Melatonina a sen – jakie ma właściwości, zastosowanie oraz skutki uboczne?

Melatonina a sen – jakie ma właściwości, zastosowanie oraz skutki uboczne? - zdjęcie

Melatonina a sen – jakie ma właściwości, zastosowanie oraz skutki uboczne?

Obecnie coraz więcej osób ma problemy ze snem. Szacuje się, że powodu zaburzeń snu cierpi aż połowa populacji. Związane jest to przede wszystkim z trudnymi, stresującymi warunkami życia. Na co dzień towarzyszy nam ciągła obawa – o pracę, zdrowie, bezpieczeństwo, trwałość związku itd. Podświadomie martwimy się o przyszłość, a beztroskie czasy bezpowrotnie już minęły. Sytuacja ta w prosty sposób przekłada się na nasz wypoczynek, a przede wszystkim na jakość snu. Ten powinien być długi, głęboki, spokojny, relaksujący, przywracający siły fizyczne i zdrowie psychiczne. Tymczasem jest krótki, przerywany, nieraz w ogóle nie przychodzi – godzinami przewracamy się w nocy w łóżku, a rano pędzimy do pracy… i koło się zamyka. Bardzo często sięgamy po różne środki nasenne, które niestety okazują się mało skuteczne lub otępiają, uniemożliwiając sprawne działanie podczas dnia. A może melatonina spełni nasze oczekiwania?

Melatonina: czym jest?

Melatonina jest hormonem wydzielanym głównie po zapadnięciu zmroku przez szyszynkę (gruczoł znajdujący się w mózgu). Dlatego często nazywa się ją hormonem nocy, czy też hormonem snu. W miarę uwalniania jej do krwi stajemy się coraz bardziej senni, aż w końcu zasypiamy. Zazwyczaj największe stężenie melatoniny występuje między północą a trzecią nad ranem. Szyszynka pełni bardzo ważną funkcję w zegarze biologicznym każdego człowieka, ponieważ reguluje cykl dnia i nocy. Niewielkie ilości melatoniny wytwarzane są również przez siatkówkę oka oraz w szpiku kostnym i jelitach (gdzie steruje jego ruchami). Badania naukowe wykazały, że melatonina posiada własności przeciwutleniające i zwiększające odporność. To dlatego długi, spokojny sen wzmacnia organizm i regeneruje jego siły witalne. Typowe leki na sen (benzodiazepiny, barbiturany i niebarbiturowe leki nasenne) są związkami chemicznymi, które w sposób sztuczny oddziałują na układ nerwowy, działając uspokajająco, przeciwlękowo, otępiająco itp., natomiast melatonina dostępna w tabletkach i kroplach jest substytutem naturalnego hormonu, wytwarzanego przez organizm człowieka.

Jaki jest wpływ melatoniny na sen?

Najczęściej do zaburzeń snu dochodzi na skutek niezgodności między rytmem dobowym organizmu a tym, który narzuca prowadzony styl życia, np. oglądanie telewizji czy granie w gry komputerowe do późnych godzin nocnych, praca nocą i na zmiany, całodobowa opieka nad chorym itp. Osoby zmagające się z bezsennością często odczuwają zmęczenie, ale wcześniejsze położenie się do łóżka wcale nie sprawia, że zasypiają. Zdarza się, że odczuwają senność dopiero ok. 2 w nocy lub nad ranem. Ich sen jest krótki i nie daje wypoczynku. Wręcz przeciwnie, spada ich kondycja fizyczna oraz psychiczna, mają problemy z koncentracją i zapamiętywaniem informacji, są bardziej nerwowi i drażliwi. Problemy z zaśnięciem występują również u osób przemęczonych, zestresowanych, żyjących w napięciu. Ich sen jest zazwyczaj krótki, niespokojny i nieefektywny. Problem ze snem u osób po 60. roku życia wynika ze znacznego zmniejszenia ilości wydzielanej melatoniny przez szyszynkę, a co za tym idzie, występuje u nich skrócenie fazy snu, przez co śpią krócej i budzą się bardzo wcześnie, np. o 5 rano i chociaż nadal czują się zmęczeni, nie mogą już zasnąć. Ponieważ melatonina reguluje rytm dobowy, stosuje się ją do leczenia bezsenności, przez dodatkowe dostarczanie jej do organizmu, np. w postaci tabletek. Bardzo wysoką skuteczność leku obserwuje się też przy zaburzeniach snu wynikających z rozregulowania cyklu dnia i nocy, a więc u osób: pracujących na zmiany, często podróżujących samolotem do innych stref czasowych, zmagających się z chorobami oczu oraz z tzw. zespołem opóźnionej fazy snu. Również w przypadkach bezsenności przewlekłej i starczej obserwuje się korzystny wpływ melatoniny na sen. W badaniach klinicznych stwierdzono, że ułatwia ona zasypianie i poprawia jakość snu, przy czym czas zasypiania ulega skróceniu, a czas snu ulega wydłużeniu. Człowiek nie budzi się w nocy, śpi zdrowo i głęboko. Niestety, w niektórych przypadkach bezsenności spowodowanej depresją, stanami lękowymi, refluksem i zaburzeniami hormonalnymi, melatonina okazuje się często nieskuteczna.

Jaka melatonina będzie najlepsza?

W aptece można kupić bez recepty wiele różnych specyfików pomagających w bezsenności, między innymi właśnie melatoninę. Cena leku nie jest wysoka i zazwyczaj zależy od producenta. Dostępna jest w postaci tabletek, kapsułek, kropli, listków i sprayu. Trudno powiedzieć, jaka postać będzie najlepsza, ważne jest, że każda z nich, zastosowana w odpowiedniej dawce, jest skuteczna. Wszystko zależy od indywidualnych preferencji. Dla osób, które nie przepadają za łykaniem tabletek i kapsułek, bardzo wygodną alternatywą będzie forma listków, które szybko rozpuszczają się na języku, powoli uwalniając melatoninę. Posiadają one odświeżający, miętowy smak i nie zawierają cukrów, dlatego można je stosować bezpośrednio przed snem, po umyciu zębów. Krople natomiast można rozpuścić w płynie lub bezpośrednio aplikować na język bezryzyka narażenia na skażenie mikrobiologiczne. Bardzo wygodna i niezwykle przydatna do stosowania u osób chorych, mających trudności z przełykaniem, starych i niedołężnych, jest melatonina w sprayu. Działa niezwykle szybko, bo już po 5 minutach po podaniu – wystarczy rozpylić na lub pod język odpowiednią dawkę leku (zazwyczaj jedną lub dwie).

Czy melatonina jest szkodliwa? - przeciwwskazania

Badania kliniczne nie wykazały szkodliwości leku, jeśli ten stosowany jest w dawkach terapeutycznych. Nie mogą go przyjmować osoby nadwrażliwe na melatoninę. Przeciwwskazania dotyczą także kobiet w ciąży i karmiących piersią. Przed rozpoczęciem leczenia warto skonsultować się z lekarzem, szczególnie jeśli leczymy się na depresję, nadciśnienie tętnicze, serce lub padaczkę, z uwagi na możliwość wystąpienia interakcji z innymi lekami. Podobnie osoby z zaburzeniami czynności wątroby, zaburzeniami funkcji układu odpornościowego, zaburzeniami hormonalnymi lub zaburzeniami czynności nerek koniecznie powinny zasięgnąć porady specjalisty.

Czy od melatoniny można się uzależnić?

Przyjmowanie melatoniny jest bezpieczne. Stosowanie jej nawet przez dłuższy czas nie wywołuje uzależnienia. Jednak lepiej, aby dawkę leku oraz czas trwania kuracji ustalił lekarz rodzinny, który zna ogólny stan zdrowia pacjenta i jego wrażliwość na leki. Melatonina może być stosowana nie tylko przy bezsenności, ale również przy innych dolegliwościach, np. może poprawić kondycję oczu, łagodzić objawy depresji, łagodzić skutki refluksu, czy zwiększać stężenie hormonu wzrostu (HGH) u mężczyzn.

Jak dawkować melatoninę?

Na każdym opakowaniu leku znajdziemy szczegółowe informacje, w jaki sposób go stosować i jak działa melatonina. Dawkowanie uzależnione jest od stężenia substancji czynnej, wieku oraz masy ciała pacjenta. Najlepiej, aby precyzyjną dawkę ustalił lekarz. Zazwyczaj, w zaburzeniach snu związanych ze zmianą stref czasowych, stosuje się 2-3 mg melatoniny raz na dobę po zapadnięciu zmroku, rozpoczynając od pierwszego dnia podróży, a kończąc po 3 dniach od jej zakończenia. W zaburzeniach rytmu dobowego snu i czuwania związanych np. z pracą zmianową przyjmuje się 1 do 5 mg na dobę, na godzinę przed snem. W zaburzeniach rytmu dobowego snu i czuwania u osób niewidomych należy przyjmować od 0,5 mg do 5 mg raz na dobę około godziny 21 – 22. Działanie leku obserwuje się stopniowo, nierzadko po upływie 2 tygodni od jego przyjmowania. Aby zasnąć, melatoninę stosuje się około pół godziny przed snem, wyjątek stanowią krople, listki i spray, które działają szybciej. Jeśli terapia ma polegać na wyregulowaniu rytmu dobowego, lek zażywa się 2-3 godziny przed snem.

Czy przyjmowanie melatoniny wiąże się z działaniami niepożądanymi?

Na ulotkach dołączonych do leku znajdziemy możliwe działania niepożądane, jakie daje melatonina. Skutki uboczne leku występują rzadko. Należą do nich: nudności, senność oraz bóle i zawroty głowy. Przyjmowanie melatoniny w zbyt dużych ilościach jest szkodliwe.

Czy melatoninę mogę stosować dzieci?

Badania kliniczne wykazały, że melatonina dla dzieci nie jest wskazana, dlatego nie należy podawać jej bez uprzedniej konsultacji z lekarzem. W niektórych przypadkach, do których należą np. ADHD i autyzm stosuje się melatoninę, jednak w niewielkich dawkach.

Podsumowując: melatonina pomaga w zaburzeniach snu oraz zaburzeniach rytmu dobowego, wydłuża sen i podnosi jego jakość.

Zobacz również inny artykuł: Brak miesiączki – jakie mogą być tego przyczyny?

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Szkarlatyna - objawy, przyczyny. Jak leczyć szkarlatynę?
Jedną z typowych chorób wieku dziecięcego, rozpowszechnioną na całym świecie, jest szkarlatyna. Zazwyczaj pojawia się u dzieci w wieku przedszkolnym, w okresie jesienno-zimowym. Wywołuje poważne objawy, a w jej późnym okresie może nawet d...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Choroby skóry

Włókniak twardy bądź miękki – jak wyglądają oraz jak usunąć i leczyć?
Włókniaki należą do często występujących zmian skórnych. Nie stanowią na szczęście zagrożenia dla życia, chociaż zaliczane są do zmian nowotworowych. Mogą jednak stanowić poważny problem estetyczny, z uwagi na swój szpecący wyglą...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Układ oddechowy

Wirus RSV u dzieci – objawy, badania, leczenie. Jak skutecznie ochronić dziecko przed zachorowaniem?
W okresie zwiększonego zachorowania dzieci są narażone na różnego typu choroby. Czasami zwykłe przeziębienie może się okazać czymś więcej np. wirusem RSV. Wirus RSV u dzieci w niektórych przypadkach prowadzi do niebezpiecznych powikłań. ...

Układ nerwowy

Wpływ energetyków na zdrowie - efekty uboczne kofeiny i tauryny
Napoje energetyczne to rozwiązanie, po które w ostatnich latach sięgamy szczególnie chętnie. Preparaty te dodają nam sił, co może okazać się niezwykle cenne podczas nauki czy wysiłku fizycznego zarówno w pracy, jak i na studiach. Z...

Dieta i odchudzanie

Nutraceutyki - czym są i jak działają? Zastosowanie nutraceutyków w profilaktyce chorób cywilizacyjnych
Nutraceutyki to substancje cechujące się korzystnym wpływem na zdrowie oraz dużą wartością odżywczą. Tego typu związki są niezwykle pomocne w leczeniu i profilaktyce różnego rodzaju chorób, dlatego warto włączyć je do swojej codziennej di...

Dieta i odchudzanie

Wegetarianizm a weganizm: podobieństwa, różnice i wpływ na zdrowie
W ostatnich latach rośnie popularność diet wegańskich i wegetariańskich. Każda z nich jest ogromnym wyzwaniem, gdyż dla prawidłowego funkcjonowania organizmu konieczne jest zastąpienie składników mięsnych innymi produktami....

Dieta i odchudzanie

Owoc kaki (persymona): wartości odżywcze, prozdrowotne i składniki aktywne
Owoc kaki, czyli persymona, to niesamowity produkt spożywczy, który wciąż bardzo rzadko gości na europejskich talerzach. To egzotyczny owoc o charakterystycznym smaku, który stale zyskuje na popularności wśród dietetyków ora...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Choroby wieku dziecięcego

Trzydniówka: wysypka, rumień, gorączka. Jak radzić sobie z trzydniową chorobą u dziecka?
Trzydniówka, zwana także rumieniem nagłym, jest lekką chorobą wirusową i na ogół nie wymaga specjalistycznego leczenia. Jak wygląda przebieg oraz leczenie trzydniówki? Czy trzydniówka jest zaraźliwa?...

Układ nerwowy

Ciągłe uczucie zimna – przyczyny i choroby powodujące przewlekłe marznięcie 
Wielu z nas posiada naturalną tendencję do odczuwania zimna - zdecydowanie bardziej intensywnie, niż inni. Na pozór nie ma żadnej widocznej gołym okiem przyczyny, prawda? Jednak nietolerancja zimna jest nie tylko sporym utrudnieniem w codziennym...

Układ oddechowy

Guzki na tarczycy to nie wyrok: przyczyny, objawy, rokowania i leczenie
Choroby tarczycy dotyczą bardzo dużej części społeczeństwa. Szacunkowo każdy zna osobę lub wiele osób, które chorują na tarczycę. Guzki na tarczycy to jedno z zaburzeń tego gruczołu....

Serce i układ krążenia

Masz zimne stopy i dłonie? Przyczyny, leczenie i profilaktyka zziębniętych kończyn
Zimne stopy i dłonie to sygnał wysyłany przez twój organizm, który może okazać się zwiastunem groźnych chorób – nie lekceważ go! Cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy anemia to tylko niektóre jednostki chorobowe objawia...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.