Dieta wątrobowa – co można jeść, a czego nie wolno? Podstawowe zasady i przykładowy jadłospis

Dieta wątrobowa – co można jeść, a czego nie wolno? Podstawowe zasady i przykładowy jadłospis - zdjęcie

Dieta wątrobowa – co można jeść, a czego nie wolno? Podstawowe zasady i przykładowy jadłospis

Dieta wątrobowa jest stosowana przede wszystkim w przebiegu schorzeń wątroby i ma na celu wsparcie funkcjonowania tego narządu. Co można jeść przy chorej wątrobie, a jakie produkty należy wykluczyć z jadłospisu?

Jaka jest rola wątroby w organizmie człowieka?

Wątroba nie bez powodu określana jest jako jeden z ważniejszych narządów w organizmie człowieka. Uczestniczy ona w wielu zachodzących w nim procesach metabolicznych, pełniąc szereg istotnych funkcji, niezbędnych dla zapewnienia jego prawidłowej pracy. Wśród najważniejszych zadań wątroby wymienia się:

  • detoksykację organizmu – wątroba neutralizuje toksyny, w tym alkohol, używki czy leki, oraz przyczynia się do ich usunięcia z organizmu;
  • wytwarzanie żółci – żółć jest niezbędna do trawienia tłuszczów;
  • produkcja białek – wątroba wytwarza aż 85% białek znajdujących się w osoczu krwi, niezbędnych w procesie jej krzepnięcia;
  • magazynowanie zapasów witamin, w tym A, B2, B3, B4, B12, D3 i K, oraz żelaza;
  • przekształcanie białek i cukrów w tłuszcze;
  • wytwarzanie, gromadzenie i uwalnianie glukozy.

Jakie są najczęstsze schorzenia wątroby?

Choroby wątroby zazwyczaj są konsekwencją nadmiernego spożywania alkoholu, zakażenia wirusami zapalenia wątroby typu B i C oraz nadwaga i otyłość, których przyczyną nierzadko jest nadmiar cukru w diecie. Uszkodzenie tego narządu może być też spowodowane niewłaściwą dietą i stałym przyjmowaniem leków. Do najczęściej występujących schorzeń wątroby zaliczamy:

  • marskość wątroby,
  • nowotwór wątroby,
  • stłuszczenie wątroby,
  • zapalenie wątroby,
  • toksyczne uszkodzenie wątroby.

Choroby tego narządu mogą dawać różne symptomy, jednak istnieje kilka niepokojących objawów. Są to przede wszystkim: żółtaczka, spadek nastroju, padaczka, nagłe osłabienie organizmu, szybkie męczenie się, niestrawność, niskie ciśnienie tętnicze oraz zaburzenia procesu krzepnięcia krwi. Zwiastunem chorej wątroby może być także biegunka tłuszczowa. Powinny być one pretekstem do konsultacji z lekarzem i wykonania badań – jedną z metod diagnozowania problemów z wątrobą jest badanie ALT. Doraźnie natomiast można stosować dostępne w aptekach leki i suplementy, np. łatwe do połknięcia kapsułki na wątrobę i trawienie.

Kiedy stosuje się dietę wątrobową?

Dieta wątrobowa stosowana jest w ramach profilaktyki lub terapii chorób wątroby. Jej celem jest wsparcie pracy wątroby, wyrównanie niedoborów żywieniowych oraz ograniczenie czynników uszkadzających i obciążających narząd. Co ważne, nie ma jednej, uniwersalnej diety wątrobowej – szczegółowe zalecenia żywieniowe zależą m.in. od rodzaju schorzenia i stopnia uszkodzenia narządu. Dietę wątrobową układa się jednak, opierając się o kilka kluczowych zasad, których przestrzeganie pomoże usprawnić funkcjonowanie narządu – zarówno w przypadku zdiagnozowania choroby, jak i wtedy, gdy jest on sprawny.

Jakie są ogólne zasady diety wątrobowej?

Właściwie opracowana dieta wątrobowa wspiera pracę narządu i zmniejsza ryzyko wystąpienia jego schorzeń. Ogólne zasady diety wątrobowej to:

  • jedzenie 5-6 mniejszych, lekkostrawnych posiłków w regularnych odstępach co 2-3 godziny;
  • spożywanie śniadania do godziny po przebudzeniu, a kolacji nie później niż 2-3 godziny przed snem;
  • przyjmowanie co najmniej 1,5 litra płynów dziennie – głównie wody mineralnej i słabych naparów herbat;
  • spożywanie świeżych, najlepiej przygotowywanych tego samego dnia posiłków;
  • gotowanie potraw w wodzie i na parze, pieczenie w folii lub duszenie bez dodatku tłuszczu i wcześniejszego smażenia;
  • unikanie smażenia potraw, zwłaszcza w głębokim tłuszczu i panierkach, oraz duszenia w ciężkich sosach;
  • unikanie ostrych przyprawy oraz soli;
  • wzbogacenie diety o metioninę, cholinę oraz witaminy B2, C i E – ograniczają one odkładanie lipidów w wątrobie, zmniejszają jej stłuszczenie i przyspieszają oczyszczanie narządu;
  • jedzenie powoli i bez pośpiechu, dokładnie przeżuwając, bez połykania dużych kęsów;
  • unikanie przejadania się, które może wywołać ból żołądka i kolkę wątrobową.

Ponadto posiłki i napoje muszą mieć odpowiednią temperaturę – nie powinny być ani bardzo gorące, ani bardzo zimne. W diecie wątrobowej warzywa powinny znajdować się w co najmniej trzech posiłkach dziennie, a owoce w maksymalnie dwóch, przy czym owoców nie powinno się jeść w ramach ostatniego posiłku. Dodatkowo zaleca się spożywanie 2-3 porcji chudego niesłodzonego nabiału dziennie oraz 3 porcji ryb tygodniowo. Słodycze natomiast są dozwolone nie częściej niż 1-2 razy w tygodniu w małych porcjach.

Co wolno jeść na diecie wątrobowej?

Zalecenia żywieniowe przy diecie wątrobowej są bardzo obszerne. Wśród produktów korzystnie wpływających na funkcjonowanie wątroby wymienia się między innymi:

  • produkty zbożowe – mąka pszenna, pieczywo pszenne dobrze wypieczone lub mieszane, kasza manna i jaglana;
  • mleko i produkty mleczne – chude mleko, chudy jogurt naturalny, maślanka, kefir;
  • zupy – chudy rosół na mięsie drobiowym, zupy na wywarach warzywnych;
  • mięso – cielęcina, jagnięcina, mięso z indyka i kurczaka bez skóry, dziczyzna, konina, królik;
  • ryby – dorsz, mintaj, flądra, szczupak, sandacz, morszczuk, halibut;
  • napoje – woda mineralna niegazowana, herbaty czarne, owocowe i ziołowe, kawa zbożowa, soki owocowo-warzywne;
  • tłuszcze – oliwa z oliwek, olej rzepakowy, margaryny roślinne;
  • warzywa – buraki, ogórki, pomidory bez skórki, sałata zielona i lodowa, brokuły, kalafior, seler, pietruszka, cukinia, ziemniaki gotowane lub pieczone bez tłuszczu;
  • owoce – jabłka bez skórki, banany, pomarańcze, mandarynki, truskawki, maliny, jeżyny, brzoskwinie, morele;
  • przyprawy – anyż, wanilia, goździki, cynamon, oregano, kwasek cytrynowy, rzeżucha, majeranek, koper.

Czego nie wolno jeść na diecie wątrobowej?

Istnieje również lista produktów, które należy wyeliminować z diety w trosce o kondycję wątroby. Są to przede wszystkim:

  • produkty zbożowe – otręby pszenne, bułki maślane, pieczywo cukiernicze, chleb razowy i żytni, pieczywo z otrębami;
  • mleko i produkty mleczne – tłuste mleko i przetwory zawierające powyżej 2% tłuszczu, mleko skondensowane, sery żółte, pleśniowe i topione, tłuste sery twarogowe;
  • zupy – tłusty rosół, zupy na wywarach z kości, grzybowych, mięsnych, zaprawiane śmietaną, zupy grochowa, fasolowa, grzybowa, kapuśniak, ogórkowa;
  • mięso – tłusta wieprzowina, baranina, tłuste mięso wołowe, mięso z kaczki i gęsi, mięsa mocno peklowane;
  • ryby – pstrąg tęczowy, sardynka, śledź, makrela, łosoś, węgorz;
  • napoje – mocna kawa ziarnista, woda gazowana, napoje gazowane, alkohol, kakao, mocna herbata;
  • tłuszcze – smalec, słonina, boczek, masło klarowane, margaryny twarde;
  • warzywa – cebula, czosnek, por, kapusta biała, czerwona, groch, fasola, rzodkiewka, kalarepa, groszek zielony, ziemniaki smażone;
  • owoce – śliwki, czereśnie, agrest, porzeczki, winogrona, gruszki, arbuz;
  • przyprawy – pieprz naturalny, papryka ostra, chili, curry, ocet, musztarda gorczyca.

Dieta wątrobowa – przykładowy jadłospis

Wbrew pozorom, posiłki przy diecie wątrobowej mogą być naprawdę urozmaicone i sycące. Jak mógłby wyglądać przykładowy jadłospis?


Pora dnia

Przykładowe dania

Śniadanie

·         bułka pszenna z chudą wędliną, twarożkiem, sałatą i pomidorem

·         płatki owsiane z mlekiem i cynamonem

·         omlet z białek jaj i mąki pszennej

Drugie śniadanie

·         koktajl bananowy

·         serek wiejski z pomidorem i bazylią

·         chleb pszenny z chudą wędliną, sałatą i ogórkiem

Obiad

·         gotowane pulpety z indyka, kasza jaglana, brokuły

·         kotlety z cielęciny i twarogu

·         pieczone udko z kurczaka bez skóry z ryżem i gotowanymi burakami

Podwieczorek

·         ciasto drożdżowe z łyżeczką masła i dżemu owocowego

·         kisiel pomarańczowy

·         owsianka z tartym jabłkiem, suszoną żurawiną i jogurtem

Kolacja

·         sałatka makaronowa z duszoną cukinią i papryką oraz gotowanym kurczakiem

·         bakłażan faszerowany mięsem

·         zupa krem z dyni z grzankami pszennymi


Wątroba jest jednym z najważniejszych narządów w organizmie człowieka, pełniącym szereg niezwykle istotnych funkcji. Choć za występowanie schorzeń wątroby najczęściej obwinia się alkohol, nie bez wpływu na jej stan pozostaje też styl życia i sposób odżywiania się. Zdrową dietę warto więc stosować nie tylko w przypadku problemów z wątrobą, ale i w celu zapobiegania im.

