Co wykrywają markery nowotworowe: rodzaje, normy, badanie i jego przebieg

Co wykrywają markery nowotworowe: rodzaje, normy, badanie i jego przebieg - zdjęcie

Co wykrywają markery nowotworowe: rodzaje, normy, badanie i jego przebieg

Markery nowotworowe to specyficzne substancje, które są obecne we krwi, moczu, a nawet w wycinkach tkanek organizmu. Są pomocne w diagnozie chorób nowotworowych i stanowią jedno z podstawowych badań, które wykonuje się w przypadku podejrzenia raka. Kiedy robić markery nowotworowe i co warto o nich wiedzieć? To podstawowe i najczęściej występujące pytania.

Z artykułu dowiesz się:

  • czym są markery nowotworowe, 
  • na czym polega profilaktyka nowotworowa, 
  • jak rozpoznaje się nowotwór, 
  • czy markery są wiarygodne, 
  • jakie są rodzaje markerów nowotworowych,
  • jak przygotować się do badania.

A jeśli interesuje Cię tematyka związana z profilaktyką nowotworową, przeczytaj artykuł: Rak choroba genów, ale też odporności – jak wzmocnić organizm, by nie zachorować na nowotwór?

Profilaktyka nowotworowa - na czym polega? Jak zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka?

Profilaktyka nowotworowa to zapobieganie chorobom poprzez podejmowanie odpowiednich działań u osób zdrowych. Kiedy zmniejsza się ryzyko wystąpienia choroby nowotworowej?

  1. Rezygnacja z palenia – palenie tytoniu jest jednym z głównych czynników rakotwórczych.
  2. Zdrowe odżywianie – należy dbać o dostarczanie organizmowi wszelkich niezbędnych składników odżywczych. To białko, tłuszcze, węglowodany, a także witaminy i minerałyZdrowa żywność pozwala uniknąć niedoborów.
  3. Unikanie alkoholu – alkohol w nadmiernych ilościach szkodzi.
  4. Rezygnacja z nadmiernej ekspozycji na słońcu – promienie UV mogą przyczyniać się do powstania raka skóry.
  5. Regularne badania – pozwalają wykryć nieprawidłowości na wczesnym etapie i uniknąć ich rozwoju.
  6. Aktywność fizyczna – regularne ćwiczenia mają pozytywny wpływ na organizm człowieka.

Wszystkie te działania pozwalają również zadbać o układ odpornościowy, którego zadaniem jest przeszukiwanie organizmu, identyfikowanie przednowotworowych komórek oraz ich usuwanie. Jeśli odporność jest obniżona, obrona organizmu przed rakiem jest trudniejsza. 

Diagnostyka onkologiczna - jak rozpoznaje się nowotwór?

Diagnostyka onkologiczna jest dość skomplikowana. Rozpoznanie nowotworu rozpoczyna się od wywiadu lekarskiego, podczas którego pacjent zgłasza niepokojące objawy. Jeśli lekarz poweźmie podejrzenie istnienia nowotworu, skieruje chorego na dalsze badania. 

Objawy, które świadczą o nowotworze, różnią się w zależności od jego rodzaju. To mogą być m.in.:

  • nudności, 
  • duszności, 
  • nagła utrata wagi, 
  • gorączka, 
  • ból pleców, 
  • chroniczny ból, np. głowy, pleców, czy brzucha, 
  • uporczywa zgaga, 
  • powiększone węzły chłonne, 
  • nietypowe zmiany skórne, 
  • apatia, 
  • krwioplucie, 
  • krwawienia, 
  • napady padaczkowe, 
  • zaburzenia świadomości. 

Jak widać, objawy te to również dolegliwości, które pojawiają się także podczas przeziębień czy powszechnych chorób. Z tego też względu nie należy ich ignorować. Najlepszym rozwiązaniem jest jak najszybsze skonsultowanie z lekarzem niepokojących kwestii. 

Markery onkologiczne - podstawowe badania, które pomagają zdiagnozować chorobę nowotworową

Badania, które pozwalają zdiagnozować chorobę nowotworową i które wykonuje się w kierunku raka, to m.in.:

  • testy genetyczne,
  • USG, 
  • RTG, 
  • TK, 
  • rezonans magnetyczny,
  • endoskopia, 
  • cytologia, 
  • mammografia,
  • dermatoskopia, 
  • histopatologia.

W diagnozie pomocne okazuje się także badanie krwi nowotworowe, czyli badanie markery nowotworowe. Umożliwiają zidentyfikowanie w płynach ustrojowych aż kilkudziesięciu substancji białkowych, wytwarzanych przez komórki nowotworowe.

Czy markery nowotworowe są wiarygodne?

Czy markery nowotworowe są wiarygodne? To często zadawane pytanie. Badanie to ma na celu wykrycie nie tylko obecności markerów, ale również ich ilości. Jeśli przekraczają one określone normy, zawsze zaleca się wykonanie kolejnych badań, mających na celu zdiagnozowanie choroby. 

Same markery nowotworowe nie są więc podstawą do stwierdzenia choroby. Nie oznacza to jednak, że nie są wiarygodne. Jak najbardziej – ich wiarygodność jest na wysokim poziomie. Rozpoznanie choroby nowotworowej jest jednak skomplikowane i wymagające. Aby nie doszło do pomyłki czy przeoczenia innej, równie ciężkiej choroby – wykonuje się szereg badań, które nie pozwolą pozostawić żadnych wątpliwości co do diagnozy.

Rodzaje markerów nowotworowych – co są w stanie wykryć? Jak długo czeka się na wynik?

Jakie są rodzaje markerów nowotworowych i co pozwalają wykryć?

  • CEA, CA, 72-4, C 19 – nowotwory związane z żołądkiem,
  • TPA – nowotwory związane z pęcherzem moczowym, 
  • CA 19-9, CEA, TPA, CA 125 – nowotworowy związane z trzustką i drogami żółciowymi, 
  • TPA, AFP – nowotwory związane z wątrobą, 
  • TPA, NSE, TK, CEA, p53 – nowotwory związane z płucami, 
  • PSA, TPA, PAP, fPSA – nowotwory związane z prostatą, 
  • TPA, CEA, CA 19-9, p53 – nowotwory związane z okrężnicą i odbytnicą, 
  • CA 15-3, CEA, TK, TPA, p53, uPA – nowotwory związane z piersiami, 
  • S 100 – nowotwory związane z mózgiem i skórą, 
  • TK, beta-2 mikroglobulina – chłoniaka, białaczkę, 
  • AFP, TPA, HCG – nowotwory związane z jądrami,
  • TPA, A FP, HCG, CA 125, CA 72-4 – nowotwory związane z jajnikami. 

Ile czeka się na wynik markerów nowotworowych? Najczęściej do 2 dni. 

Wynik markerów nowotworowych - normy i interpretacja

Normy markerów nowotworowych najczęściej mieszczą się w zakresie 0-37 j./ml, choć może to być uzależnione od konkretnego rodzaju markera. W przypadku chorób nowotworowych poziomy markerów liczą się w tysiącach, a z kolei przy stanach zapalnych, które nie mają nic wspólnego z nowotworami – wartości są niższe i nie przekraczają 500 j./ml.

Wynik markerów nowotworowych powinien interpretować wyłącznie lekarz. To tak naprawdę ciężkie do rozpoznania badanie, a wynik wcale nie musi wskazywać na chorobę nowotworową, a np. na stan zapalny. Nie należy ulegać sugestii ani poddawać się samodzielnym diagnozom, nie posiadając stosowanej wiedzy.

Jak przygotować się do badania markerów nowotworowych?

Jak przygotować się do badania markerów nowotworowych, aby uzyskać wiarygodny wynik? Przede wszystkim zaleca się pobieranie krwi na czczo. Od ostatniego posiłku należy zachować odstęp od 8 do 12 godzin. Zmiany wywołane posiłkiem są trudne do przewidzenia i kwestia ta dotyczy wszystkich markerów. 

W dniu poprzedzającym wykonanie badania zaleca się spożywanie jedynie lekkich i nietłustych posiłków. Należy zrezygnować ze spożywania alkoholu oraz palenia wyrobów tytoniowych w dzień wykonywania badania. Dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody.

Przed pobraniem krwi, pacjent powinien odpocząć przez około 15 minut. Znaczenie ma nawet godzina, o której wykonywane jest badanie. Powinny to być godziny poranne, czyli mieszczące się między 7:00 a 10:00. 

Wszelkie kwestie związane z lekami, suplementami czy preparatami ziołowymi, należy wcześniej omówić z lekarzem. Jeśli jest taka możliwość, może on zalecić rezygnację ze stosowania leków bezpośrednio przed badaniem.

Czy markery nowotworowe są refundowane?

Zastanawiasz się, czy markery nowotworowe są refundowane? Tak, badanie jest refundowane, o ile zostanie zlecone przez lekarza. Można je również wykonać w ramach programów profilaktycznych refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. 

Niestety czas oczekiwania na wykonanie badania może nie być zadowalający. Chcąc wykonać je na własną rękę, należy liczyć się z kosztami. Każdy pojedynczy marker to średnio koszt od 35 do 60 zł. Cena jest w dużej mierze uzależniona od placówki, w której ma być wykonane badanie. W przypadku chęci zbadania jednego lub kilku markerów, ostateczna cena wcale nie będzie tak duża, jak można by było się tego spodziewać. 

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Szkarlatyna - objawy, przyczyny. Jak leczyć szkarlatynę?
Jedną z typowych chorób wieku dziecięcego, rozpowszechnioną na całym świecie, jest szkarlatyna. Zazwyczaj pojawia się u dzieci w wieku przedszkolnym, w okresie jesienno-zimowym. Wywołuje poważne objawy, a w jej późnym okresie może nawet d...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych kom&oac...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia norma...

Układ nerwowy

Ciągłe uczucie zimna – przyczyny i choroby powodujące przewlekłe marznięcie 
Wielu z nas posiada naturalną tendencję do odczuwania zimna - zdecydowanie bardziej intensywnie, niż inni. Na pozór nie ma żadnej widocznej gołym okiem przyczyny, prawda? Jednak nietolerancja zimna jest nie tylko sporym utrudnieniem w codziennym...

Układ oddechowy

Guzki na tarczycy to nie wyrok: przyczyny, objawy, rokowania i leczenie
Choroby tarczycy dotyczą bardzo dużej części społeczeństwa. Szacunkowo każdy zna osobę lub wiele osób, które chorują na tarczycę. Guzki na tarczycy to jedno z zaburzeń tego gruczołu....

Serce i układ krążenia

Masz zimne stopy i dłonie? Przyczyny, leczenie i profilaktyka zziębniętych kończyn
Zimne stopy i dłonie to sygnał wysyłany przez twój organizm, który może okazać się zwiastunem groźnych chorób – nie lekceważ go! Cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy anemia to tylko niektóre jednostki chorobowe objawia...

Kosmetyki i uroda

Wcierki do włosów: stosowanie, działanie i efekty. Ranking najlepszych wcierek na zagęszczenie i porost włosów
Wcierki do włosów zyskują coraz większą popularność. Jest to produkt do pielęgnacji, który cieszy się wyjątkowo długą tradycją. Mieszanki były powszechnie stosowane już przez nasze babcie. Odpowiednio dobrane preparaty pozwalają poprawić&...

Choroby skóry

Najlepsze tabletki na wypadanie włosów - 6 suplementów hamujących wypadanie i stymulujących porost włosów
Wypadanie włosów jest jednym z najczęstszych problemów natury estetycznej i zdrowotnej. Może być wynikiem stresu, niewłaściwej pielęgnacji, naturalnego starzenia się organizmu, zaburzeń hormonalnych lub niedoborów substancji odżywc...

Kosmetyki i uroda

Jak wybrać odpowiednie serum do pielęgnacji skóry?
Czy warto stosować serum w pielęgnacji? Serum to kosmetyk wyróżniający się wysokim stężeniem substancji aktywnych – olejów, kwasów roślinnych, witamin i wyciągów z roślin – oraz skutecznym, celowanym...

Słuch i szumy uszne

Ból ucha u dorosłych – co go powoduje i jak go leczyć?
Z tego artykułu dowiesz się: ·         czym różni się ucho zewnętrzne od środkowego, ·         jakie są przyczyny bólu ucha, ·...

Choroby i dolegliwości

O czym świadczy wysokie anty-TG?
Z tego artykułu dowiesz się: czym jest badanie anty-TG, jakie są wskazania do badania anty-TG, jak wygląda badanie anty-TG, jakie są normy przeciwciał anty-TG, co oznacza wysokie anty-TG,czym świadczy niskie anty-TG. Badanie anty-TG ...

Układ oddechowy

Flegma w gardle i drogach oddechowych
Obecność flegmy w gardle i drogach oddechowych nie tylko wywołuje dyskomfort, ale przede wszystkim utrudnia normalne funkcjonowanie. Choć często jest ona objawem infekcji górnych dróg oddechowych, wydzielina z zatok i nosa w gardle...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.