Salmonella: jakie są przyczyny, objawy i leczenie? Co musisz wiedzieć o salmonelli?

Salmonella: jakie są przyczyny, objawy i leczenie? Co musisz wiedzieć o salmonelli? - zdjęcie

Każdego roku w okresie letnim słyszymy doniesienia o zatruciach pokarmowych, w tym również o zakażeniach salmonellą – szczególnie na koloniach letnich, obozach i w ośrodkach wczasowych. Nic dziwnego, panują wtedy niezwykle sprzyjające warunki – ciepło, duże skupiska ludzkie, a często również niewystarczające warunki sanitarne.

Czym jest salmonella?

Salmonella należy do bakterii Gram-ujemnych z rodziny Enterobacteriaceae. Są to urzęsione pałeczki o pokrewnej budowie antygenowej, dzielące się na grupy i typy. Do najbardziej znanych z nich należą:

  • Salmonella typhi (pałeczki duru brzusznego) – wywołująca dur brzuszny,
  • Salmonella paratyphi A, B, C (pałeczki paraduru) – wywołująca dur rzekomy,
  • Salmonella bongori – która bardzo rzadko powoduje zakażenia u ludzi,
  • Salmonella enterica – odpowiedzialna za ostre zatrucia pokarmowe zwierząt i ludzi.

Potocznie groźne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, czyli zatrucia pokarmowe wywołane przez Salmonella enterica nazywane są salmonellozą.

Salmonelloza: podstawowe informacje

Bakterie Salmonelli są niezwykle odporne na działanie czynników środowiskowych. W warunkach suchych mogą przetrwać kilka tygodni, natomiast w wodzie nawet kilka miesięcy. Badania wykazały, że bakterie te najlepiej namnażają się w temperaturach od 5°C do 46°C, jednak doskonale radzą sobie również w zimnie. Zamrożenie bakterii do -75 stopni Celsjusza nie gwarantuje zniszczenia wszystkich drobnoustrojów, a te, którym uda się przeżyć, nadal zachowują swoje właściwości chorobotwórcze. W produktach spożywczych przetworzonych przez suszenie, jak np. jaja czy mleko w proszku, pałeczki salmonelli mogą przetrwać w stanie uśpionym przez czas praktycznie nieograniczony. W sprzyjających warunkach salmonella może oprócz zatrucia pokarmowego wywołać zakażenie ogólnoustrojowe. Czasami dochodzi nawet do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, septycznego zapalenia stawów, zapalenia kości i szpiku, a nawet zapalenia płuc lub głębokiego zakażenia tkanek miękkich. Szczególnie niebezpieczna jest salmonella w ciąży, ponieważ może spowodować odwodnienie, prowadzące do niedostatecznego zaopatrzenia płodu w ważne składniki mineralne. Ciężki przebieg choroby skutkuje poronieniem lub przedwczesnym porodem.

Jak może dojść do zakażenia salmonellą?

Pałeczki salmonelli zasiedlają przewód pokarmowy zwierząt i ludzi, skąd są wydalane wraz z kałem. Dlatego do zakażenia może dojść bardzo łatwo, jeśli nie przestrzegamy zasad higieny oraz spożyjemy żywność zanieczyszczoną odchodami. Źródłami zakażenia mogą być na przykład:

  • świeże i przetworzone produkty pochodzenia zwierzęcego (mięso, drób, jaja, mleko),
  • wyroby cukiernicze (lody, ciastka z kremem, torty),
  • wyroby garmażeryjne, do których dodawane są surowe jaja (tatar, majonez, galaretki, pasztety, pierogi itp.),
  • owoce i warzywa, które miały kontakt z chorymi zwierzętami i nie zostały dobrze umyte,
  • chore zwierzęta lub ludzie,
  • skażona woda.

Pałeczki salmonelli mogą też przenosić na żywność muchy, osy, karaluchy i gryzonie. Dlatego wszystkie produkty należy zawsze odpowiednio zabezpieczać przed niepożądanymi kontaktami.

