Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie

baner

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie

Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych komórek organizmu, co za

Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych komórek organizmu, co zapewnia prawidłowe funkcjonowanie wszystkich organów i układów, a w szczególności mózgu i układu nerwowego. Zarówno niedobór insuliny, jak i jej nadmiar może doprowadzić do poważnych problemów zdrowotnych – między innymi cukrzycy i hipoglikemii.

Czym jest insulinooporność?

Zdarza się, że organizm, pomimo prawidłowego lub nawet podwyższonego stężenia insuliny we krwi, nie reaguje w odpowiedni sposób i nadal ją produkuje. Stan taki nosi nazwę insulinooporności, czyli obniżonej wrażliwości organizmu na działanie insuliny. Wytwarzanie coraz większych ilość tego hormonu (powyżej rzeczywistego zapotrzebowania organizmu) może doprowadzić do przykrych komplikacji zdrowotnych – przede wszystkim chorób układu sercowo-naczyniowego oraz cukrzycy typu 2. Nadmierna i nieustanna praca trzustki prowadzi do jej osłabienia, natomiast wysokie stężenie insuliny osłabia, a często nawet uniemożliwia działanie glukagonu. Jest to hormon, który bierze udział w procesie spalania zapasów energii. Prowadzi to do odkładania się tkanki tłuszczowej, co skutkuje nadwagą, a nawet otyłością. Specjaliści nie traktują insulinooporności jako odrębnej jednostki chorobowej, ale zaliczają ją do grupy ściśle powiązanych ze sobą zaburzeń, zwanych zespołem metabolicznym. Należą do niego: podwyższenie poziomu cukru we krwi (stężenie glukozy na czczo jest równe lub wyższe niż 100 mg/dl), nadciśnienie tętnicze, otyłość oraz zaburzenia metabolizmu trójglicerydów i cholesterolu.

Jakie są przyczyny i czynniki ryzyka insulinooporności?

Co powoduje insulinooporność? Przyczyny mają często podłoże genetyczne. Dotyczy to zwłaszcza tzw. zespołu zmutowanej insuliny, polegającego na wytwarzaniu przez trzustkę hormonu o nieprawidłowej budowie. Obniżenie wrażliwości organizmu na insulinę może być również spowodowane nadmiarem innych hormonów, których działanie jest przeciwstawne do insuliny. Należą do nich: glukagon, hormon tarczycy (nadczynność tarczycy), kortyzol (zespół Cushinga), hormon wzrostu (akromegalia), androgeny oraz parathormon (pierwotna nadczynność przytarczyc). Najbardziej narażone na ryzyko rozwoju insulinooporności są osoby zmagające się z nadwagą i otyłością. Nadmiar tkanki tłuszczowej sprawia, że do krwi uwalniane są tzw. wolne kwasy tłuszczowe (WKT), które zostają wykorzystywane przez organizm jako źródło energii, zamiast glukozy. W wyniku tego procesu stężenie cukru we krwi wzrasta, co powoduje, że trzustka, aby utrzymać prawidłowe stężenie cukru, zwiększa wydzielanie insuliny. Wśród czynników ryzyka specjaliści wymieniają oprócz nadwagi i otyłości również wiek (ryzyko zachorowania wzrasta wraz z nim), płeć (z powodu otyłości brzusznej insulinooporność występuje częściej u mężczyzn), dietę obfitującą w tłuszcze i węglowodany proste, niską aktywność fizyczną, ciążę, przyjmowanie niektórych leków (glikokortykosteroidy, tabletki antykoncepcyjne, diuretyki diazydowe, blokery kanału Ca, inhibitory proteazy HIV oraz diuretyki pętlowe), alkohol oraz palenie tytoniu.

Jakie są objawy insulinooporności?


