Białaczka (leukemia): najważniejsze informacje na temat upośledzenia szpiku kostnego – objawy, przyczyny oraz leczenie

Białaczka (leukemia): najważniejsze informacje na temat upośledzenia szpiku kostnego – objawy, przyczyny oraz leczenie - zdjęcie

Białaczka należy do nowotworów złośliwych układu krwionośnego. Cierpią na nią osoby w różnym wieku, jednak szczególnie często występuje u dzieci – pomiędzy drugim, a piątym rokiem życia. Ponieważ zazwyczaj początkowo nie daje charakterystycznych objawów, wykrywana jest przypadkowo (np. podczas badań morfologicznych krwi), co znacznie wydłuża i utrudnia leczenie. Często daje przerzuty do innych narządów, co pogarsza rokowania – do pełni sił wraca ok. 40% chorych.

Czym tak właściwie jest białaczka (leukemia)?

Układ immunologiczny człowieka jest niezwykle skomplikowany. Na jego sprawne działanie składa się praca wielu innych, ściśle powiązanych ze sobą układów i narządów (jak również prowadzony tryb życia oraz czynniki środowiskowe). We krwi człowieka obecne są trzy grupy krwinek, z których każda pełni inną, ważną funkcję: czerwone (erytrocyty), białe (leukocyty) oraz płytki krwi (trombocyty). Zadaniem erytrocytów jest dostarczanie tlenu, trombocyty biorą udział w procesie krzepnięcia krwi, natomiast leukocyty odpowiadają za odporność organizmu. Leukocyty zostały podzielone na dwie grupy komórek – granulocyty oraz agranulocyty. Do granulocytów należą: eozynofile (komórki kwasochłonne), których zadaniem jest niszczenie pasożytów, bazofile (komórki zasadochłonne), biorące udział w reakcjach alergicznych (zawierają heparynę, histaminę i enzymy proteolityczne oraz neutrofile (komórki obojętnochłonne), których zadaniem jest ochrona organizmu przed bakteriami. Do agranulocytów należą z kolei limfocyty B, T oraz NK. Zadaniem limfocytów B jest wytwarzanie przeciwciał. Limfocyty T odpowiedzialne są za niszczenie szkodliwych mikroorganizmów oraz „koordynację” pracy pozostałych komórek obronnych. Rola limfocytów NK polega na niszczeniu komórek nieprawidłowych lub uszkodzonych, które nie mogą już spełniać swoich funkcji. U zdrowego człowieka stężenie białych krwinek powinno mieścić się w granicach: 4-11 tys./mm3. Białaczka (leukemia) polega na niekontrolowanym wzroście białych krwinek, które mają nieprawidłową budowę i nie mogą pełnić swojej funkcji odpornościowej. Namnażają się one w szybkim tempie w szpiku kostnym, co wywiera również negatywny wpływ na powstawanie pozostałych krwinek. Następnie przenoszone są z krwią do różnych narządów organizmu, gdzie wywołują dodatkowe negatywne skutki.

Jakie są rodzaje białaczki?

Ze względu na charakter przebiegu choroby białaczkę dzieli się na ostrą i przewlekłą. Do postaci ostrych zalicza się białaczki niezróżnicowane (MO), limfoblastyczne (ALL) oraz nielimfoblastyczne (szpikowe – AML). Do postaci przewlekłych należą: białaczka szpikowa (CML), białaczka limfatyczna (CLL), białaczka limfocytowa (PBL) oraz białaczka mielomonocytowa (CMML). U dzieci najczęściej pojawia się ostra białaczka limfoblastyczna (ok. 80% zachorowań). Dużo rzadziej występuje ostra białaczka szpikowa i czy też jej przewlekła postać.

Jakie są przyczyny białaczki?

Przyczyny białaczki do dziś nie zostały wyjaśnione. Do tej pory nie ustalono, co wywołuje uszkodzenie DNA w komórkach szpiku kostnego, ani co bezpośrednio wpływa na niekontrolowane namnażanie się komórek limfocytowych i ich kumulację w organizmie. Do czynników sprzyjających rozwojowi choroby specjaliści zaliczają predyspozycje genetyczne i warunki środowiskowe (toksyny, promieniowanie, używki). Badania kliniczne wykazały również, że rozwojowi białaczki mogą sprzyjać infekcje wirusowe.

Jak rozpoznać białaczkę? Objawy

W początkowej fazie choroby nowotwory układu krwionośnego zazwyczaj rozwijają się bezobjawowo. Symptomy występujące w postaci osłabienia, senności i bólów mięśni oraz stawów są błędnie interpretowane, a osoba chora leczona jest niewłaściwie. Dotyczy to szczególnie osób w starszym wieku, u których osłabienie, bóle i zawroty głowy oraz szybkie męczenie się kładzione są na karb zaawansowanego wieku. Prawidłowa diagnoza stawiana jest często przypadkowo, podczas wykonywania podstawowych badań diagnostycznych. Objawy białaczki u dzieci są co prawda bardziej nasilone – może występować dodatkowo brak łaknienia, gorączka i zlewne poty, ale i tak bardzo często traktowane są one jako symptomy przeziębienia lub grypy. Nic nie wskazuje bowiem na to, że wywołuje je białaczka. Objawy narastające powoli, które często pozostają niezauważone, są typowe dla białaczki przewlekłej. W postaci ostrej choroby symptomy występują szybciej i są bardziej intensywne. Można w krótkim czasie zaobserwować powiększenie węzłów chłonnych, utratę masy ciała, problemy z układem krzepnięcia, będące skutkiem niedoboru płytek krwi (występowanie siniaków i wylewów podskórnych, pojawiających się pod wpływem ucisku lub lekkiego uderzenia, częste krwawienie z nosa i dziąseł), powiększenie wątroby i śledziony, anemię oraz zaburzenia koncentracji. Ponieważ organizm wytwarza mniej czerwonych ciałek krwi, dochodzi do niewydolności układu krążenia, której towarzyszy duszność wysiłkowa, zaburzenia rytmu serca oraz bladość skóry i śluzówek. Zmniejszenie ilości prawidłowych leukocytów w krótkim czasie owocuje zwiększeniem podatności na infekcje (najczęściej są to: angina, zapalenie płuc lub zapalenie ucha wewnętrznego). W celu zdiagnozowania białaczki wykonuje się przede wszystkim morfologię krwi, która wykazuje spadek liczby erytrocytów i hemoglobiny, małopłytkowość, zwiększoną ilość leukocytów oraz obecność nieprawidłowych, nowotworowych komórek krwi, tzw. blastów. Pomocne są także: USG jamy brzusznej, zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej, badania APTT, INR, D-dimery, stężenie fibrynogenu itp. Jednak badaniem, które jednoznacznie potwierdza białaczkę, jest biopsja szpiku kostnego i ocena jego budowy komórkowej.


Jak leczona jest białaczka?

Po postawieniu diagnozy wykonuje się dodatkowe badania, pozwalające określić typ białaczki, ogólny stan zdrowia pacjenta oraz rodzaj stosowanej terapii. Zazwyczaj leczenie rozpoczyna się chemioterapią, która pozwala szybko zmniejszyć ilość blastów (do około 5%, co stanowi poniżej 110 komórek). Etap ten, który trwa 4-6 tygodni, nosi nazwę indukcji remisji, ponieważ dzięki niemu objawy kliniczne i laboratoryjne choroby ustępują, a pacjent odczuwa ogromną poprawę. Następnie rozpoczyna się drugi etap, trwający kilka miesięcy, zwany konsolidacją remisji, polegający na redukcji pozostałych komórek rakowych, poprzez stosowanie pojedynczych impulsów chemioterapii. Trzeci etap – pokonsolidacyjny – trwa ok. dwóch lat i polega na utrzymaniu remisji oraz zapobieganiu nawrotom. Stosuje się wówczas okresowo (w odstępach 4-6 tygodniowych) polichemioterapię (ostatnio z dużym powodzeniem przeprowadza się metodę alternatywną, która polega na przeszczepieniu komórek macierzystych szpiku lub komórek krwiotwórczych w trzecim etapie leczenia). W ostatnim etapie podtrzymuje się prawidłową reakcję immunologiczną organizmu. Jeśli pacjent znajduje się w zaawansowanym stadium choroby oraz (lub), gdy chemioterapia nie przynosi pożądanych efektów, stosowana jest radioterapia. Równolegle pacjentowi podaje się leki cytostatyczne, które wzmacniają odporność i dostarczają odpowiednią ilość kalorii, minerałów i witamin. Niestety, terapia ta wiąże się z wieloma przykrymi objawami ubocznymi, jak na przykład utratą włosów. Niezbędna jest także odpowiednia opieka psychologiczna ze strony terapeutów i osób najbliższych. W krajach wysoko rozwiniętych, między innymi w Stanach Zjednoczonych czy Chinach stosowane są terapie eksperymentalne. Do jednej z nich należy immunoterapia adoptywna limfocytami CAR-T. Polega ona na podawaniu pacjentom ich własnych, genetycznie zmodyfikowanych limfocytów T, które stymulują układ immunologiczny i niszczą komórki nowotworowe. Pociąga ona za sobą wiele skutków ubocznych, jednak cechuje ją wysoka skuteczność.

Białaczka – rokowania

Przez całkowite wyleczenie uważa się przeżycie przez pacjenta pięciu lat bez występowania objawów choroby. Szansa na całkowite wyleczenie ostrej białaczki limfoblastycznej u dzieci jest wysoka i wynosi obecnie ok. 80%. Przy leczeniu tradycyjnym (chemioterapią) pacjentów dorosłych rokowanie wynosi ok. 25%. W przypadku stosowania metody współczesnej (przeszczep szpiku), szanse wzrosły do ok. 60%.