Jakie są objawy salmonelli?

Pierwsze objawy zatrucia salmonellą mogą wystąpić dopiero po około 8. godzinach po spożyciu skażonego posiłku. Najczęściej jednak pojawiają się po upływie 18 do 24 godzin. Zawsze, kiedy występują dolegliwości żołądkowe, należy brać pod uwagę, że wystąpiło zatrucie salmonellą. Objawy są początkowo podobne do zwykłego nieżytu żołądka i jelit. Należą do nich nudności i wymioty oraz biegunka. Jeśli jednak ta ostatnia staje się wodnista, a nawet krwista, dołącza się do tego ostry ból brzucha, ból głowy, dreszcze oraz gorączka, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Salmonella u dzieci ma zazwyczaj ostrzejszy przebieg. Nie wszyscy wiedzą, że po przebyciu choroby pałeczki salmonelli usuwane są z kałem jeszcze przez 5 do 7. miesięcy (tzw. nosicielstwo bezobjawowe).

Jak leczyć salmonellę?

Przy łagodnym przebiegu salmonelli leczenie domowe polega na przyjmowaniu węgla leczniczego (6-10 tabletek co 4 godziny) i probiotyków oraz częstym piciu płynów, aby zapobiec odwodnieniu organizmu. Stosuje się również: lekkostrawną dietę najlepiej kleik ryżowy i zupę marchwiową. Można też stosować tabletki o nazwie nifuroksazyd. Jeśli objawy choroby nie ustąpią po 2-3 dniach, należy skonsultować się z lekarzem, który przepisze odpowiedni antybiotyk. W cięższych przypadkach zakażenia salmonellą leczenie powinno odbywać się w szpitalu. Zatrucia pokarmowe są szczególnie niebezpieczne dla małych dzieci, osób z obniżoną odpornością (osłabioną po chorobie, zabiegu operacyjnym, przeszczepie itp.) oraz w podeszłym wieku, ponieważ mogą skutkować groźnymi powikłaniami w postaci zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, zakażenia ogólnoustrojowego, a nawet sepsy. Dlatego też pacjenci z grupy ryzyka powinni być leczeni w szpitalu.

Salmonella: jak zapobiegać zarażeniu?

Zatrucia salmonellą można uniknąć, jeśli stosuje się higienę osobistą oraz odpowiednie zasady, dotyczące przygotowywania i przechowywania żywności. Należy przede wszystkim:

  • myć ręce po skorzystaniu z toalety, przed przygotowywaniem posiłków, przed jedzeniem oraz po kontakcie ze zwierzętami i osobami chorymi,
  • nie kupować żywności niewiadomego pochodzenia (szczególnie dotyczy to mięsa),
  • surowe mięso, drób, ryby i jaja przechowywać w lodówce oddzielnie (z dala od produktów gotowych do spożycia),
  • nie zamrażać ponownie żywności, która uległa rozmrożeniu,
  • unikać tatara i innych potraw przygotowanych z surowego mięsa (zwłaszcza w restauracjach),
  • nie pić surowej wody z niewiadomego źródła,
  • przed przygotowaniem potrawy zawierającej surowe jaja (majonez, lody, kremy) należy dokładnie je umyć i zanurzyć na około 15-20 sekund we wrzątku,
  • nie spożywać potraw niedogotowanych oraz niedopieczonych, ponieważ pałeczki salmonelli giną jedynie w wysokich temperaturach (podczas smażenia, duszenia i pieczenia). Pamiętajmy również, że dłuższe przechowywanie łatwo psujących się potraw (np. wyrobów garmażeryjnych) w temperaturze pokojowej znacznie zwiększa ryzyko zatrucia, chociaż żywność wygląda i pachnie normalnie. Ważne jest także, aby osoby cierpiące na biegunkę nie przygotowywały posiłków ani napojów dla innych, dopóki nie wyzdrowieją.

