Białaczka (leukemia): najważniejsze informacje na temat upośledzenia szpiku kostnego – objawy, przyczyny oraz leczenie

Białaczka (leukemia): najważniejsze informacje na temat upośledzenia szpiku kostnego – objawy, przyczyny oraz leczenie - zdjęcie

Białaczka (leukemia): najważniejsze informacje na temat upośledzenia szpiku kostnego – objawy, przyczyny oraz leczenie

Białaczka należy do nowotworów złośliwych układu krwionośnego. Cierpią na nią osoby w różnym wieku, jednak szczególnie często występuje u dzieci – pomiędzy drugim, a piątym rokiem życia. Ponieważ zazwyczaj początkowo nie daje charakterystycznych objawów, wykrywana jest przypadkowo (np. podczas badań morfologicznych krwi), co znacznie wydłuża i utrudnia leczenie. Często daje przerzuty do innych narządów, co pogarsza rokowania – do pełni sił wraca ok. 40% chorych.

Czym tak właściwie jest białaczka (leukemia)?

Układ immunologiczny człowieka jest niezwykle skomplikowany. Na jego sprawne działanie składa się praca wielu innych, ściśle powiązanych ze sobą układów i narządów (jak również prowadzony tryb życia oraz czynniki środowiskowe). We krwi człowieka obecne są trzy grupy krwinek, z których każda pełni inną, ważną funkcję: czerwone (erytrocyty), białe (leukocyty) oraz płytki krwi (trombocyty). Zadaniem erytrocytów jest dostarczanie tlenu, trombocyty biorą udział w procesie krzepnięcia krwi, natomiast leukocyty odpowiadają za odporność organizmu. Leukocyty zostały podzielone na dwie grupy komórek – granulocyty oraz agranulocyty. Do granulocytów należą: eozynofile (komórki kwasochłonne), których zadaniem jest niszczenie pasożytów, bazofile (komórki zasadochłonne), biorące udział w reakcjach alergicznych (zawierają heparynę, histaminę i enzymy proteolityczne oraz neutrofile (komórki obojętnochłonne), których zadaniem jest ochrona organizmu przed bakteriami. Do agranulocytów należą z kolei limfocyty B, T oraz NK. Zadaniem limfocytów B jest wytwarzanie przeciwciał. Limfocyty T odpowiedzialne są za niszczenie szkodliwych mikroorganizmów oraz „koordynację” pracy pozostałych komórek obronnych. Rola limfocytów NK polega na niszczeniu komórek nieprawidłowych lub uszkodzonych, które nie mogą już spełniać swoich funkcji. U zdrowego człowieka stężenie białych krwinek powinno mieścić się w granicach: 4-11 tys./mm3. Białaczka (leukemia) polega na niekontrolowanym wzroście białych krwinek, które mają nieprawidłową budowę i nie mogą pełnić swojej funkcji odpornościowej. Namnażają się one w szybkim tempie w szpiku kostnym, co wywiera również negatywny wpływ na powstawanie pozostałych krwinek. Następnie przenoszone są z krwią do różnych narządów organizmu, gdzie wywołują dodatkowe negatywne skutki.

Jakie są rodzaje białaczki?

Ze względu na charakter przebiegu choroby białaczkę dzieli się na ostrą i przewlekłą. Do postaci ostrych zalicza się białaczki niezróżnicowane (MO), limfoblastyczne (ALL) oraz nielimfoblastyczne (szpikowe – AML). Do postaci przewlekłych należą: białaczka szpikowa (CML), białaczka limfatyczna (CLL), białaczka limfocytowa (PBL) oraz białaczka mielomonocytowa (CMML). U dzieci najczęściej pojawia się ostra białaczka limfoblastyczna (ok. 80% zachorowań). Dużo rzadziej występuje ostra białaczka szpikowa i czy też jej przewlekła postać.

Jakie są przyczyny białaczki?

Przyczyny białaczki do dziś nie zostały wyjaśnione. Do tej pory nie ustalono, co wywołuje uszkodzenie DNA w komórkach szpiku kostnego, ani co bezpośrednio wpływa na niekontrolowane namnażanie się komórek limfocytowych i ich kumulację w organizmie. Do czynników sprzyjających rozwojowi choroby specjaliści zaliczają predyspozycje genetyczne i warunki środowiskowe (toksyny, promieniowanie, używki). Badania kliniczne wykazały również, że rozwojowi białaczki mogą sprzyjać infekcje wirusowe.

