Rzeżączka: jakie są objawy i przyczyny oraz jak leczyć?

baner

Rzeżączka: jakie są objawy i przyczyny oraz jak leczyć?

Rzeżączka towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów. Opisy jej przypadków można znaleźć w pismach z Chin, Egiptu i Indii sprzed kilku tysięcy lat przed naszą erą. Ze starożytnej Grecji i Rzymu pochodzą całe traktaty poświęcone leczeni

Rzeżączka towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów. Opisy jej przypadków można znaleźć w pismach z Chin, Egiptu i Indii sprzed kilku tysięcy lat przed naszą erą. Ze starożytnej Grecji i Rzymu pochodzą całe traktaty poświęcone leczeniu tej niebezpiecznej choroby. Obecnie na rzeżączkę choruje wiele milionów ludzi na całym świecie. W naszym kraju corocznie wykrywa się ok. 50 tysięcy zakażeń.

Czym jest rzeżączka?

Jedną z głównych chorób wenerycznych, obok kiły stanowi właśnie rzeżączka. Zdjęcia bakterii, które ją wywołują, warto obejrzeć w internecie, ponieważ gołym okiem można je zobaczyć jedynie pod mikroskopem. Rzeżączka (Gonorrhoea) znana jest też pod nazwą tryper, wiewiór, czy gonorea. Choroba wywoływana jest przez dwoinki Neissera (Neisseria gonorrhoeae), należące do gonokoków. Mają one kształt ziarenek kawy, ułożonych po dwa i zwróconych do siebie wklęsłymi powierzchniami. Żyją zwykle w wilgotnych okolicach ciała, np. jamie ustnej, drogach moczowo-płciowych czy odbytnicy. Rzeżączka jest chorobą niebezpieczną, ponieważ upośledza czynności wielu narządów wewnętrznych, a nieleczona prowadzi do poważnych powikłań.

Odmiany rzeżączki

Rzeżączka głównie rozwija się w cewce moczowej i narządach rodnych. Ponieważ jednak gonokoki mogą przeniknąć do krwiobiegu i wędrować z prądem krwi do różnych narządów, często wywołują w nich stany zapalne. Najczęściej wyróżnia się 4 odmiany choroby. Należą do nich:

  • rzeżączka gardła, którą charakteryzuje obrzęk łuków podniebiennych i tylnej ściany gardła, zaczerwienienie oraz ropna wydzielina (zdarza się, że choroba przebiega bezobjawowo),
  • rzeżączka skórna, o charakterze rozsianym, w której bakterie dwoinki rozprzestrzeniają się na cały organizm. Objawami tej postaci choroby są zmiany skórne, w tym guzek rzeżączki oraz bóle stawów,
  • rzeżączkowe zapalenie odbytnicy, które występuje zazwyczaj u osób uprawiających seks analny i podobnie jak rzeżączkowe zapalenie gardła może nie dawać żadnych objawów. W przypadku objawowej postaci choroby u pacjentów występuje pieczenie oraz świąd odbytu, problemy z oddawaniem stolca i wysięk śluzowej wydzieliny z odbytu,
  • rzeżączkowe zapalenie spojówek, występujące głównie u niemowląt, które zarażane są przez matkę podczas porodu. Objawy charakteryzują się zróżnicowanym nasileniem, a nieleczona choroba może prowadzić do uszkodzenia rogówki i utraty wzroku. Aby temu zapobiec, wszystkim noworodkom zakrapla się do oczu azotan srebra.

Jak zarazić się rzeżączką?

Rzeżączka jest chorobą zakaźną. Chociaż dwoinki Neissera nie wykazują zdolności poruszania się, mogą bardzo łatwo wywołać chorobę. Wystarczy, że zostaną przeniesione na błonę śluzową, która pokrywa kanał cewki moczowej, pęcherz moczowy, pochwę, macicę oraz głębiej leżące części narządów płciowych, jak również wnętrze przewodu pokarmowego, usta, oko i jego spodnią powiekę. Dlatego wszystkie te miejsca mogą zostać zaatakowane przez gonokoki. Od chwili zakażenia do wystąpienia pierwszych objawów dochodzi najczęściej w ciągu kilku dni. Okres inkubacji może jednak trwać nawet dwa tygodnie, przez co osoba nieświadoma swej choroby może zarażać innych. Rzeżączką można się zarazić nie tylko w wyniku kontaktu płciowego (także przez stosunek analny i oralny), ale również poprzez wspólne używanie pościeli, gąbki, ręczników i bielizny z osobą chorą. Zdarza się nawet, że można się zakazić przez korzystanie z publicznych toalet. Według najnowszych badań dwoinki rzeżączki przeżywają na tzw. powierzchniach nieorganicznych, np. na desce klozetowej czy ręczniku do 4 godzin. Ryzyko zakażenia występuje także na basenach i saunach.

Czym objawia się rzeżączka?

