Chaga (czaga) – właściwości, działanie i zastosowanie „grzyba nieśmiertelności”

Grzyb chaga, znany również jako błyskoporek podkorowy, to grzyb pasożytujący głównie na pniach brzóz. Od wieków wykorzystywany jest w medycynie ludowej Syberii i Dalekiego Wschodu. Obecnie zyskuje coraz większą popularność jako naturalny adaptogen. Co to jest czaga, na co pomaga i jak ją bezpiecznie stosować?

Co to jest chaga i jak rozpoznać ten grzyb?

Chaga (Inonotus obliquus) jest grzybem pasożytniczym z rodziny szczeciniakowatych. Rośnie na pniach drzew, głównie brzóz. Bywa nazywany „grzybem nieśmiertelności”, „czarną hubą brzozową”, „guzem brzozy”, „czernidłem” lub „czyreniem”. Wyglądem przypomina spaloną lub spękaną korę. Zazwyczaj ma nieregularny kształt i twardą powierzchnię.

Jak rozpoznać czagę? Po odłupaniu grzyba od drzewa (niezbędna jest siekierka lub większy nóż) możemy rozpoznać go po żółto-brązowym lub rdzawym środku o strukturze podobnej do korka.

Czaga, jako jeden z cenionych grzybów funkcjonalnych, znajduje szerokie zastosowanie w mykoterapii, czyli dziedzinie medycyny naturalnej, w której wykorzystuje się właściwości grzybów witalnych w celach prozdrowotnych.

Składniki aktywne i wartości odżywcze czagi

Jakie czaga ma właściwości? Chaga zaliczana jest do naturalnych przeciwutleniaczy i adaptogenów. Do jej głównych składników zalicza się beta-glukany (polisacharydy), melaninę, triterpenoidy, dysmutazę ponadtlenkową (SOD) oraz polifenole i związki fenolowe.

Chaga – właściwości składników odżywczych:

• beta-glukany (polisacharydy) – wspierają układ odpornościowy,
• melanina – wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego, wspomaga ochronę skóry i procesy przeciwutleniające,
• triterpenoidy – do tej grupy związków należy m.in. betulina oraz jej pochodna – kwas betulinowy, naturalnie występujące w korze brzozy i obecne w grzybach czaga. Wspierają łagodzenie stanów zapalnych i są przedmiotem badań laboratoryjnych w zakresie wspomagania walki z wirusami i komórkami nowotworowymi,
• dysmutaza ponadtlenkowa (SOD) – enzym, który wspiera ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym,
• polifenole i związki felonowe – wspierają zdrowie serca.

Właściwości zdrowotne grzyba chaga

Czaga – na co pomaga i jakie ma właściwości? Grzyb chaga wykorzystywany jest w tradycyjnej medycynie ludowej Syberii jako naturalny środek wspierający organizm i jego ogólną kondycję. Czaga właściwości prozdrowotne zawdzięcza obecności licznych związków aktywnych wspierających odporność, ochronę przed stresem oksydacyjnym czy metabolizm.

Wsparcie układu odpornościowego

Zawarte w „czerniaku brzozy” beta-glukany mogą wpływać na komórki układu immunologicznego, w tym makrofagi i limfocyty. Wspierają stymulację cytokin odpowiedzialnych za koordynację odpowiedzi immunologicznej. Z tego względu grzyb chaga bywa stosowany profilaktycznie w sezonie jesienno-zimowym, czyli wzmożonym okresie infekcji wirusowych i bakteryjnych.

Działanie antyoksydacyjne i przeciwstarzeniowe

Chaga, znana jest również pod nazwą błyskoporek podkorowy. Właściwości antyoksydacyjne czagi związane są z wysoką zawartością polifenoli, melaniny oraz enzymu SOD. Związki te wspomagają walkę z wolnymi rodnikami i stresem oksydacyjnym, który uważany jest za jeden z czynników przyspieszających procesy starzenia. Bywają także wykorzystywane jako wsparcie dla kondycji skóry. Warto wiedzieć, że obecna w grzybie melanina dodatkowo wspiera ochronę przed promieniowaniem UV i stresem środowiskowym.

Regulacja poziomu cukru i cholesterolu

Obecne w czarcim oku polisacharydy oraz triterpeny mogą sprzyjać obniżaniu poziomu glukozy we krwi, regulacji wchłaniania węglowodanów i poprawie wrażliwości tkanek na insulinę. Jednocześnie polifenole mogą korzystnie wpływać na profil lipidowy, a także wspierać utrzymanie prawidłowego cholesterolu i zdrowie układu sercowo-naczyniowego.