Jak pomóc chorym z białaczką? – dawca szpiku

Prawdopodobieństwo znalezienia odpowiedniego dawcy jest bardzo małe. Wielu pacjentów nie może znaleźć dawcy zgodnego genetycznie, co znacznie zmniejsza ich szansę na przeżycie. Dużą pomoc stanowi w tym przypadku akcja fundacji DKMS. Każda osoba zdrowa może pomóc – wystarczy zarejestrować się w bazie DKMS. Im więcej potencjalnych dawców, tym więcej szans na życie dla osób chorych na białaczkę.

Przeczytaj również: https://www.wapteka.pl/blog/artykul/chloniak-czym-jest-ta-choroba-jakie-sa-rodzaje-objawy-i-jak-leczyc-chloniak.

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Odporność, wzmocnienie organizmu

Eozynofilia: o czym świadczą podwyższone eozynofile? Objawy, przyczyny, normy
Badanie krwi to jedno z podstawowych metod diagnostycznych wielu chorób. Za jego pomocą możliwe jest oznaczenie wielu parametrów, w tym eozynofilów. To jeden z rodzajów białych krwinek, które pełnią istotną funkcję w układzie odpornościowym człowieka, ...

Choroby skóry

Plamy na skórze - co mogą oznaczać? Przyczyny, leczenie i pielęgnacja skóry z problemami
Plamy na skórze są nie tylko problemem natury estetycznej. Mogą bowiem świadczyć o bardzo poważnych schorzeniach zdrowotnych, których nie powinno się bagatelizować....

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Serce i układ krążenia

Jakie są domowe sposoby na opuchnięte kostki u nóg?
Niemal każdemu dorosłemu przynajmniej raz w życiu dolegały opuchnięte kostki u nóg. Przyczyn tego stanu rzeczy może być wiele: od upału, poprzez choroby układu krążenia, na chorobach endokrynologicznych kończąc. Co stosować na opuchnięte kostki&...

Informacje dla pacjenta

Wysoki puls – przyczyny, objawy jak prawidłowo zmierzyć?
Puls, inaczej tętno, określa ilość uderzeń serca na minutę, czyli częstotliwość bicia serca. Jego wartość jest dla człowieka zdrowego ściśle określana i nie powinna być ani za niska, ani zbyt wysoka. Każde odchylenie od normy wymaga ...

Układ pokarmowy

Dieta refluksowa - zasady, produkty, przykładowy jadłospis
Refluks żołądkowo-przełykowy jest coraz poważniejszym problemem zachodnich społeczeństw. Sprzyja temu dieta bazująca na produktach wysokoprzetworzonych, szybkie tempo życia i stres. Dieta refluksowa to jeden z najskuteczniejszych, a...

Układ pokarmowy

Nudności – objawy i przyczyny. Jak sobie z nimi radzić?
Nudności i wymioty to bardzo nieprzyjemne doznania, ale pełnią dla nas ważną funkcję – są mechanizmem obronnym organizmu....

Dieta i odchudzanie

Dieta ubogoresztkowa - zasady, wskazania i polecane produkty
Dieta ubogoresztkowa, zwana także dietą bezresztkową i niskobłonnikową, zaliczana jest do grupy diet leczniczych, które należy stosować jedynie w ściśle określonych przypadkach. Najczęściej zalecana jest u pacjentów cierpiących na dolegli...

Dieta i odchudzanie

Biała dieta – na czym polega i kiedy ją stosować?
Wszyscy marzymy o olśniewającym uśmiechu. Na szczęście żyjemy w czasach, kiedy zabiegi wybielania zębów są stosunkowo łatwo dostępne....

Dieta i odchudzanie

Kasza owsiana – superfood wspierający zdrowie serca i układu pokarmowego
Od ponad 2000 lat owies stanowi ważne uzupełnienie diety. Wyróżnia się bogatą zawartością korzystnych dla zdrowia witamin, minerałów i substancji odżywczych....

Kosmetyki i uroda

Kurze łapki – jak powstają? Jak skutecznie je zredukować?
Wraz z wiekiem na skórze pojawiają się niewielkie linie mimiczne oraz pierwsze zmarszczki, które mogą wpłynąć na samopoczucie oraz samoocenę niejednej kobiety. Niestety czasu nie możemy zatrzymać, natomiast możemy stanąć w...

Mięśnie i kości

Ból barku – przyczyny, leczenie i ćwiczenia na bolący bark
Ból barku to dolegliwość, która może znacząco wpływać na jakość życia, ograniczając ruchomość i powodując dyskomfort w codziennych czynnościach. Warto więc poznać jego przyczyny i zacząć działać. W poniższy...

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Błonica: objawy, profilaktyka i leczenie choroby zakaźnej
Błonica to poważna choroba bakteryjna układu oddechowego o ostrym przebiegu. Pojawia się w wyniku zakażenia maczugowcem błonicy. ...

Ciąża i dziecko

Przeziębienie w ciąży – czy ma wpływ na dziecko? Jak je leczyć?
Ciąża to wyjątkowy okres w życiu każdej kobiety, pełen radości, ale również obaw i trosk. Zdrowie przyszłej mamy staje się priorytetem, gdyż bezpośrednio wpływa na rozwój dziecka. Jednym z częstszych proble...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem