Co wykrywają markery nowotworowe: rodzaje, normy, badanie i jego przebieg

Co wykrywają markery nowotworowe: rodzaje, normy, badanie i jego przebieg - zdjęcie

Markery nowotworowe to specyficzne substancje, które są obecne we krwi, moczu, a nawet w wycinkach tkanek organizmu. Są pomocne w diagnozie chorób nowotworowych i stanowią jedno z podstawowych badań, które wykonuje się w przypadku podejrzenia raka. Kiedy robić markery nowotworowe i co warto o nich wiedzieć? To podstawowe i najczęściej występujące pytania.

Z artykułu dowiesz się:

  • czym są markery nowotworowe, 
  • na czym polega profilaktyka nowotworowa, 
  • jak rozpoznaje się nowotwór, 
  • czy markery są wiarygodne, 
  • jakie są rodzaje markerów nowotworowych,
  • jak przygotować się do badania.

A jeśli interesuje Cię tematyka związana z profilaktyką nowotworową, przeczytaj artykuł: Rak choroba genów, ale też odporności – jak wzmocnić organizm, by nie zachorować na nowotwór?

Profilaktyka nowotworowa - na czym polega? Jak zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka?

Profilaktyka nowotworowa to zapobieganie chorobom poprzez podejmowanie odpowiednich działań u osób zdrowych. Kiedy zmniejsza się ryzyko wystąpienia choroby nowotworowej?

  1. Rezygnacja z palenia – palenie tytoniu jest jednym z głównych czynników rakotwórczych.
  2. Zdrowe odżywianie – należy dbać o dostarczanie organizmowi wszelkich niezbędnych składników odżywczych. To białko, tłuszcze, węglowodany, a także witaminy i minerałyZdrowa żywność pozwala uniknąć niedoborów.
  3. Unikanie alkoholu – alkohol w nadmiernych ilościach szkodzi.
  4. Rezygnacja z nadmiernej ekspozycji na słońcu – promienie UV mogą przyczyniać się do powstania raka skóry.
  5. Regularne badania – pozwalają wykryć nieprawidłowości na wczesnym etapie i uniknąć ich rozwoju.
  6. Aktywność fizyczna – regularne ćwiczenia mają pozytywny wpływ na organizm człowieka.

Wszystkie te działania pozwalają również zadbać o układ odpornościowy, którego zadaniem jest przeszukiwanie organizmu, identyfikowanie przednowotworowych komórek oraz ich usuwanie. Jeśli odporność jest obniżona, obrona organizmu przed rakiem jest trudniejsza. 

Diagnostyka onkologiczna - jak rozpoznaje się nowotwór?

Diagnostyka onkologiczna jest dość skomplikowana. Rozpoznanie nowotworu rozpoczyna się od wywiadu lekarskiego, podczas którego pacjent zgłasza niepokojące objawy. Jeśli lekarz poweźmie podejrzenie istnienia nowotworu, skieruje chorego na dalsze badania. 

Objawy, które świadczą o nowotworze, różnią się w zależności od jego rodzaju. To mogą być m.in.:

  • nudności, 
  • duszności, 
  • nagła utrata wagi, 
  • gorączka, 
  • ból pleców, 
  • chroniczny ból, np. głowy, pleców, czy brzucha, 
  • uporczywa zgaga, 
  • powiększone węzły chłonne, 
  • nietypowe zmiany skórne, 
  • apatia, 
  • krwioplucie, 
  • krwawienia, 
  • napady padaczkowe, 
  • zaburzenia świadomości. 

Jak widać, objawy te to również dolegliwości, które pojawiają się także podczas przeziębień czy powszechnych chorób. Z tego też względu nie należy ich ignorować. Najlepszym rozwiązaniem jest jak najszybsze skonsultowanie z lekarzem niepokojących kwestii. 

Markery onkologiczne - podstawowe badania, które pomagają zdiagnozować chorobę nowotworową

Badania, które pozwalają zdiagnozować chorobę nowotworową i które wykonuje się w kierunku raka, to m.in.:

  • testy genetyczne,
  • USG, 
  • RTG, 
  • TK, 
  • rezonans magnetyczny,
  • endoskopia, 
  • cytologia, 
  • mammografia,
  • dermatoskopia, 
  • histopatologia.

W diagnozie pomocne okazuje się także badanie krwi nowotworowe, czyli badanie markery nowotworowe. Umożliwiają zidentyfikowanie w płynach ustrojowych aż kilkudziesięciu substancji białkowych, wytwarzanych przez komórki nowotworowe.

Czy markery nowotworowe są wiarygodne?

Czy markery nowotworowe są wiarygodne? To często zadawane pytanie. Badanie to ma na celu wykrycie nie tylko obecności markerów, ale również ich ilości. Jeśli przekraczają one określone normy, zawsze zaleca się wykonanie kolejnych badań, mających na celu zdiagnozowanie choroby. 

Same markery nowotworowe nie są więc podstawą do stwierdzenia choroby. Nie oznacza to jednak, że nie są wiarygodne. Jak najbardziej – ich wiarygodność jest na wysokim poziomie. Rozpoznanie choroby nowotworowej jest jednak skomplikowane i wymagające. Aby nie doszło do pomyłki czy przeoczenia innej, równie ciężkiej choroby – wykonuje się szereg badań, które nie pozwolą pozostawić żadnych wątpliwości co do diagnozy.

Rodzaje markerów nowotworowych – co są w stanie wykryć? Jak długo czeka się na wynik?

Jakie są rodzaje markerów nowotworowych i co pozwalają wykryć?

  • CEA, CA, 72-4, C 19 – nowotwory związane z żołądkiem,
  • TPA – nowotwory związane z pęcherzem moczowym, 
  • CA 19-9, CEA, TPA, CA 125 – nowotworowy związane z trzustką i drogami żółciowymi, 
  • TPA, AFP – nowotwory związane z wątrobą, 
  • TPA, NSE, TK, CEA, p53 – nowotwory związane z płucami, 
  • PSA, TPA, PAP, fPSA – nowotwory związane z prostatą, 
  • TPA, CEA, CA 19-9, p53 – nowotwory związane z okrężnicą i odbytnicą, 
  • CA 15-3, CEA, TK, TPA, p53, uPA – nowotwory związane z piersiami, 
  • S 100 – nowotwory związane z mózgiem i skórą, 
  • TK, beta-2 mikroglobulina – chłoniaka, białaczkę, 
  • AFP, TPA, HCG – nowotwory związane z jądrami,
  • TPA, A FP, HCG, CA 125, CA 72-4 – nowotwory związane z jajnikami. 

Ile czeka się na wynik markerów nowotworowych? Najczęściej do 2 dni. 

Wynik markerów nowotworowych - normy i interpretacja

Normy markerów nowotworowych najczęściej mieszczą się w zakresie 0-37 j./ml, choć może to być uzależnione od konkretnego rodzaju markera. W przypadku chorób nowotworowych poziomy markerów liczą się w tysiącach, a z kolei przy stanach zapalnych, które nie mają nic wspólnego z nowotworami – wartości są niższe i nie przekraczają 500 j./ml.

Wynik markerów nowotworowych powinien interpretować wyłącznie lekarz. To tak naprawdę ciężkie do rozpoznania badanie, a wynik wcale nie musi wskazywać na chorobę nowotworową, a np. na stan zapalny. Nie należy ulegać sugestii ani poddawać się samodzielnym diagnozom, nie posiadając stosowanej wiedzy.

Jak przygotować się do badania markerów nowotworowych?

Jak przygotować się do badania markerów nowotworowych, aby uzyskać wiarygodny wynik? Przede wszystkim zaleca się pobieranie krwi na czczo. Od ostatniego posiłku należy zachować odstęp od 8 do 12 godzin. Zmiany wywołane posiłkiem są trudne do przewidzenia i kwestia ta dotyczy wszystkich markerów. 

W dniu poprzedzającym wykonanie badania zaleca się spożywanie jedynie lekkich i nietłustych posiłków. Należy zrezygnować ze spożywania alkoholu oraz palenia wyrobów tytoniowych w dzień wykonywania badania. Dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody.

Przed pobraniem krwi, pacjent powinien odpocząć przez około 15 minut. Znaczenie ma nawet godzina, o której wykonywane jest badanie. Powinny to być godziny poranne, czyli mieszczące się między 7:00 a 10:00. 

Wszelkie kwestie związane z lekami, suplementami czy preparatami ziołowymi, należy wcześniej omówić z lekarzem. Jeśli jest taka możliwość, może on zalecić rezygnację ze stosowania leków bezpośrednio przed badaniem.

Czy markery nowotworowe są refundowane?

Zastanawiasz się, czy markery nowotworowe są refundowane? Tak, badanie jest refundowane, o ile zostanie zlecone przez lekarza. Można je również wykonać w ramach programów profilaktycznych refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. 

Niestety czas oczekiwania na wykonanie badania może nie być zadowalający. Chcąc wykonać je na własną rękę, należy liczyć się z kosztami. Każdy pojedynczy marker to średnio koszt od 35 do 60 zł. Cena jest w dużej mierze uzależniona od placówki, w której ma być wykonane badanie. W przypadku chęci zbadania jednego lub kilku markerów, ostateczna cena wcale nie będzie tak duża, jak można by było się tego spodziewać. 

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Układ nerwowy

Tajemnice Hipokampu: kluczowa rola w pamięci i emocjach
W fascynującym świecie neurobiologii, hipokamp stanowi centralny obszar, którego tajemnice stopniowo odkrywane są przez badaczy. Jego kluczowa rola w kształtowaniu pamięci i regulacji emocji sprawia, że staje się niezwykle istotnym obszarem zain...

Układ rozrodczy i moczowy

Bakterie w moczu: przyczyny, objawy, interpretacja wyników i sposoby leczenia zakażeń układu moczowego
W prawidłowo funkcjonującym układzie moczowym nie występują bakterie, dlatego ich obecność świadczy o rozwoju stanu patologicznego. W medycynie ten stan określa się jako bakteriomocz....

Układ pokarmowy

Dieta przed kolonoskopią – co można jeść, a czego unikać? Przygotowanie do badania
Kolonoskopia to badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala wykryć zmiany chorobowe w jelicie grubym oraz w dolnym odcinku jelita cienkiego. Aby uzyskać miarodajne wyniki, należy się do niego odpowiednio przygotować. Bardzo istot...

Dieta i odchudzanie

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady i efekty. Kto powinien jej spróbować?
Dieta białkowo-tłuszczowa stanowi ciekawą opcję dla tradycyjnych sposobów żywienia. W zależności od swoich potrzeb możesz zdecydować się na przestrzeganie zasad tradycyjnego modelu żywieniowego low carb lub diety ketogenicznej. Druga z nich pozw...

Układ pokarmowy

Nowotwory: typy i rodzaje raków oraz etapy i przebieg kancerogenezy w złożoności choroby nowotworowej
Nowotwory stanowią kompleksowe wyzwanie dla dziedziny medycyny oraz zdrowia publicznego. Istnieje różnorodność typów i rodzajów raków, charakteryzujących się unikalnymi cechami, a także mechanizmami rozwoju. Zrozumienie etap...

Dieta i odchudzanie

Cudowne właściwości naturalnych napojów – na zdrowie, urodę i przemianę materii
Moc ziół znana jest od wielu wieków, a ich rozsądne i uzasadnione wykorzystanie umożliwia uzyskanie znaczącej poprawy stanu zdrowia i kondycji organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć jak przyśpieszyć metabolizm, w nocy spać spokojnie, a także&l...

Układ rozrodczy i moczowy

Jak przyspieszyć okres? Domowe sposoby, zioła i witaminy na wywołanie miesiączki
Wakacyjny wyjazd, ślub, sesja zdjęciowa - to tylko wybrane sytuacje, w których kobiety zastanawiają się, jak przyspieszyć okres. Miesiączka, zwłaszcza bardzo obfita lub bolesna, może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Czy istnieją domowe sposoby...

Układ pokarmowy

Dieta w insulinooporności – co jeść, by czuć się dobrze? Zasady komponowania posiłków
Insulinooporność to powszechnie występujące zaburzenie metaboliczne, które polega na obniżeniu wrażliwości tkanek na insulinę. W konsekwencji dochodzi do podniesienia produkcji insuliny, co pozwala na unormowanie stężenia glukozy we krwi. Nielec...

Dieta i odchudzanie

Dieta przeciwnowotworowa - żywność obniżająca ryzyko raka. Zasady, wskazówki, produkty
Odpowiednio zbilansowany tryb żywienia odgrywa kluczową rolę w prewencji szerokiego spektrum chorób nowotworowych. Dzięki zawartości konkretnych składników produkty, takie jak owoce, warzywa, nabiał czy zioła, wspierają układ immunologicz...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.