Nadczynność tarczycy: co to za choroba? Jakie są objawy, przyczyny i leczenie?

baner

Nadczynność tarczycy: co to za choroba? Jakie są objawy, przyczyny i leczenie?

Tarczyca to niewielki gruczoł, przypominający skrzydła motyla, znajdujący się z przodu szyi, u jej podstawy. Składa się z dwóch, połączonych ze sobą płatów. Komórki pęcherzykowate tarczycy produkują tyroksynę oraz trijodotyroninę, a

Tarczyca to niewielki gruczoł, przypominający skrzydła motyla, znajdujący się z przodu szyi, u jej podstawy. Składa się z dwóch, połączonych ze sobą płatów. Komórki pęcherzykowate tarczycy produkują tyroksynę oraz trijodotyroninę, a okołopęcherzykowe wytwarzają kalcytoninę, która reguluje pracę nerek i wpływa na gospodarkę wapniowo-fosforową. Tarczyca pełni wiele ważnych funkcji w organizmie. Między innymi wpływa na jego prawidłowy rozwój i stymuluje jego wzrost, odpowiada za właściwy przebieg procesu dojrzewania. Ponadto reguluje pracą układu nerwowego, kostnego i pokarmowego. Wpływa na gospodarkę wapniowo-fosforową, wodną i lipidową. Reguluje także tempo przemian metabolicznych.

Czym jest nadczynność tarczycy?

Nadczynność tarczycy należy do bardzo poważnych chorób endokrynologicznych. Polega na nadmiernej produkcji hormonów – trijodotyroniny (T3) oraz tyroksyny (T4). Hormony te odpowiedzialne są za funkcjonowanie większości narządów w organizmie, wpływają na metabolizm oraz wytwarzanie energii. Praca tarczycy kontrolowana jest przez hormon tyreotropowy (TSH), wydzielany przez przysadkę mózgową. Nadczynności tarczycy towarzyszy przerost gruczołu (powiększona tarczyca) i przyspieszenie akcji serca. Co ciekawe, nadczynność tarczycy u mężczyzn występuje rzadziej niż u kobiet.

Jakie są rodzaje nadczynności tarczycy?

Wyróżnia się nadczynność pierwotną oraz wtórną. Jeśli choroba rozwija się bez wcześniejszych zmian w gruczole tarczowym tarczycy, mamy do czynienia z nadczynnością pierwotną, jeśli natomiast pojawia się na skutek powstania wola prostego, mówimy o wtórnej. Przykładem nadczynności pierwotnej jest choroba Gravesa-Basedowa, w której produkowane są przeciwciała, pobudzające tarczycę do zwiększonej produkcji hormonów. Lekarze wyróżniają także tzw. postaci poronne nadczynności tarczycy, w których wydzielanie hormonów przebiega w zmiennym nasileniu.

Jakie są przyczyny nadczynności tarczycy?

Przyczyn nadczynności gruczołu może być wiele. Do najczęstszych z nich należą guzki tarczycy i choroba Gravesa-Basedowa. Choroba może być wywołana również przez zaburzenia hormonalne w wieku dojrzewania, powikłania po ostrej lub przewlekłej chorobie zakaźnej oraz ciążę. Nadmierne wydzielanie hormonów przez tarczycę może być ponadto spowodowane zaburzeniami w pożyciu seksualnym oraz silnym urazem psychicznym (np. gniew, strach, zmartwienie, wstrząs itp.). Dzieje się tak na skutek pobudzenia przysadki mózgowej na osi: kora mózgu-podwzgórze-przedni płat przysadki mózgowej. Do rzadszych przyczyn wywołujących nadczynność tarczycy zaliczają się takie choroby tarczycy jak np. poporodowe zapalenie tarczycy oraz podostre zapalenie tarczycy, wywołane infekcją wirusową.

Objawy nadczynności tarczycy: jakie są?

Chora tarczyca może wywoływać zaburzenia naczyniowe w postaci uczucia gorąca, zaczerwienienia twarzy i szyi oraz dermografizmu, czyli występowania wzmożonego zaczerwienienia skóry w miejscu jej potarcia. Pozostałe wymienione poniżej objawy nadczynności tarczycy są odmienne u różnych osób. Mogą wystąpić wszystkie lub tylko niektóre z nich. Są to: zwiększona potliwość, chudnięcie, uczucie kołatania serca, drżenie rąk, nadmierna ruchliwość i wzmożona pobudliwość nerwowa, bezsenność, częste biegunki oraz zaburzenie miesiączkowania u kobiet.

Gdzie się udać z objawami tarczycy?

Zwiększona potliwość, częste napady uczucia gorąca, zaczerwienienia twarzy i tym podobne dolegliwości mogą wskazywać na nadczynność tarczycy. Objawy te powinny skłonić do wizyty u lekarza pierwszego kontaktu, który przeprowadzi wywiad z pacjentem i zleci wykonanie dodatkowych badań, takich jak np. badanie poziomu stężenia hormonów T3 oraz T4 we krwi. Dodatkowo wykonuje się badanie poziomu TSH – wyniki poniżej 0,32 mj/l mogą sugerować nadczynność tarczycy (w przypadku TSH norma wynosi od 0,32 do 5,0 mj/l). Jeśli wyniki wykażą jednoznacznie ciężką nadczynność tarczycy, pacjent zostaje natychmiast skierowany do szpitala. W celu postawienia prawidłowej diagnozy i ustalenia przyczyny wywołującej nadczynność tarczycy bardzo często zleca się wykonanie dodatkowych badań, np. USG tarczycy, które pomaga zdiagnozować chorobę Gravesa-Basedowa na podstawie przeciwciał anty-TSHR, a ponadto biopsję aspiracyjną cienkoigłową (BACC) w przypadku guzków tarczycy. Scyntygrafia tarczycy jest badaniem wykonywanym tylko w uzasadnionych wypadkach, z uwagi na jej inwazyjność.

Zobacz także: Testy ciążowe, diagnostyczne i owulacyjne

Jak leczyć nadczynność tarczycy?

Leczenie jest długotrwałe i wymaga systematyczności. Podstawowym warunkiem uzyskania pozytywnych efektów jest ścisłe stosowanie się do zaleceń specjalisty. Sposób leczenia nadczynności tarczycy uzależniony jest od stopnia jej nasilenia, przyczyn wywołujących chorobę, wieku i kondycji pacjenta oraz chorób towarzyszących. Najlepiej, jeśli leczeniem zajmuje się doświadczony endokrynolog. Przepisuje on odpowiednie środki farmakologiczne, które blokują lub hamują czynność wydzielniczą tarczycy (tyreostatyki). Najczęściej stosuje się tiamazol oraz propylotiouracyl. Rodzaj stosowanych preparatów, ich dawkę oraz czas leczenia lekarz dobiera indywidualnie dla każdego pacjenta, ponieważ leki na tarczycę wywołują skutki uboczne oraz stwarzają możliwość wystąpienia powikłań. W przypadkach występowania guzków często stosuje się leczenie izotopowe. Polega ono na przyjmowaniu preparatów zawierających izotopy jodu, dzięki czemu następuje powolne i nieodwracalne niszczenie komórek. Terapia trwa kilka miesięcy. Nie wolno jej stosować u kobiet w ciąży ani u matek karmiących. Kobiety poddane leczeniu jodem promieniotwórczym nie powinny planować ciąży wcześniej niż po upływie pół roku po ukończeniu terapii. Jeśli guzek na tarczycy jest zbyt duży i nadmiernie ją uciska lub występuje nowotwór tarczycy, wykonuje się operację (strumektomia, tyreoidektomia). W jej następstwie tarczyca będzie wytwarzać zbyt małą ilość hormonów, dlatego pacjent musi przyjmować tyroksyny (leki na niedoczynność tarczycy). Po operacji chirurgicznej mogą wystąpić powikłania w postaci porażenia strun głosowych oraz nieodwracalnej niedoczynności przytarczyc. Po zakończeniu terapii pacjenci powinni pozostawać nadal pod opieką specjalisty i monitorować stężenie hormonów TSH, T3 i T4 oraz wykonywać okresowo USG tarczycy, ponieważ choroba może powrócić (nawet po kilku miesiącach od zakończenia leczenia).

Zobacz także: Kosmetyki i akcesoria do kąpieli

Nadczynność tarczycy – dieta

Przy nadczynności tarczycy specjaliści zalecają spożywanie produktów zawierających jod (np. ryby, sól jodowana), nabiał oraz warzywa. Pacjenci powinni unikać stresu, silnych emocji, wysypiać się i prowadzić higieniczny tryb życia (rzucić palenie). Bardzo ważne jest również ograniczenie spożywania tłuszczów do 70 gram dziennie. Należy zrezygnować z boczku, smalcu i podrobów oraz ostrych przypraw.

Nadczynność tarczycy a ciąża

Kobiety w ciąży i w okresie karmienia są szczególnie narażone na wystąpienie nadczynności tarczycy. Powinny profilaktycznie zażywać jod przepisany przez lekarza, aby zmniejszyć ryzyko rozwoju wola miąższowego, czy pojawienia się guzków tarczycy. Nadczynność tarczycy stanowi zagrożenie zarówno dla przyszłej matki, jak i dla płodu. Jeśli kobieta lecząca się na nadczynność tarczycy zajdzie w ciążę, powinna o tym fakcie jak najszybciej poinformować lekarza. Dokona on odpowiedniej modyfikacji leczenia, polegającej przede wszystkim na ograniczeniu stosowanych środków farmakologicznych. Może też zdecydować się na przeprowadzenie leczenia chirurgicznego, które jest bezpieczne dla matki i płodu jeszcze do czwartego miesiąca ciąży. Każde nagłe zmiany samopoczucia i inne dolegliwości, które pojawią się w trakcie trwania kuracji, wymagają dodatkowej wizyty lekarza.

Niedoczynność tarczycy a ciąża

Podczas ciąży może również wystąpić niedoczynność tarczycy. Jest ona bardzo niebezpieczna. Może spowodować poronienie, przedwczesny poród, anemię, nadciśnienie, odklejenie łożyska, krwotok poporodowy, niską masę urodzeniową dziecka, zespół zaburzeń oddychania powodujący zgon noworodka, obniżenie ilorazu inteligencji u dziecka oraz wywołać u niego upośledzenie ruchowe. Niedoczynność tarczycy może spowodować również choroba Hashimoto.

Choroba Hashimoto – objawy

Objawy choroby daje głównie chora tarczyca. Hashimoto bowiem powoli ją „zjada”. W wyniku zniszczeń w obrębie tego gruczołu pojawia się stan zapalny i niedoczynność. Do typowych objawów należą: poważne problemy z zajściem w ciążę, zaburzenia miesiączkowania, zawroty głowy, zaburzenia rytmu serca, bóle mięśni, sztywność stawów, trudności z oddychaniem, ciągłe zmęczenie, senność, spadek koncentracji, przybieranie na wadze oraz pogorszenie samopoczucia.

Nadczynność tarczycy należy do chorób, których nie wolno lekceważyć. Nieleczona może doprowadzić do poważnych komplikacji w postaci niewydolności serca, zaburzeń rytmu serca czy osteoporozy.



Zobacz także: 

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Płyn Lugola - czym jest, jak działa, kiedy stosować oraz czy szkodzi?
Jod jest jednym z pierwiastków o kluczowym znaczeniu dla ludzkiego zdrowia. Większość osób myśli o jodzie jedynie w kontekście skażenia radioaktywnego, lecz jego spektrum działania jest dużo szersze....

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia norma...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych kom&oac...

Serce i układ krążenia

Saturacja krwi – czym jest, jakie są normy i jak mierzyć? Jak prawidłowo zbadać saturację krwi?
W związku z szalejącą obecnie pandemią Covid-19 dużo się mówi o ewentualnych objawach, które w głównej mierze związane są z układem oddechowym, ponieważ to on jest w szczególności narażony na działalność wirusa SARS-COV-2. Jednym ...

Przeziębienie i grypa

10 najlepszych domowych sposobów na ból gardła, cz. I
Ból gardła to jeden z częstszych problemów zdrowotnych okresu jesienno-zimowego. Zwykle pojawia się nagle. Zwykle też nie jesteśmy na niego absolutnie przygotowani. Zanim więc zdążymy wybrać się do apteki lub zamówić przez internet o...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Układ pokarmowy

Stomia - czym jest i jak wygląda: rodzaje, pielęgnacja i dieta. Poradnik dla stomików
Stomia to bardzo przykra przypadłość, która potrafi utrudnić życie. Dla wielu osób wypróżnianie się do worka oznacza koniec wcześniej prowadzonego życia. Jak się jednak okazuje, wcale tak nie musi być!...

Układ nerwowy

Ból z tyłu głowy: rodzaje, przyczyny i leczenie. Co może oznaczać ucisk z tyłu głowy?
Pacjenci skarżą się na ból zlokalizowany z tyłu głowy. To powszechna przypadłość, która dotyczy każdego, bez względu na płeć i wiek. Niejednokrotnie bywa ignorowana lecz może również zwiastować poważniejszą chorobę....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Suchość w gardle: czym skutecznie nawilżać gardło? Spraye, syropy i domowe sposoby
Nawet 46% Polaków skarży się na suchość nie tylko w gardle, ale także w jamie ustnej. Choć problem ten najczęściej dotyczy seniorów, również młodym ludziom doskwiera suchość w gardle....

Układ oddechowy

Krew z nosa u dziecka – przyczyny, leczenie i pierwsza pomoc
Większość dzieci miewa krwotoki z nosa. Zazwyczaj są to niegroźne i sporadyczne przypadki. Jednak czasami spowodowane są poważniejszymi dolegliwościami. Dlatego warto wiedzieć, jak się zachować w takiej sytuacji i jak uniknąć nawrotów....

Mięśnie i kości

Co Twój wiek metaboliczny naprawdę mówi o Twoim zdrowiu?
Wiek metaboliczny to niezwykle ważny wskaźnik, który informuje o kondycji naszego ciała. Mówi on bowiem o sprawności organizmu i obrazuje, na ile lat czuje się człowiek. Choć wiek metaboliczny w dużej mierze uwarunkowany jest genetycznie,...

Choroby skóry

Zapalenie mieszków włosowych: objawy, leczenie, skuteczne maści i kosmetyki
Zapalenie mieszków włosowych jest dość powszechnie spotykanym problemem skórnym. Mamy z nim do czynienia wówczas, gdy mieszek włosowy zostanie zainfekowany, co doprowadza do jego zagonienia, a następnie przekształca się w stan zapa...

Układ pokarmowy

Krew w kale: objawy, badania i leczenie. Jaką chorobę może zwiastować?
Krew w kale zauważona przez każdą osobę powinna zaniepokoić i skłonić do wizyty u lekarza. Może mieć różne przyczyny od hemoroidów, po raka jelita grubego, dlatego tak ważna jest szczegółowa diagnostyka....

Przeziębienie i grypa

Nawłoć: tajemnica żółtego ziela. Właściwości, działanie i zastosowanie
Pomimo gwałtownego rozwoju medycyny na przestrzeni ostatnich lat, wciąż niesłabnącą popularnością cieszy się ziołolecznictwo. Przeczytaj co potrafi nawłoć i jak stosować to ziele....

Układ nerwowy

Patologiczny lęk i strach - jak nie dać się sparaliżować?
Bardzo dużo zaburzeń psychicznych - m.in. takich jak napady lęku - ma związek z doświadczanym stresem. Pracoholizm, życie w ciągłym biegu, brak odpoczynku - to wszystko przyczynia się do poczucia bycia zestresowanym, a tym samym do rozwoju zaburzeń....

Dlaczego my?

why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.