Choroby neurodegeneracyjne - jak nie przeoczyć pierwszych objawów?

Choroby neurodegeneracyjne - jak nie przeoczyć pierwszych objawów? - zdjęcie
Choroby neurodegeneracyjne są związane z postępującą degeneracją neuronów w mózgu lub rdzeniu kręgowym. Termin ten dotyczy wielu rodzajów schorzeń, które różnią się między sobą pod względem objawów. Łączy je jednak jedno – tego typu choroby są niezwykle groźne ze względu na trudności w leczeniu i nieodwracalność procesu neurodegeneracji.

Z artykułu dowiesz się:

  • czym są choroby neurodegeneracyjne,
  • w jaki sposób objawia się neurodegeneracja,
  • jakie są rodzaje chorób neurodegeneracyjnych,
  • jakie czynniki ryzyka przyczyniają się do rozwoju chorób neurodegeneracyjnych,
  • jak wygląda leczenie schorzeń neurodegeneracyjnych,
  • jak dieta może pomóc w zapobieganiu neurodegeneracji.

Zobacz także artykuł: "Tajemnice hipokampu: kluczowa rola w pamięci i emocjach".

Czym są choroby neurodegeneracyjne?

Choroby neurodegeneracyjne to schorzenia, w których dochodzi do zwyrodnienia tkanki nerwowej w mózgu lub rdzeniu kręgowym. Jest to proces nieodwracalny, ponieważ uszkodzone komórki nerwowe nie posiadają zdolności regeneracji, a co za tym idzie – cała tkanka stopniowo traci swoją strukturę i funkcje.

Neurodegeneracja prowadzi do demencji (obniżenia sprawności umysłowej) oraz do problemów z poruszaniem się. Zaburzenia związane z chorobą nieustannie postępują, a w końcowym stadium często dochodzi do braku kontaktu chorej osoby z jej bliskimi i otoczeniem. Do najbardziej znanych schorzeń neurodegeneracyjnych należy m.in. choroba Alzheimera i Parkinsona, stwardnienie rozsiane czy rdzeniowy zanik mięśni.

Jak objawia się neurodegeneracja?

Symptomy neurodegeneracji mogą być różne, w zależności od rodzaju schorzenia i miejsca, w którym rozpoczął się proces zwyrodnienia tkanki nerwowej. Objawy zasadniczo można przyporządkować do dwóch kategorii: zaburzeń ze stronu układu ruchowego, czyli ataksji, oraz zaburzeń pamięci i funkcji poznawczych (demencji). Inne symptomy mogące wskazywać na tego typu schorzenie to między innymi:

  • sztywność mięśniowa,
  • nerwobóle,
  • zachowanie nieadekwatne do sytuacji,
  • problemy z mową,
  • problemy z myśleniem logicznym.

Choroby neurodegeneracyjne – rodzaje

Obecnie znanych jest wiele postaci chorób neurodegeneracyjnych. Rodzaje tych schorzeń wymieniamy poniżej.

  • Choroba Alzheimera – w jej wyniku dochodzi do zaburzeń pamięci, koncentracji, orientacji w terenie oraz funkcji mowy. Charakterystycznym objawem tej choroby są urojenia w postaci przekonania o zagrożeniu ze strony bliskich osób. U chorych może także wystąpić pobudzenie psychoruchowe, zaburzenia snu oraz problem z rozpoznaniem siebie w lustrze.
  • Choroba Parkinsona – to schorzenie neurodegeneracyjne objawia się sztywnością mięśni, spowolnieniem ruchowym oraz drżeniem spoczynkowym. Charakterystyczne dla tej choroby jest asymetryczne wystąpienie symptomów (z przewagą jednej strony ciała).
  • Choroba Huntingtona – zwana inaczej pląsawicą; objawia się początkowo zaburzeniami nastroju i nieadekwatnymi zachowaniami chorej osoby. W przebiegu tego schorzenia występują mimowolne ruchy grup mięśni (skręcanie, wicie), które z czasem przenoszą się na całe ciało.
  • Choroba prionowa – to bardzo rzadkie schorzenie neurodegeneracyjne, związane z nagromadzeniem się prionów – patologicznych białek. Symptomy chorób prionowych są psychiatryczne, otępienne oraz neurologiczne.
  • Choroby neuronu ruchowego – schorzenia te są związane ze zniszczeniem neuronów kontrolujących mięśnie, co prowadzi do postępującego paraliżu. Do tego typu chorób należy m.in. stwardnienie zanikowe boczne oraz zespół Kennedy’ego.
  • Ataksja spinocerebralna (rdzeniowo-móżdżkowa) – to grupa chorób o podłożu genetycznym. Charakteryzuje się zaburzeniami koordynacji ruchowej z powodu neurodegeneracji zachodzącej w móżdżku.
  • Rdzeniowy zanik mięśni – schorzenie to polega na obumieraniu neuronów przekazujących do mięśni sygnały nerwowe. W jej wyniku dochodzi do zaniku mięśni tułowia i kończyn, przykurczy stawowych oraz zaburzeń ssania, połykania i oddychania.

