Menopauza – co warto o niej wiedzieć?

 - zdjęcie

W języku potocznym menopauzę rozumie się jako synonim przekwitania. Tak naprawdę jest to specjalistyczne określenie ostatniej menstruacji w życiu kobiety. Czas kilka lat przed i kilka lat po menopauzie to klimakterium (zwane też okresem okołomenopauzalnym lub przekwitaniem). Okres ten wiąże się z licznymi nieprzyjemnymi symptomami, które bardzo utrudniają codzienne funkcjonowanie. 

Przyczyny zmian zachodzących w organizmie kobiety

Menopauza jest ściśle związana z gospodarką hormonalną. Na kilka lat przed wystąpieniem ostatniej miesiączki (w okresie przed menopauzalnym) stopniowo zmniejsza się aktywność jajników, obniża się stężenie estrogenu, a produkcja progesteronu spada gwałtownie – to zakłócenie równowagi hormonalnej jest główną przyczyną nieprzyjemnych dolegliwości. W tym czasie dochodzi do zaburzenia owulacji. Cykl ulega wydłużeniu lub skróceniu i staje się nieregularny. Krwawienia mogą być dłuższe i bardziej obfite (nawet o charakterze krwotocznym), ponieważ skutkiem niedoborów hormonalnych błona śluzowa macicy staje się grubsza. Wkrótce następuje całkowity zanik miesiączkowania. O menopauzie możemy mówić, gdy krwawienie nie występuje przez rok. Jeśli po 12 miesiącach przerwy nastąpi krwawienie, należy udać się do lekarza, gdyż nie jest to prawidłowa reakcja organizmu. Wiek, w którym kobieta wchodzi w okres przekwitania, jest sprawą indywidualną – zależy od wielu okoliczności, między innymi od momentu osiągnięcia dojrzałości, czynników genetycznych, a także od regionu świata. Pierwsze symptomy mogą pojawić się już w wieku 40 lat. Najczęściej menopauza przypada między 45 a 55 rokiem życia. W Polsce średni wiek to 50 lat.

Typowe objawy menopauzy

Zaburzenia miesiączkowania to zwykle pierwszy objaw menopauzy. Towarzyszy im jednak szereg charakterystycznych i uciążliwych dolegliwości, które trwają jeszcze kilka lat po zaniku menstruacji. Należą do nich:

  • Nagłe uderzenia gorąca – zwykle obejmują głowę i szyję, niekiedy również tułów
  • Zimne poty – najczęściej występują w nocy i zwykle towarzyszą uderzeniom gorąca. Nasilają się pod wpływem stresu
  • Kołatanie serca i duszności
  • Wahania nastroju, drażliwość, niepokój, skłonność do depresji i ogólne złe samopoczucie
  • Bezsenność, budzenie się wcześnie rano i gorsza jakość snu – związane z poceniem się, a także uczuciem niepokoju
  • Bóle i zawroty głowy
  • Uczucie zmęczenia i dłuższy czas potrzebny na regenerację
  • Problemy z pamięcią i koncentracją
  • Spadek libido związany z mniejszą ilością testosteronu
  • Dyskomfort przy współżyciu – na skutek spadku estrogenu błona śluzowa staje się cieńsza i mniej elastyczna, zmniejsza się też ilość śluzu, a w konsekwencji pojawia się uczucie suchości, pieczenie i świąd
  • Większa podatność dróg moczowych i rodnych na infekcje
  • Nietrzymanie moczu
  • Mrowienie i drętwienie rąk
  • Przybieranie na wadze
  • Bóle mięśniowe i kostno-stawowe
  • Skłonność do rozwoju osteoporozy spowodowana obniżeniem gęstości kości