Obecnie, dzięki dużej świadomości społecznej, do zakażenia salmonellą dochodzi coraz rzadziej. Jednak co roku na salmonellozę zapada ponad 500 milionów osób na całym świecie. Więcej informacji na temat zatruć pokarmowych można znaleźć tutaj. https://www.wapteka.pl/blog/artykul/biegunka-bakteryjna-przyczyny-objawy-leczenie.

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ rozrodczy i moczowy

Bakterie w moczu: przyczyny, objawy, interpretacja wyników i sposoby leczenia zakażeń układu moczowego
W prawidłowo funkcjonującym układzie moczowym nie występują bakterie, dlatego ich obecność świadczy o rozwoju stanu patologicznego. W medycynie ten stan określa się jako bakteriomocz....

Układ pokarmowy

Dieta przed kolonoskopią – co można jeść, a czego unikać? Przygotowanie do badania
Kolonoskopia to badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala wykryć zmiany chorobowe w jelicie grubym oraz w dolnym odcinku jelita cienkiego. Aby uzyskać miarodajne wyniki, należy się do niego odpowiednio przygotować. Bardzo istot...

Dieta i odchudzanie

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady i efekty. Kto powinien jej spróbować?
Dieta białkowo-tłuszczowa stanowi ciekawą opcję dla tradycyjnych sposobów żywienia. W zależności od swoich potrzeb możesz zdecydować się na przestrzeganie zasad tradycyjnego modelu żywieniowego low carb lub diety ketogenicznej. Druga z nich pozw...

Układ pokarmowy

Nowotwory: typy i rodzaje raków oraz etapy i przebieg kancerogenezy w złożoności choroby nowotworowej
Nowotwory stanowią kompleksowe wyzwanie dla dziedziny medycyny oraz zdrowia publicznego. Istnieje różnorodność typów i rodzajów raków, charakteryzujących się unikalnymi cechami, a także mechanizmami rozwoju. Zrozumienie etap...

Dieta i odchudzanie

Cudowne właściwości naturalnych napojów – na zdrowie, urodę i przemianę materii
Moc ziół znana jest od wielu wieków, a ich rozsądne i uzasadnione wykorzystanie umożliwia uzyskanie znaczącej poprawy stanu zdrowia i kondycji organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć jak przyśpieszyć metabolizm, w nocy spać spokojnie, a także&l...

Układ rozrodczy i moczowy

Jak przyspieszyć okres? Domowe sposoby, zioła i witaminy na wywołanie miesiączki
Wakacyjny wyjazd, ślub, sesja zdjęciowa - to tylko wybrane sytuacje, w których kobiety zastanawiają się, jak przyspieszyć okres. Miesiączka, zwłaszcza bardzo obfita lub bolesna, może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Czy istnieją domowe sposoby...

Układ pokarmowy

Dieta w insulinooporności – co jeść, by czuć się dobrze? Zasady komponowania posiłków
Insulinooporność to powszechnie występujące zaburzenie metaboliczne, które polega na obniżeniu wrażliwości tkanek na insulinę. W konsekwencji dochodzi do podniesienia produkcji insuliny, co pozwala na unormowanie stężenia glukozy we krwi. Nielec...

Dieta i odchudzanie

Dieta przeciwnowotworowa - żywność obniżająca ryzyko raka. Zasady, wskazówki, produkty
Odpowiednio zbilansowany tryb żywienia odgrywa kluczową rolę w prewencji szerokiego spektrum chorób nowotworowych. Dzięki zawartości konkretnych składników produkty, takie jak owoce, warzywa, nabiał czy zioła, wspierają układ immunologicz...

Dieta i odchudzanie

Witarianizm - surowa dieta RAW. Co daje i jakie efekty przynosi roślinna dieta?
Witarianizm, czyli surowa dieta RAW, to podejście żywieniowe oparte na spożywaniu wyłącznie nieprzetworzonych produktów roślinnych. Kładzie nacisk na spożywanie surowych warzyw, owoców, orzechów, nasion oraz kiełków, bez ich...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.