Jak rozpoznać białaczkę? Objawy

W początkowej fazie choroby nowotwory układu krwionośnego zazwyczaj rozwijają się bezobjawowo. Symptomy występujące w postaci osłabienia, senności i bólów mięśni oraz stawów są błędnie interpretowane, a osoba chora leczona jest niewłaściwie. Dotyczy to szczególnie osób w starszym wieku, u których osłabienie, bóle i zawroty głowy oraz szybkie męczenie się kładzione są na karb zaawansowanego wieku. Prawidłowa diagnoza stawiana jest często przypadkowo, podczas wykonywania podstawowych badań diagnostycznych. Objawy białaczki u dzieci są co prawda bardziej nasilone – może występować dodatkowo brak łaknienia, gorączka i zlewne poty, ale i tak bardzo często traktowane są one jako symptomy przeziębienia lub grypy. Nic nie wskazuje bowiem na to, że wywołuje je białaczka. Objawy narastające powoli, które często pozostają niezauważone, są typowe dla białaczki przewlekłej. W postaci ostrej choroby symptomy występują szybciej i są bardziej intensywne. Można w krótkim czasie zaobserwować powiększenie węzłów chłonnych, utratę masy ciała, problemy z układem krzepnięcia, będące skutkiem niedoboru płytek krwi (występowanie siniaków i wylewów podskórnych, pojawiających się pod wpływem ucisku lub lekkiego uderzenia, częste krwawienie z nosa i dziąseł), powiększenie wątroby i śledziony, anemię oraz zaburzenia koncentracji. Ponieważ organizm wytwarza mniej czerwonych ciałek krwi, dochodzi do niewydolności układu krążenia, której towarzyszy duszność wysiłkowa, zaburzenia rytmu serca oraz bladość skóry i śluzówek. Zmniejszenie ilości prawidłowych leukocytów w krótkim czasie owocuje zwiększeniem podatności na infekcje (najczęściej są to: angina, zapalenie płuc lub zapalenie ucha wewnętrznego). W celu zdiagnozowania białaczki wykonuje się przede wszystkim morfologię krwi, która wykazuje spadek liczby erytrocytów i hemoglobiny, małopłytkowość, zwiększoną ilość leukocytów oraz obecność nieprawidłowych, nowotworowych komórek krwi, tzw. blastów. Pomocne są także: USG jamy brzusznej, zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej, badania APTT, INR, D-dimery, stężenie fibrynogenu itp. Jednak badaniem, które jednoznacznie potwierdza białaczkę, jest biopsja szpiku kostnego i ocena jego budowy komórkowej.


Jak leczona jest białaczka?

Po postawieniu diagnozy wykonuje się dodatkowe badania, pozwalające określić typ białaczki, ogólny stan zdrowia pacjenta oraz rodzaj stosowanej terapii. Zazwyczaj leczenie rozpoczyna się chemioterapią, która pozwala szybko zmniejszyć ilość blastów (do około 5%, co stanowi poniżej 110 komórek). Etap ten, który trwa 4-6 tygodni, nosi nazwę indukcji remisji, ponieważ dzięki niemu objawy kliniczne i laboratoryjne choroby ustępują, a pacjent odczuwa ogromną poprawę. Następnie rozpoczyna się drugi etap, trwający kilka miesięcy, zwany konsolidacją remisji, polegający na redukcji pozostałych komórek rakowych, poprzez stosowanie pojedynczych impulsów chemioterapii. Trzeci etap – pokonsolidacyjny – trwa ok. dwóch lat i polega na utrzymaniu remisji oraz zapobieganiu nawrotom. Stosuje się wówczas okresowo (w odstępach 4-6 tygodniowych) polichemioterapię (ostatnio z dużym powodzeniem przeprowadza się metodę alternatywną, która polega na przeszczepieniu komórek macierzystych szpiku lub komórek krwiotwórczych w trzecim etapie leczenia). W ostatnim etapie podtrzymuje się prawidłową reakcję immunologiczną organizmu. Jeśli pacjent znajduje się w zaawansowanym stadium choroby oraz (lub), gdy chemioterapia nie przynosi pożądanych efektów, stosowana jest radioterapia. Równolegle pacjentowi podaje się leki cytostatyczne, które wzmacniają odporność i dostarczają odpowiednią ilość kalorii, minerałów i witamin. Niestety, terapia ta wiąże się z wieloma przykrymi objawami ubocznymi, jak na przykład utratą włosów. Niezbędna jest także odpowiednia opieka psychologiczna ze strony terapeutów i osób najbliższych. W krajach wysoko rozwiniętych, między innymi w Stanach Zjednoczonych czy Chinach stosowane są terapie eksperymentalne. Do jednej z nich należy immunoterapia adoptywna limfocytami CAR-T. Polega ona na podawaniu pacjentom ich własnych, genetycznie zmodyfikowanych limfocytów T, które stymulują układ immunologiczny i niszczą komórki nowotworowe. Pociąga ona za sobą wiele skutków ubocznych, jednak cechuje ją wysoka skuteczność.

Białaczka – rokowania

Przez całkowite wyleczenie uważa się przeżycie przez pacjenta pięciu lat bez występowania objawów choroby. Szansa na całkowite wyleczenie ostrej białaczki limfoblastycznej u dzieci jest wysoka i wynosi obecnie ok. 80%. Przy leczeniu tradycyjnym (chemioterapią) pacjentów dorosłych rokowanie wynosi ok. 25%. W przypadku stosowania metody współczesnej (przeszczep szpiku), szanse wzrosły do ok. 60%.

Jak pomóc chorym z białaczką? – dawca szpiku

Prawdopodobieństwo znalezienia odpowiedniego dawcy jest bardzo małe. Wielu pacjentów nie może znaleźć dawcy zgodnego genetycznie, co znacznie zmniejsza ich szansę na przeżycie. Dużą pomoc stanowi w tym przypadku akcja fundacji DKMS. Każda osoba zdrowa może pomóc – wystarczy zarejestrować się w bazie DKMS. Im więcej potencjalnych dawców, tym więcej szans na życie dla osób chorych na białaczkę.

Przeczytaj również: https://www.wapteka.pl/blog/artykul/chloniak-czym-jest-ta-choroba-jakie-sa-rodzaje-objawy-i-jak-leczyc-chloniak.

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Szkarlatyna - objawy, przyczyny. Jak leczyć szkarlatynę?
Jedną z typowych chorób wieku dziecięcego, rozpowszechnioną na całym świecie, jest szkarlatyna. Zazwyczaj pojawia się u dzieci w wieku przedszkolnym, w okresie jesienno-zimowym. Wywołuje poważne objawy, a w jej późnym okresie może nawet d...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ oddechowy

Wirus RSV u dzieci – objawy, badania, leczenie. Jak skutecznie ochronić dziecko przed zachorowaniem?
W okresie zwiększonego zachorowania dzieci są narażone na różnego typu choroby. Czasami zwykłe przeziębienie może się okazać czymś więcej np. wirusem RSV. Wirus RSV u dzieci w niektórych przypadkach prowadzi do niebezpiecznych powikłań. ...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych kom&oac...

Układ pokarmowy

Bulgotanie w brzuchu i przelewanie w jelitach – objawy, przyczyny, leczenie
Bulgotanie, przelewanie się, dziwne, głośne burczenie i przewracanie w brzuchu to nie tylko kłopotliwe i krępujące, ale również niepokojące objawy. Mogą wystąpić zarówno w dzień, jak i w nocy. Zazwyczaj stanowią całkowicie niegroźny ...

Układ nerwowy

Wpływ energetyków na zdrowie - efekty uboczne kofeiny i tauryny
Napoje energetyczne to rozwiązanie, po które w ostatnich latach sięgamy szczególnie chętnie. Preparaty te dodają nam sił, co może okazać się niezwykle cenne podczas nauki czy wysiłku fizycznego zarówno w pracy, jak i na studiach. Z...

Dieta i odchudzanie

Nutraceutyki - czym są i jak działają? Zastosowanie nutraceutyków w profilaktyce chorób cywilizacyjnych
Nutraceutyki to substancje cechujące się korzystnym wpływem na zdrowie oraz dużą wartością odżywczą. Tego typu związki są niezwykle pomocne w leczeniu i profilaktyce różnego rodzaju chorób, dlatego warto włączyć je do swojej codziennej di...

Dieta i odchudzanie

Wegetarianizm a weganizm: podobieństwa, różnice i wpływ na zdrowie
W ostatnich latach rośnie popularność diet wegańskich i wegetariańskich. Każda z nich jest ogromnym wyzwaniem, gdyż dla prawidłowego funkcjonowania organizmu konieczne jest zastąpienie składników mięsnych innymi produktami....

Dieta i odchudzanie

Owoc kaki (persymona): wartości odżywcze, prozdrowotne i składniki aktywne
Owoc kaki, czyli persymona, to niesamowity produkt spożywczy, który wciąż bardzo rzadko gości na europejskich talerzach. To egzotyczny owoc o charakterystycznym smaku, który stale zyskuje na popularności wśród dietetyków ora...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Choroby wieku dziecięcego

Trzydniówka: wysypka, rumień, gorączka. Jak radzić sobie z trzydniową chorobą u dziecka?
Trzydniówka, zwana także rumieniem nagłym, jest lekką chorobą wirusową i na ogół nie wymaga specjalistycznego leczenia. Jak wygląda przebieg oraz leczenie trzydniówki? Czy trzydniówka jest zaraźliwa?...

Układ nerwowy

Ciągłe uczucie zimna – przyczyny i choroby powodujące przewlekłe marznięcie 
Wielu z nas posiada naturalną tendencję do odczuwania zimna - zdecydowanie bardziej intensywnie, niż inni. Na pozór nie ma żadnej widocznej gołym okiem przyczyny, prawda? Jednak nietolerancja zimna jest nie tylko sporym utrudnieniem w codziennym...

Układ oddechowy

Guzki na tarczycy to nie wyrok: przyczyny, objawy, rokowania i leczenie
Choroby tarczycy dotyczą bardzo dużej części społeczeństwa. Szacunkowo każdy zna osobę lub wiele osób, które chorują na tarczycę. Guzki na tarczycy to jedno z zaburzeń tego gruczołu....

Serce i układ krążenia

Masz zimne stopy i dłonie? Przyczyny, leczenie i profilaktyka zziębniętych kończyn
Zimne stopy i dłonie to sygnał wysyłany przez twój organizm, który może okazać się zwiastunem groźnych chorób – nie lekceważ go! Cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy anemia to tylko niektóre jednostki chorobowe objawia...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.