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Szkarlatyna - objawy, przyczyny. Jak leczyć szkarlatynę?
Jedną z typowych chorób wieku dziecięcego, rozpowszechnioną na całym świecie, jest szkarlatyna. Zazwyczaj pojawia się u dzieci w wieku przedszkolnym, w okresie jesienno-zimowym. Wywołuje poważne objawy, a w jej późnym okresie może nawet d...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Układ oddechowy

Wirus RSV u dzieci – objawy, badania, leczenie. Jak skutecznie ochronić dziecko przed zachorowaniem?
W okresie zwiększonego zachorowania dzieci są narażone na różnego typu choroby. Czasami zwykłe przeziębienie może się okazać czymś więcej np. wirusem RSV. Wirus RSV u dzieci w niektórych przypadkach prowadzi do niebezpiecznych powikłań. ...

Choroby skóry

Włókniak twardy bądź miękki – jak wyglądają oraz jak usunąć i leczyć?
Włókniaki należą do często występujących zmian skórnych. Nie stanowią na szczęście zagrożenia dla życia, chociaż zaliczane są do zmian nowotworowych. Mogą jednak stanowić poważny problem estetyczny, z uwagi na swój szpecący wyglą...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych kom&oac...

Układ nerwowy

Wpływ energetyków na zdrowie - efekty uboczne kofeiny i tauryny
Napoje energetyczne to rozwiązanie, po które w ostatnich latach sięgamy szczególnie chętnie. Preparaty te dodają nam sił, co może okazać się niezwykle cenne podczas nauki czy wysiłku fizycznego zarówno w pracy, jak i na studiach. Z...

Dieta i odchudzanie

Nutraceutyki - czym są i jak działają? Zastosowanie nutraceutyków w profilaktyce chorób cywilizacyjnych
Nutraceutyki to substancje cechujące się korzystnym wpływem na zdrowie oraz dużą wartością odżywczą. Tego typu związki są niezwykle pomocne w leczeniu i profilaktyce różnego rodzaju chorób, dlatego warto włączyć je do swojej codziennej di...

Dieta i odchudzanie

Wegetarianizm a weganizm: podobieństwa, różnice i wpływ na zdrowie
W ostatnich latach rośnie popularność diet wegańskich i wegetariańskich. Każda z nich jest ogromnym wyzwaniem, gdyż dla prawidłowego funkcjonowania organizmu konieczne jest zastąpienie składników mięsnych innymi produktami....

Dieta i odchudzanie

Owoc kaki (persymona): wartości odżywcze, prozdrowotne i składniki aktywne
Owoc kaki, czyli persymona, to niesamowity produkt spożywczy, który wciąż bardzo rzadko gości na europejskich talerzach. To egzotyczny owoc o charakterystycznym smaku, który stale zyskuje na popularności wśród dietetyków ora...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Choroby wieku dziecięcego

Trzydniówka: wysypka, rumień, gorączka. Jak radzić sobie z trzydniową chorobą u dziecka?
Trzydniówka, zwana także rumieniem nagłym, jest lekką chorobą wirusową i na ogół nie wymaga specjalistycznego leczenia. Jak wygląda przebieg oraz leczenie trzydniówki? Czy trzydniówka jest zaraźliwa?...

Układ nerwowy

Ciągłe uczucie zimna – przyczyny i choroby powodujące przewlekłe marznięcie 
Wielu z nas posiada naturalną tendencję do odczuwania zimna - zdecydowanie bardziej intensywnie, niż inni. Na pozór nie ma żadnej widocznej gołym okiem przyczyny, prawda? Jednak nietolerancja zimna jest nie tylko sporym utrudnieniem w codziennym...

Układ oddechowy

Guzki na tarczycy to nie wyrok: przyczyny, objawy, rokowania i leczenie
Choroby tarczycy dotyczą bardzo dużej części społeczeństwa. Szacunkowo każdy zna osobę lub wiele osób, które chorują na tarczycę. Guzki na tarczycy to jedno z zaburzeń tego gruczołu....

Serce i układ krążenia

Masz zimne stopy i dłonie? Przyczyny, leczenie i profilaktyka zziębniętych kończyn
Zimne stopy i dłonie to sygnał wysyłany przez twój organizm, który może okazać się zwiastunem groźnych chorób – nie lekceważ go! Cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy anemia to tylko niektóre jednostki chorobowe objawia...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.