Choroba często przebiega w sposób utajony, co sprawia, że przez dłuższy czas może rozwijać się, ponieważ nie została zdiagnozowana. Po czym można poznać insulinooporność? Objawy nie są charakterystyczne. Często przypisuje się je przepracowaniu, gorszej pogodzie albo spadku odporności. Łatwo można je pomylić z innymi jednostkami chorobowymi. Do objawów tych należą: ciągłe zmęczenie, brak energii, senność, obniżenie nastroju, rozdrażnienie, kłopoty z utrzymaniem prawidłowej masy ciała, wzrost tkanki tłuszczowej (zwłaszcza na brzuchu), większy apetyt, a nawet napady tzw. wilczego głodu, problemy skórne (np. rogowacenie ciemne skóry), nadciśnienie tętnicze, podwyższenie stężenia cukru we krwi, podwyższenie poziomu cholesterolu i trójglicerydów oraz zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi.

Do jakich chorób może doprowadzić insulinooporność?


Ciągłe podwyższenie poziomu insuliny we krwi prowadzi do chorób układu sercowo-naczyniowego, przede wszystkim miażdżycy. Często występuje również niealkoholowe stłuszczenie wątroby. Spowodowane jest ono przewlekłym procesem zapalnym wywołanym przez nadmiar szkodliwych produktów przemiany materii (powstają one w procesie utleniania zbyt dużej ilości komórek tłuszczowych, transportowanych przez krew do wątroby). Insulinooporność może z czasem doprowadzić do rozwoju cukrzycy typu 2. Dochodzi do tego na skutek obniżenia wydolności trzustki, która przez cały czas produkuje nadmierne ilości insuliny, co bardzo ją osłabia. Wraz z upływem czasu wytwarza coraz mniej hormonu, wskutek czego rośnie poziom glukozy we krwi, czyli rozwija się cukrzyca. Insulinooporność może przyczynić się także do powstania zespołu policystycznych jajników (podejrzewa się, że nadmiar insuliny stymuluje niektóre komórki jajników do produkcji męskich hormonów płciowych, co wywołuje chorobę).

Diagnostyka


Insulinooporność można zdiagnozować kilkoma sposobami. Podstawowym badaniem jest oznaczenie stężenia glukozy we krwi na czczo oraz doustny test obciążenia glukozą (OGTT). Pacjentowi podaje się glukozę, a następnie sprawdza, jak reaguje na nią organizm – m.in. wydzielaniem insuliny, szybkością regulacji poziomu cukru we krwi oraz tempem wchłaniania glukozy do tkanek. Badania te mogą wykryć stan przedcukrzycowy, który często wskazuje właśnie na insulinooporność. Dalsza diagnostyka polega na oznaczeniu poziomu insuliny w surowicy na czczo, wykonaniu lipidogramu oraz badania na Hs-CRP. Można również przeprowadzić specjalistyczny test Homeostatic Model Assessment (metoda HOMA). Polega on na wyliczeniu za pomocą odpowiedniego wzoru wskaźnika insulinooporności (HOMA-IR) na podstawie zmierzonej wcześniej wartości stężenia glukozy i insuliny we krwi pacjenta. Niestety, nie zawsze daje on jednoznaczne wyniki. Najskuteczniejsza jest metoda klamry metabolicznej, ponieważ jednoznacznie określa ona realny stopień insulinooporności. Jednak, z powodu skomplikowanego przebiegu i wysokich kosztów jej przeprowadzania, stosuje się ją w diagnostyce bardzo rzadko. Polega ona na jednoczesnym podawaniu pacjentowi glukozy i insuliny w kroplówce. Ilość insuliny podawanej w badaniu jest stała, natomiast glukozy – modyfikowana.

Jak leczyć insulinooporność?


Przede wszystkim należy usunąć przyczynę, która wywołuje problem. Jeśli zatem u pacjenta podłożem choroby jest otyłość, należy jak najszybciej zredukować masę jego ciała. Gdy powodem insulinooporności są przyjmowane leki, należy zmienić je na inne. Jeśli obniżenie wrażliwości organizmu na insulinę jest spowodowane nadmiarem innych hormonów, należy ich poziom skutecznie obniżyć itd. To jednak nie wszystkie działania pozwalające okiełznać insulinooporność. Leczenie wymaga również natychmiastowej zmiany stylu życia. Należy wprowadzić prawidłowo zbilansowaną dietę, aby nie stymulować niepotrzebnie produkcji insuliny. Nie bez znaczenia jest również regularna, niezbyt forsowna aktywność fizyczna, ponieważ podczas wysiłku mięśnie pobierają i spalają glukozę, co ułatwia kontrolowanie stężenia cukru we krwi.