W trakcie menopauzy zachodzą też niekorzystne zmiany metaboliczne. W ich następstwie dochodzi do podwyższenia tzw. „złego cholesterolu” (LDL) i obniżenia „dobrego” (HDL). Stąd zwiększone ryzyko nadwagi i cukrzycy. Niewłaściwy poziom cholesterolu to też niebezpieczeństwo dla serca i układu krążenia – wzrasta ciśnienie tętnicze, kurczliwość mięśnia sercowego ulega pogorszeniu, zwiększa się prawdopodobieństwo powikłań zakrzepowych. Kobiety w okresie menopauzy są bardziej narażone na nowotwory trzonka macicy, jajnika czy piersi, a także na niektóre choroby oczu – zespół suchego oka oraz zwyrodnienie plamki żółtej. Produkowane przez jajniki estrogeny odpowiadają nie tylko za prawidłowy przebieg procesu dojrzewania – mają też ogromny wpływ na stan skóry, włosów i paznokci. Biorą udział w produkcji kwasu hialuronowego, który spowalnia powstawanie zmarszczek. Dzięki nim powstaje też kolagen, który sprawia, że skóra jest jędrna i elastyczna. Spadek poziomu estrogenów powoduje, że proces starzenia przyspiesza - skóra staje się sucha i przybywa na niej zmarszczek, włosy robią się matowe, siwe i częściej wypadają, pogarsza się też kondycja paznokci.

Menopauza - jak sobie ulżyć?

Menopauza to okres gwałtownych i trudnych zmian, które zachodzą zarówno w sferze fizycznej, jak i emocjonalnej. Ogrom towarzyszących jej dolegliwości sprawia, że kobieta czuje się zagubiona i nieatrakcyjna. Aby ten czas był jak najbardziej komfortowy, trzeba przede wszystkim uświadomić sobie, co się dzieje w naszym organizmie. W tym celu można porozmawiać z ginekologiem lub endokrynologiem. Warto zadbać o zdrowy tryb życia i uważnie przyglądać się swojemu organizmowi. Istotne jest zwłaszcza:

  • regularne badanie krwi (zwłaszcza pod kątem poziomu cholesterolu)
  • regularne pomiary ciśnienia
  • przyjmowanie wapnia i witaminy D
  • rezygnacja z papierosów, alkoholu i innych używek
  • uprawianie sportu (zwłaszcza ćwiczenia wytrzymałościowe, które wzmacniają kości oraz ruch na świeżym powietrzu)
  • unikanie kofeiny

Ogromny wpływ na nasze samopoczucie ma także to, co jemy. W diecie kobiety w okresie menopauzy nie może zabraknąć warzyw, owoców, produktów bogatych w wapń oraz fitoestrogenów (soja, fasola, ziarna zbóż). Zwłaszcza ziarna soi zwyczajnej znane są ze swoich zbawiennych dla przekwitających kobiet, właściwości. Pomagają wyrównać poziom estrogenów, łagodząc wszelkie objawy menopauzy, hamują procesy starzenia, działają przeciwzapalnie i przeciwzakrzepowo.  Zawierają białko, błonnik, lecytynę, żelazo, wapń, fosfor, a także witaminy A, E, PP i z grupy B. Chcąc samodzielnie złagodzić objawy menopauzy można tez sięgnąć po zioła, takie jak świecznica groniasta czy niepokalanek pieprzowy. Kontakt z lekarzem będzie konieczny, gdy:

  • po roku bez menstruacji nagle pojawia się krwawienie
  • pojawia się plamienie między miesiączkami
  • kości robią się łamliwe

W przypadku silnych zaburzeń nastroju czy depresji potrzebne może być wsparcie psychologa bądź psychiatry.

Hormonalna terapia zastępcza

Jeśli objawy menopauzy są wyjątkowo dokuczliwe, można zdecydować się na hormonalną terapię zastępczą (HTZ), która polega na suplementacji naturalnych hormonów produkowanych przez jajniki. HTZ zapobiega osteoporozie, chorobom serca oraz problemom z nietrzymaniem moczu. Stabilizuje nastrój, poprawia jakość snu, łagodzi tzw. objawy wypadowe menopauzy – uderzenia gorąca, kołatanie serca, zimne poty. Ma pozytywny wpływ na pamięć, koncentrację oraz libido. Poprawia stan skóry i opóźnia procesy starzenia. Terapia hormonalna powinna być stosowana przez co najmniej 5 lat, aby faktycznie dawała efekty. Niektórzy specjaliści są jednak zdania, że korzystanie z niej dłużej niż 5-7 lat może zwiększać ryzyko zachorowania na raka piersi, jajników czy szyjki macicy.  

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Odporność, wzmocnienie organizmu

Eozynofilia: o czym świadczą podwyższone eozynofile? Objawy, przyczyny, normy
Badanie krwi to jedno z podstawowych metod diagnostycznych wielu chorób. Za jego pomocą możliwe jest oznaczenie wielu parametrów, w tym eozynofilów. To jeden z rodzajów białych krwinek, które pełnią istotną funkcję w układzie odpornościowym człowieka, ...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Układ rozrodczy i moczowy

Beta hCG - test ciążowy z krwi. Pierwsze objawy ciąży
Beta hCG bywa nazywany hormonem ciążowym, gdyż jego wzrost obserwuje się przede wszystkim w organizmie kobiet spodziewających się dziecka. Pozwala nie tylko określić, czy kobieta jest w ciąży, ale też w przybliżeniu oszacować jej wiek. W ginekologii be...

Układ oddechowy

Zaburzenia oddychania: objawy i leczenie. Czym jest oddech Biota oraz Cheyne'a i Stokesa?
Zaburzenia oddychania mogą przybierać różne formy, inne są również przyczyny ich występowania. Zawsze jednak wymagają konsultacji lekarskiej, gdyż w dłuższej perspektywie czasowej są bardzo niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia pacjent...

Układ nerwowy

Tajemnice Hipokampu: kluczowa rola w pamięci i emocjach
W fascynującym świecie neurobiologii, hipokamp stanowi centralny obszar, którego tajemnice stopniowo odkrywane są przez badaczy. Jego kluczowa rola w kształtowaniu pamięci i regulacji emocji sprawia, że staje się niezwykle istotnym obszarem zain...

Układ rozrodczy i moczowy

Bakterie w moczu: przyczyny, objawy, interpretacja wyników i sposoby leczenia zakażeń układu moczowego
W prawidłowo funkcjonującym układzie moczowym nie występują bakterie, dlatego ich obecność świadczy o rozwoju stanu patologicznego. W medycynie ten stan określa się jako bakteriomocz....

Układ pokarmowy

Dieta przed kolonoskopią – co można jeść, a czego unikać? Przygotowanie do badania
Kolonoskopia to badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala wykryć zmiany chorobowe w jelicie grubym oraz w dolnym odcinku jelita cienkiego. Aby uzyskać miarodajne wyniki, należy się do niego odpowiednio przygotować. Bardzo istot...

Dieta i odchudzanie

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady i efekty. Kto powinien jej spróbować?
Dieta białkowo-tłuszczowa stanowi ciekawą opcję dla tradycyjnych sposobów żywienia. W zależności od swoich potrzeb możesz zdecydować się na przestrzeganie zasad tradycyjnego modelu żywieniowego low carb lub diety ketogenicznej. Druga z nich pozw...

Układ pokarmowy

Nowotwory: typy i rodzaje raków oraz etapy i przebieg kancerogenezy w złożoności choroby nowotworowej
Nowotwory stanowią kompleksowe wyzwanie dla dziedziny medycyny oraz zdrowia publicznego. Istnieje różnorodność typów i rodzajów raków, charakteryzujących się unikalnymi cechami, a także mechanizmami rozwoju. Zrozumienie etap...

Dieta i odchudzanie

Cudowne właściwości naturalnych napojów – na zdrowie, urodę i przemianę materii
Moc ziół znana jest od wielu wieków, a ich rozsądne i uzasadnione wykorzystanie umożliwia uzyskanie znaczącej poprawy stanu zdrowia i kondycji organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć jak przyśpieszyć metabolizm, w nocy spać spokojnie, a także&a...

Układ rozrodczy i moczowy

Jak przyspieszyć okres? Domowe sposoby, zioła i witaminy na wywołanie miesiączki
Wakacyjny wyjazd, ślub, sesja zdjęciowa - to tylko wybrane sytuacje, w których kobiety zastanawiają się, jak przyspieszyć okres. Miesiączka, zwłaszcza bardzo obfita lub bolesna, może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Czy istnieją domowe sposoby...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem