
Jedną z typowych chorób wieku dziecięcego, rozpowszechnioną na całym świecie, jest szkarlatyna. Zazwyczaj pojawia się u dzieci w wieku przedszkolnym, w okresie jesienno-zimowym. Wywołuje poważne objawy, a w jej późnym okresie może nawet d...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Układ oddechowy

Wirus RSV u dzieci – objawy, badania, leczenie. Jak skutecznie ochronić dziecko przed zachorowaniem?
W okresie zwiększonego zachorowania dzieci są narażone na różnego typu choroby. Czasami zwykłe przeziębienie może się okazać czymś więcej np. wirusem RSV. Wirus RSV u dzieci w niektórych przypadkach prowadzi do niebezpiecznych powikłań. ...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych kom&oac...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Układ nerwowy

Wpływ energetyków na zdrowie - efekty uboczne kofeiny i tauryny
Napoje energetyczne to rozwiązanie, po które w ostatnich latach sięgamy szczególnie chętnie. Preparaty te dodają nam sił, co może okazać się niezwykle cenne podczas nauki czy wysiłku fizycznego zarówno w pracy, jak i na studiach. Z...

Dieta i odchudzanie

Nutraceutyki - czym są i jak działają? Zastosowanie nutraceutyków w profilaktyce chorób cywilizacyjnych
Nutraceutyki to substancje cechujące się korzystnym wpływem na zdrowie oraz dużą wartością odżywczą. Tego typu związki są niezwykle pomocne w leczeniu i profilaktyce różnego rodzaju chorób, dlatego warto włączyć je do swojej codziennej di...

Dieta i odchudzanie

Wegetarianizm a weganizm: podobieństwa, różnice i wpływ na zdrowie
W ostatnich latach rośnie popularność diet wegańskich i wegetariańskich. Każda z nich jest ogromnym wyzwaniem, gdyż dla prawidłowego funkcjonowania organizmu konieczne jest zastąpienie składników mięsnych innymi produktami....

Dieta i odchudzanie

Owoc kaki (persymona): wartości odżywcze, prozdrowotne i składniki aktywne
Owoc kaki, czyli persymona, to niesamowity produkt spożywczy, który wciąż bardzo rzadko gości na europejskich talerzach. To egzotyczny owoc o charakterystycznym smaku, który stale zyskuje na popularności wśród dietetyków ora...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Choroby wieku dziecięcego

Trzydniówka: wysypka, rumień, gorączka. Jak radzić sobie z trzydniową chorobą u dziecka?
Trzydniówka, zwana także rumieniem nagłym, jest lekką chorobą wirusową i na ogół nie wymaga specjalistycznego leczenia. Jak wygląda przebieg oraz leczenie trzydniówki? Czy trzydniówka jest zaraźliwa?...

Układ nerwowy

Ciągłe uczucie zimna – przyczyny i choroby powodujące przewlekłe marznięcie 
Wielu z nas posiada naturalną tendencję do odczuwania zimna - zdecydowanie bardziej intensywnie, niż inni. Na pozór nie ma żadnej widocznej gołym okiem przyczyny, prawda? Jednak nietolerancja zimna jest nie tylko sporym utrudnieniem w codziennym...

Układ oddechowy

Guzki na tarczycy to nie wyrok: przyczyny, objawy, rokowania i leczenie
Choroby tarczycy dotyczą bardzo dużej części społeczeństwa. Szacunkowo każdy zna osobę lub wiele osób, które chorują na tarczycę. Guzki na tarczycy to jedno z zaburzeń tego gruczołu....

Serce i układ krążenia

Masz zimne stopy i dłonie? Przyczyny, leczenie i profilaktyka zziębniętych kończyn
Zimne stopy i dłonie to sygnał wysyłany przez twój organizm, który może okazać się zwiastunem groźnych chorób – nie lekceważ go! Cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy anemia to tylko niektóre jednostki chorobowe objawia...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.