W około 10% przypadków choroba przebiega bezobjawowo, a gdy przechodzi w stan przewlekły, jej objawy zmniejszają się. Dlatego nie każda osoba zarażona jest świadoma, że ma rzeżączkę. Objawy infekcji są różne, w zależności od płci, odporności, wieku i stanu zdrowia chorego. Pierwsze symptomy choroby bywają mylące i są niejednoznaczne. Mogą wystąpić już w kilka dni po odbytym stosunku z nosicielem bakterii, a nieraz znacznie później. U mężczyzn objawy pojawiają się wcześniej niż u kobiet, a pierwotnym miejscem zakażenia jest z reguły cewka moczowa. U niemowląt rozwija się rzeżączkowe zapalenie spojówek. U kobiet w kilka dni po zakażeniu pojawiają się ropne upławy, którym często towarzyszy pieczenie przy oddawaniu moczu. Po kilku dniach upławy mogą się zmniejszyć, natomiast proces zapalny rozprzestrzenia się wyżej. Przechodzi do trzonu macicy, jajowodów, jajników, a nawet do otrzewnej. Dochodzi do zaburzeń cyklu miesiączkowego, tworzą się zrosty i blizny, które często zamykają światło jajowodów, prowadząc do bezpłodności. Jeśli dwoinki Neissera przedostaną się do krwiobiegu, mogą wywołać zapalenie stawów, okostnej, pęcherzyka żółciowego, opon mózgowych i innych narządów. Rzeżączka u mężczyzn objawia się mniej lub bardziej obfitym, ropnym (białym lub żółtym) wyciekiem z cewki moczowej oraz pieczeniem i silnym bólem podczas oddawania moczu. W przypadku nieleczenia rozwija się stan przewlekły, w którym powstają groźne powikłania w postaci: zapalenia gruczołu krokowego, pęcherzyków nasiennych oraz najądrza. Zdarzają się również przypadki wystąpienia jedynie skórnych dolegliwości przy zakażeniu rzeżączką. Objawy skórne występują w około 3% przypadków infekcji. Umiejscowione są zazwyczaj na stopach i dłoniach i występują w postaci krost otoczonych obwódką zapalną (tzw. keratodermia blenorrhagica).

Jak leczyć rzeżączkę?

Podstawą leczenia jest właściwe rozpoznanie rzeżączki. Badanie polega na pobraniu wymazu z pochwy, szyjki macicy, gardła, cewki moczowej lub odbytu, co pozwala w nim stwierdzić obecność bakterii Neisseria gonorrhoeae wywołujących rzeżączkę. Leczenie opiera się na przyjmowaniu antybiotyków. Konieczne jest również podawanie leków partnerowi, z którym chory utrzymywał lub/i utrzymuje kontakty seksualne. Terapia odbywa się pod nadzorem specjalisty leczącego na rzeżączkę. Leczenie domowe, własnymi metodami nie jest wskazane, ponieważ może doprowadzić do przewlekłego zakażenia i niebezpiecznych powikłań – tym bardziej że niektóre szczepy gonokoków uodporniły się na penicylinę oraz cefalosporyny (tzw. superrzeżączka). W takich przypadkach stosuje się doksycyklinę. Po każdej kuracji, co najmniej po 3. dniach od jej zakończenia, należy przeprowadzić badania kontrolne bakterioskopowe lub posiew na obecność bakterii Neisseria gonorrhoeae, aby ocenić jej skuteczność.

Jakie mogą być powikłania po rzeżączce?

Nieleczona lub nieprawidłowo leczona rzeżączka prowadzi do poważnych powikłań, do których należą:

  • zakażenie całego układu moczowo-płciowego,
  • zapalenie stawów,
  • zapalenie przydatków u kobiet
  • zapalenie najądrzy i prostaty u mężczyzn
  • bezpłodność,
  • posocznica,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • zakażenie noworodka podczas porodu (czego konsekwencją może być utrata wzroku dziecka),
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Rzeżączka – zapobieganie

W profilaktyce rzeżączki dużą rolę odgrywa uświadomienie społeczeństwu zagrożeń związanych z chorobą. Poniżej znajduje się kilka zasad, które mogą skutecznie ochronić przed zarażeniem. Przede wszystkim należy:

  • Unikać przygodnych partnerów i stosunków seksualnych z większą liczbą osób,
  • Stosować środki antykoncepcyjne, głównie prezerwatywy, jeśli nie mamy stałego partnera,
  • Nie siadać na desce klozetowej w publicznych toaletach i w nieznanych miejscach,
  • Unikać korzystania ze wspólnych przedmiotów higieny osobistej (gąbek, ręczników),
  • Unikać pożyczania i używania bielizny osobistej, kostiumów kąpielowych, pościeli itp.,
  • W przypadku zachorowania powiadomić o tym fakcie wszystkich byłych i obecnych partnerów seksualnych.

Każdy podejrzany objaw przypominający rzeżączkę powinien być wskazaniem do wizyty u ginekologa lub urologa. Wstępny test na rzeżączkę można nabyć w aptece i wykonać badanie samemu. Leczenie chorób przenoszonych drogą płciową jest bezpłatne i dyskretne. Należy tylko się zgłosić do poradni skórno-wenerologicznej. Nie trzeba nawet korzystać z przychodni rejonowej.

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Płyn Lugola - czym jest, jak działa, kiedy stosować oraz czy szkodzi?
Jod jest jednym z pierwiastków o kluczowym znaczeniu dla ludzkiego zdrowia. Większość osób myśli o jodzie jedynie w kontekście skażenia radioaktywnego, lecz jego spektrum działania jest dużo szersze....

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia norma...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Przeziębienie i grypa

10 najlepszych domowych sposobów na ból gardła, cz. I
Ból gardła to jeden z częstszych problemów zdrowotnych okresu jesienno-zimowego. Zwykle pojawia się nagle. Zwykle też nie jesteśmy na niego absolutnie przygotowani. Zanim więc zdążymy wybrać się do apteki lub zamówić przez internet o...

Serce i układ krążenia

Saturacja krwi – czym jest, jakie są normy i jak mierzyć? Jak prawidłowo zbadać saturację krwi?
W związku z szalejącą obecnie pandemią Covid-19 dużo się mówi o ewentualnych objawach, które w głównej mierze związane są z układem oddechowym, ponieważ to on jest w szczególności narażony na działalność wirusa SARS-COV-2. Jednym ...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych kom&oac...

Zdrowy tryb życia

Czarny bez – jakie ma właściwości lecznicze? Kiedy warto stosować bez czarny?
Czarny bez, inaczej nazywany bzem lekarskim lub aptecznym, jest krzewem powszechnie występującym w Polsce. Jest doceniany nie tylko ze względu na swoje walory ozdobne i piękny zapach, ale także z uwagi na wartości zdrowotne. Zarówno kwiaty, ja...

Układ pokarmowy

Stomia - czym jest i jak wygląda: rodzaje, pielęgnacja i dieta. Poradnik dla stomików
Stomia to bardzo przykra przypadłość, która potrafi utrudnić życie. Dla wielu osób wypróżnianie się do worka oznacza koniec wcześniej prowadzonego życia. Jak się jednak okazuje, wcale tak nie musi być!...

Układ nerwowy

Ból z tyłu głowy: rodzaje, przyczyny i leczenie. Co może oznaczać ucisk z tyłu głowy?
Pacjenci skarżą się na ból zlokalizowany z tyłu głowy. To powszechna przypadłość, która dotyczy każdego, bez względu na płeć i wiek. Niejednokrotnie bywa ignorowana lecz może również zwiastować poważniejszą chorobę....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Suchość w gardle: czym skutecznie nawilżać gardło? Spraye, syropy i domowe sposoby
Nawet 46% Polaków skarży się na suchość nie tylko w gardle, ale także w jamie ustnej. Choć problem ten najczęściej dotyczy seniorów, również młodym ludziom doskwiera suchość w gardle....

Układ oddechowy

Krew z nosa u dziecka – przyczyny, leczenie i pierwsza pomoc
Większość dzieci miewa krwotoki z nosa. Zazwyczaj są to niegroźne i sporadyczne przypadki. Jednak czasami spowodowane są poważniejszymi dolegliwościami. Dlatego warto wiedzieć, jak się zachować w takiej sytuacji i jak uniknąć nawrotów....

Mięśnie i kości

Co Twój wiek metaboliczny naprawdę mówi o Twoim zdrowiu?
Wiek metaboliczny to niezwykle ważny wskaźnik, który informuje o kondycji naszego ciała. Mówi on bowiem o sprawności organizmu i obrazuje, na ile lat czuje się człowiek. Choć wiek metaboliczny w dużej mierze uwarunkowany jest genetycznie,...

Choroby skóry

Zapalenie mieszków włosowych: objawy, leczenie, skuteczne maści i kosmetyki
Zapalenie mieszków włosowych jest dość powszechnie spotykanym problemem skórnym. Mamy z nim do czynienia wówczas, gdy mieszek włosowy zostanie zainfekowany, co doprowadza do jego zagonienia, a następnie przekształca się w stan zapa...

Układ pokarmowy

Krew w kale: objawy, badania i leczenie. Jaką chorobę może zwiastować?
Krew w kale zauważona przez każdą osobę powinna zaniepokoić i skłonić do wizyty u lekarza. Może mieć różne przyczyny od hemoroidów, po raka jelita grubego, dlatego tak ważna jest szczegółowa diagnostyka....

Przeziębienie i grypa

Nawłoć: tajemnica żółtego ziela. Właściwości, działanie i zastosowanie
Pomimo gwałtownego rozwoju medycyny na przestrzeni ostatnich lat, wciąż niesłabnącą popularnością cieszy się ziołolecznictwo. Przeczytaj co potrafi nawłoć i jak stosować to ziele....

Układ nerwowy

Patologiczny lęk i strach - jak nie dać się sparaliżować?
Bardzo dużo zaburzeń psychicznych - m.in. takich jak napady lęku - ma związek z doświadczanym stresem. Pracoholizm, życie w ciągłym biegu, brak odpoczynku - to wszystko przyczynia się do poczucia bycia zestresowanym, a tym samym do rozwoju zaburzeń....

Dlaczego my?

why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem