Dlaczego niedobór magnezu często idzie w parze z niedoborem potasu?

Związek między magnezem a potasem jest znacznie bliższy niż się wydaje. W wielu przypadkach ważne jest, aby oceniać poziom tych pierwiastków w organizmie jednocześnie, szczególnie w sytuacjach problemów sercowo-naczyniowych. Okazuje się, że ich niedobory często występują równolegle. Dlaczego tak się dzieje? Kiedy warto sięgać po magnez z potasem? Sprawdź.

Jaka jest rola magnezu i potasu w organizmie?

Magnez i potas to niezbędne pierwiastki, które odgrywają bardzo ważną rolę w utrzymaniu organizmu człowieka w zdrowiu. Udział tych składników odżywczych jest niezbędny m.in. do prawidłowej pracy serca oraz prawidłowego funkcjonowania gospodarki wodno-elektrolitowej i aktywacji wielu przemian enzymatycznych w ciele, tym bardziej że łączą swoje siły i oddziałują znacząco na siebie w organizmie [1,2].  Duże znaczenie przypisuje się tym pierwiastkom w układzie sercowo-naczyniowym, zwłaszcza pod kątem chorób układu krążenia i mięśnia sercowego.

Magnez a zdrowie układu sercowo-naczyniowego

Magnez przyczynia się m.in. do obniżenia ciśnienia tętniczego, wspiera utrzymanie prawidłowego rytmu serca, działa przeciwzapalnie w obrębie naczyń krwionośnych oraz sprzyja ich rozszerzaniu, co poprawia przepływ krwi [3,4].

Istotną rolę odgrywa fakt, że magnez jest naturalnym antagonistą wapnia. Dzięki temu ogranicza nadmierną pobudliwość i przewodnictwo w mięśniu sercowym. Gdy jego poziom w organizmie spada, serce staje się bardziej podatne na różnego rodzaju zaburzenia rytmu, np. dodatkowe skurcze i migotanie przedsionków. Uzupełnienie jego niedoboru może w takich sytuacjach wspierać powrót do prawidłowego rytmu i łagodzić epizody przyspieszonej pracy serca [4].

Niedostateczna ilość magnezu w organizmie wiąże się także z większym ryzykiem rozwoju nadciśnienia oraz chorób układu krążenia. Może sprzyjać procesom prowadzącym do miażdżycy, zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia zawału serca i innych poważnych powikłań [4].

Potas a zdrowie serca i naczyń krwionośnych

Potas pełni istotną funkcję w utrzymaniu prawidłowej pracy serca, ponieważ bierze udział w wytwarzaniu i przewodzeniu impulsów elektrycznych, które odpowiadają za rytmiczne skurcze. Zaburzenia poziomu potasu szybko odbijają się na pracy serca. Gdy jego ilość spada, dochodzi do nadmiernej pobudliwości układu odpowiedzialnego za przewodzenie impulsów. W praktyce oznacza to większe ryzyko arytmii, która w poważniejszych przypadkach mogą prowadzić do groźnych konsekwencji zdrowotnych [5].

Znaczenie ma także wpływ potasu na ciśnienie tętnicze. Pierwiastek ten pomaga je obniżać, m.in. poprzez wspieranie usuwania nadmiaru sodu z organizmu. Dzięki temu ułatwia utrzymanie równowagi elektrolitowej i wspiera prawidłową pracę naczyń krwionośnych. Jego niedobór może natomiast utrudniać kontrolę nadciśnienia, nawet przy stosowaniu leków [5,6]. Zbyt niski poziom potasu wiąże się również z długofalowym ryzykiem dla układu krążenia. Może sprzyjać rozwojowi zmian miażdżycowych, a także zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia udaru mózgu [7].

Dlaczego niedobory magnezu i potasu występują wspólnie?

Jednoczesne niedobory magnezu i potasu wynikają głównie z tego, że spadek poziomu magnezu wpływa na funkcję kanałów ROMK (kanał potasowy zewnętrznej rdzenia nerkowego), które pomagają organizmowi utrzymać w równowadze gospodarkę wodno-elektrolitową. W stanach małej ilości magnezu w organizmie (hipomagnezemii) jego jony nie hamują aktywnie pracy kanałów ROMK, w efekcie czego dochodzi do zwiększonej eliminacji potasu przez nerki [7].

Niedobór magnezu (hipomagnezemia) może upośledzać zdolność organizmu do zatrzymywania potasu, co prowadzi do nadmiernej utraty tego składnika odżywczego. Wynika to z faktu, że prawidłowe działanie pompy sodowo-potasowej (głównego mechanizmu regulującego gospodarkę elektrolitową) jest uzależnione od obecności jonów magnezu [8].

W praktyce oznacza to, że w przypadku trudnej do wyregulowania hipokaliemii (stwierdzonych niedoborach potasu) warto zwrócić uwagę również na poziom magnezu i w razie potrzeby zadbać o jednoczesne uzupełnienie obu składników [8].

Jakie są najczęstsze przyczyny niedoboru magnezu i potasu?

Organizm dość często bywa narażony na jednoczesne niedobory magnezu i potasu. Dzieje się tak m.in.: [9,10]

• gdy stosowana jest niedostatecznie zróżnicowana, słabo zbilansowana dieta;
• podczas uprawiania intensywnego sportu lub wykonywania ciężkiej pracy fizycznej;
• przy nadmiernej potliwości;
• w wyniku zbyt dużej utraty składników odżywczych przez przewód pokarmowy, np. podczas biegunek lub wymiotów;
• u alkoholików;
• u osób z chorobami nerek lub trzustki;
• przy problemach jelitowych (ograniczonym wchłanianiu);
• w okresie przyjmowanie niektórych leków, w tym środków moczopędnych.

Po czym rozpoznać równoległy niedobór magnezu i potasu?

Z uwagi na ścisłe powiązanie działania tych pierwiastków, ich niedobór wywiera negatywne skutki w wielu procesach fizjologicznych zachodzących w organizmie.  Główne objawy równoległego niedoboru magnezu i potasu obejmują: [9,10]

• osłabienie mięśni;
• zmniejszenie wydolności i odczuwanie fizycznego zmęczenia;
• zaburzenia rytmu serca np. arytmia;
• odczuwanie mrowienia w kończynach;
• problemy z koncentracją i skupieniem uwagi;
• brak energii, apatię, spadek nastroju.

Jak uzupełnić niedobór magnezu i potasu w organizmie?

W niektórych sytuacjach, np. przy nieodpowiednio urozmaiconej diecie lub zaburzeniach wchłaniania w układzie pokarmowym organizm może szczególnie potrzebować wsparcia z zewnątrz. Wówczas istotne jest uzupełnianie magnezu i potasu, aby zapobiegać ich deficytom i zadbać o utrzymanie na właściwym poziomie.

Warto sięgnąć po podwójne wsparcie, które daje np. Magnokal* – lek zawierający magnez i potas. Można go przyjmować leczniczo lub profilaktycznie w stanach niedoborów. Szczególnie zalecany jest jako preparat wspomagający leczenie w chorobach układu krążenia i mięśnia sercowego oraz rekonwalescencję pozawałową. Organiczne sole magnezu i potasu zapewniają wysoką przyswajalności tych cennych dla organizmu pierwiastków, a bezpieczeństwo stosowania i jakość leku zostały potwierdzone badaniami klinicznymi [11].

*MAGNOKAL, 250 mg magnezu wodoroasparaginianu czterowodnego i 250 mg potasu wodoroasparaginianu półwodnego, co odpowiada 17 mg jonów magnezu i 54 mg jonów potasu, tabletki.

Wskazania: Leczenie wspomagające w chorobach układu krążenia i mięśnia sercowego. W niemiarowości i nadpobudliwości serca – szczególnie na tle niedoborów magnezu i potasu oraz w rekonwalescencji pozawałowej. Profilaktycznie i leczniczo w stanach niedoboru magnezu i potasu. W okresach rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych oraz przebytych chorobach zakaźnych. Zatrucie glikozydami nasercowymi, uzupełniająco w czasie stosowania leków moczopędnych.

Podmiot odpowiedzialny: US Pharmacia Sp. z o.o. ul. Ziębicka 40, 50-507 Wrocław.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Zwróć uwagę na przeciwwskazania. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.