Ochrona wątroby i układu pokarmowego

Czaga wykazuje również potencjał hepatoprotekcyjny. Zawarte w niej triterpeny mogą wspierać regenerację miąższu wątroby i ochronę komórek wątrobowych przed działaniem toksyn. Dodatkowo chaga może sprzyjać łagodzeniu stanów zapalnych błony śluzowej żołądka i wspierać procesy trawienne. Bywa zatem stosowany jako element wspomagający w dolegliwościach ze strony układu pokarmowego.

Jak stosować chagę i jakie dawkowanie wybrać?

Chaga – jak zażywać?

Na rynku dostępne są różnego rodzaju suplementy z grzybem chaga. Najczęściej spotykane są kapsułki, sproszkowany grzyb, który można dodawać do napojów lub pić w formie napoju z grzyba, oraz ekstrakty w płynie – często w formie kropelek stosowanych podjęzykowo.

Chaga – dawkowanie

Dawkowanie czagi zależy od formy produktu oraz stężenia substancji aktywnych. Dla wsparcia odporności zaleca się regularne spożywanie 250–1000 mg ekstraktu dziennie, przy zastosowaniu się do wytycznych producenta.

Chaga – jak stosować?

Przy stosowaniu suplementów z czagą istotna jest regularność. Zalecany czas stosowania w zależności od preparatu może wynieść od 4 do 12 tygodni. Suplementy najlepiej przyjmować o stałej porze dnia. Należy wybierać produkty standaryzowane na zawartość polisacharydów (np. 30-40%) lub beta-glukanów, by mieć pewność co do ich jakości.

Chaga a przeciwwskazania i skutki uboczne

Kto nie powinien stosować suplementów z chagą? Przeciwwskazania obejmują przede wszystkim ciążę i karmienie piersią ze względu na brak wystarczających badań, choroby nerek, cukrzycę, choroby autoimmunologiczne oraz zaburzenia krzepnięcia krwi. Czagi nie należy także stosować u dzieci poniżej 10 roku życia.

Grzyba witalnego nie należy przyjmować z lekami przeciwcukrzycowymi, ponieważ zawarte w nim beta-glukany mogą wzmacniać działanie leków. Co więcej, chaga może także wchodzić w interakcję z lekami immunosupresyjnymi i w tym przypadku zmniejszać ich skuteczność.

Jakie niepożądane efekty może przynieść chaga? Skutki uboczne pojawiają się najczęściej przy nadmiernym stosowaniu suplementów przez długi czas. Wśród najpoważniejszych z nich wymienia się uszkodzenie nerek, zaburzenia krzepliwości krwi, reakcje alergiczne czy nadmierny spadek glukozy we krwi.

FAQ Najczęściej zadawane pytania

• Czy chaga jest jadalna?

Tak, czaga to grzyb jadalny, jednak ze względu na twardą strukturę nie spożywa się go w świeżej formie, a w postaci sproszkowanej.

• Jak długo można stosować wyciąg z czagi?

Przez jaki okres przyjmować czagę? Jak stosować ją dla najlepszych efektów? Czas suplementacji zależy przede wszystkim od celu stosowania. Najczęściej zaleca się kilkutygodniowe cykle.

• Czy chagę można łączyć z innymi grzybami adaptogennymi?

Z czym można stosować guz brzozy? Przeciwwskazania nie obejmują przyjmowania chagi z innymi grzybami funkcjonalnymi. Stąt też czaga bywa łączona z innymi adaptogenami wspierającymi odporność i witalność.

• Czy picie herbaty z czagi jest bezpieczne w ciąży?

Spożywanie herbaty z czagi lub chagi w innej formie w okresie ciąży i karmienia piersią jest niewskazane z uwagi na brak wystarczających badań.

Grzyb czaga – jak suplementować? Podsumowanie

Czaga zaliczana jest do adaptogenów, czyli naturalnych substancji roślinnych wspierających zdolność organizmu do adaptacji w warunkach stresu, równowagę wewnętrzną i pracę układu nerwowego. Na rynku znajdziemy preparaty z chagą w formie proszków, kapsułek czy napojów. Ich wybór powinien zależeć od celu, w jakim chcemy je stosować, oraz naszych preferencji. Należy jednak pamiętać, że suplementacja grzybów witalnych powinna być oparta na standaryzowanych ekstraktach o potwierdzonej jakości.