Chociaż nie wynaleziono uniwersalnego leku na insulinooporność, można z nią skutecznie walczyć.

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia norma...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych komórek organizmu, co za...

Przeziębienie i grypa

10 najlepszych domowych sposobów na ból gardła, cz. I
Ból gardła to jeden z częstszych problemów zdrowotnych okresu jesienno-zimowego. Zwykle pojawia się nagle. Zwykle też nie jesteśmy na niego absolutnie przygotowani. Zanim więc zdążymy wybrać się do apteki lub zamówić przez internet o...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Choroby skóry

Zapalenie mieszków włosowych: objawy, leczenie, skuteczne maści i kosmetyki
Zapalenie mieszków włosowych jest dość powszechnie spotykanym problemem skórnym. Mamy z nim do czynienia wówczas, gdy mieszek włosowy zostanie zainfekowany, co doprowadza do jego zagonienia, a następnie przekształca się w stan zapa...

Układ pokarmowy

Krew w kale: objawy, badania i leczenie. Jaką chorobę może zwiastować?
Krew w kale zauważona przez każdą osobę powinna zaniepokoić i skłonić do wizyty u lekarza. Może mieć różne przyczyny od hemoroidów, po raka jelita grubego, dlatego tak ważna jest szczegółowa diagnostyka....

Przeziębienie i grypa

Nawłoć: tajemnica żółtego ziela. Właściwości, działanie i zastosowanie
Pomimo gwałtownego rozwoju medycyny na przestrzeni ostatnich lat, wciąż niesłabnącą popularnością cieszy się ziołolecznictwo. Przeczytaj co potrafi nawłoć i jak stosować to ziele....

Układ nerwowy

Patologiczny lęk i strach - jak nie dać się sparaliżować?
Bardzo dużo zaburzeń psychicznych - m.in. takich jak napady lęku - ma związek z doświadczanym stresem. Pracoholizm, życie w ciągłym biegu, brak odpoczynku - to wszystko przyczynia się do poczucia bycia zestresowanym, a tym samym do rozwoju zaburzeń....

Układ nerwowy

Fibromialgia: przyczyna przewlekłego zmęczenia? Rozpoznanie, dieta, diagnostyka
Fibromalgia to choroba, która może znacząco utrudnić codzienne funkcjonowanie. Schorzenie objawiające się przewlekłym bólem mięśni i stawów, chronicznym zmęczeniem, a także depresją, można jednak leczyć. ...

Informacje dla pacjenta

Ból piersi (mastalgia): rodzaje, przyczyny, diagnostyka. O czym może świadczyć?
Mastalgia to inaczej ból piersi, którego podłożem zazwyczaj są zmiany hormonalne związane z cyklem miesiączkowym u kobiet (mastalgia cykliczna). Może się jednak zdarzyć, że ból piersi będzie objawem innych chorób....

Przeziębienie i grypa

Bursztyn eliksir - właściwości i zastosowanie
Bursztyn jest mieszaniną związków organicznych (terpeny i ich pochodne, kwasy żywiczne) i nieorganicznych (związki mineralne). W grupie terpenów można wyróżnić monoterpeny, takie jak borneol, karwon, para-cymen, limonen, &...

Serce i układ krążenia

MCHC w morfologii krwi: badanie, normy i interpretacja wyników
MCHC w morfologii krwi to wskaźnik oznaczający stężenie hemoglobiny w krwinkach czerwonych. Choć nie jest to samodzielny parametr stanowiący podstawę do diagnozy...

Informacje dla pacjenta

Ganglion: przyczyny, objawy i leczenie. Nie ignoruj bólu nadgarstka!
Ganglion to torbiel galaretowata, która najczęściej znajduje się w pobliżu stawów i ścięgien. Z reguły nie jest związany z innymi, zagrażającymi zdrowiu i życiu chorobami....

Dlaczego my?

why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.