Przyczyny chorób neurodegeneracyjnych – jakie są czynniki ryzyka?

Schorzenia neurodegeneracyjne mogą mieć charakter wrodzony lub nabyty. W pierwszym przypadku ich przyczyną są odziedziczone mutacje genetyczne lub czynniki środowiskowe oddziałujące prenatalnie (przed urodzeniem). Natomiast do czynników ryzyka nabytych chorób neurodegeneracyjnych należą:

  • urazy głowy,
  • infekcje układu nerwowego,
  • powtarzające się niedokrwienia mózgu,
  • kontakt z substancjami toksycznymi dla układu nerwowego (palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, zażywanie narkotyków).

Warto zaznaczyć, że w przypadku nabytych postaci schorzeń neurodegeneracyjnych pierwsze objawy mogą pojawić się dopiero po kilku latach od początku choroby. Oznacza to, że degeneracja neuronów i uszkodzenia struktury lub funkcji tkanki nerwowej przez długi czas pozostają bezobjawowe.

Bezpośrednią przyczyną zwyrodnienia tkanki nerwowej jest zaburzenie funkcji mitochondriów, które są odpowiedzialne za oddychanie komórkowe i przetwarzanie energii. W związku z tym w komórkach powstają związki toksyczne dla neuronów, skutkujące ich degeneracją. Inną przyczyną jest tworzenie się w tkance nerwowej patologicznych białek, trwale uszkadzających komórki nerwowe.

Na czym polega leczenie chorób neurodegeneracyjnych?

Obecnie nie istnieje lek lub terapia zdolna całkowicie wyleczyć choroby neurodegeneracyjne. Leczenie ma więc na celu spowolnienie postępowania schorzenia oraz łagodzenie objawów. U osób z zaburzeniami układu ruchowego pomocna okazuje się fizjoterapia i wykonywanie ćwiczeń usprawniających koordynację ruchów. W niektórych przypadkach stosuje się także farmakoterapię, jednak leki mogą wpływać jedynie na złagodzenie objawów, a nie na wyeliminowanie przyczyny.

Kluczowe w leczeniu objawowym chorób neurodegeneracyjnych jest odpowiednia diagnostyka. W tym celu można wykonać badania genetyczne, które pozwalają na rozpoznanie mutacji odpowiedzialnej za dane schorzenie. Innym narzędziem diagnostycznym jest EEG, umożliwiające wykrycie patologicznych zmian w ośrodkowym układzie nerwowym.

Zdrowa dieta jako czynnik zapobiegający neurodegeneracji – co jeść, a czego unikać?

Odpowiedni sposób odżywiania może przyczynić się do zapobiegania neurodegeneracji i poprawy funkcjonowania mózgu. W zmniejszaniu ryzyka wystąpienia chorób neurodegenerujących pomocna okazuje się dieta bogata w antyoksydanty, a także w nienasycone kwasy tłuszczowe i witaminy.

Warto więc uwzględnić w codziennych posiłkach warzywa zielone (np. szpinak, jarmuż czy brokuły) oraz owoce jagodowe (maliny, jagody, truskawki, borówki, żurawina), które są cennym źródłem przeciwutleniaczy pomagających w walce z różnymi chorobami.

Ważnym składnikiem diety są także orzechy i nasiona oraz ryby bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe. Bogate w antyoksydanty są również napoje takie jak zielona herbata, kawa czy czerwone wino - oczywiście w rozsądnych ilościach.

W diecie zapobiegającej neurodegeneracji należy natomiast ograniczać spożycie czerwonego mięsa, pełnotłustych serów oraz margaryny z uwagi na wysoką zawartość tłuszczów nasyconych. Warto także zrezygnować z wysoko przetworzonej żywności, fast foodów, słodyczy, napojów gazowanych, a także produktów smażonych na głębokim tłuszczu.

Źródła:

  • https://dietetycy.org.pl/choroby-neurodegeneracyjne/
  • https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/choroby-neurodegeneracyjne/dieta-zmniejszajaca-ryzyko-demencji/
  • https://www.czytelniamedyczna.pl/5226,choroby-neurodegeneracyjne-choroba-alzheimera-i-parkinsona.html
  • https://diag.pl/pacjent/artykuly/choroba-huntingtona-plasawica-huntingtona-objawy-przyczyny-badania-genetyczne/
  • https://podyplomie.pl/wiedza/neurologia/091,choroby-neuronu-ruchowego

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić....

Choroby skóry

Glistnik jaskółcze ziele – skuteczna broń nie tylko na kurzajki. Na co pomaga i jak stosować?
Natura już od początku istnienia człowieka obdarzała go niesamowitym bogactwem ziół, które są w stanie leczyć wiele schorzeń i problemów zdrowotnych. Tak jest w przypadku glistnika - rośliny powszechnie występującej w wielu miejscach i ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ oddechowy

Krztusiec (koklusz) – jakie są objawy i jak leczyć?
Krztusiec jest ostrą w przebiegu chorobą zakaźną układu oddechowego wywoływaną przez bakterie. Głównym objawem klinicznym są nawracające napady silnego kaszlu, które prowadzą do utrudnienia oddychania.Czym jest krztusiec (koklusz)?Krztus...

Dieta i odchudzanie

Perz właściwy – prozdrowotne ziele oczyszczające organizm z toksyn
Perz właściwy (Agropyron repens L.), należący do rodziny Wiechlinowatych, zaliczany jest do powszechnie występujących na półkuli północnej chwastów jadalnych. Roślina słynie także ze swoich właściwości prozdrowotnych, które&...

Choroby skóry

Rumień – rodzaje, objawy, leczenie. Jak je rozróżnić?
Rumień to powszechnie występująca zmiana dermatologiczna, która może stanowić poważny problem estetyczny i zdrowotny. Terminem tym nazywamy bowiem szereg różnorodnych dolegliwości, które wymagają zróżnicowanego podejścia ter...

Układ pokarmowy

Szkorbut – choroba marynarzy. Objawy, przyczyny i leczenie skrajnego niedoboru witaminy C
Szkorbut zaliczany jest do chorób spowodowanych przez awitaminozę. Współcześnie bardzo mało osób zmaga się ze szkorbutem i kojarzony jest on najczęściej z marynarzami. Najlepszą profilaktyką choroby jest zbilansowana dieta, kt&...

Układ nerwowy

Zespół Retta: przyczyny, objawy, dziedziczenie i leczenie
Zespół Retta (RTT) jest postępującą chorobą, która zaburza prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Schorzenie jest nierozerwalnie związane z chromosomem X, a objawy występują niemal wyłącznie u kobiet. ...

Układ pokarmowy

Botulizm: objawy i przebieg zatrucia jadem kiełbasianym
Botulizm to poważna choroba porażeniowa wywołana przez neurotoksynę, zwaną jadem kiełbasianym oraz toksyną botulinową, produkowaną w czasie wzrostu bakterii Clostridium botulinum. Do zatrucia dochodzi przeważnie wskutek spożycia źle zakonserwowanej żyw...

Łysienie androgenowe – objawy i przyczyny. Jak zahamować wypadanie włosów?
Gęste, mocne i zdrowe włosy to marzenie zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Wygląd i stan włosów to nie tylko aspekt estetyczny, ale również, a może i przede wszystkim zdrowotny. Zła kondycja kosmyków może świadcz...

Serce i układ krążenia

15 najczęstszych chorób układu krążenia: diagnostyka i leczenie
Choroby układu krążenia stanowią główną przyczynę zgonów w Polsce. Szybka diagnostyka, podejmowanie leczenia i działań profilaktycznych mogą ochronić pacjentów przed rozwojem najpoważniejszych dolegliwości i powikłań....

Dieta i odchudzanie

Choroby metaboliczne: rodzaje, objawy i leczenie. Czy można im zapobiec?
Choroby metaboliczne obejmują szeroki zakres dolegliwości spowodowanych zaburzeniami przemian biochemicznych w organizmie. W ostatnich kilkudziesięciu latach ich częstotliwość znacznie wzrosła....

Układ nerwowy

Choroby neurodegeneracyjne - jak nie przeoczyć pierwszych objawów?
Choroby neurodegeneracyjne są związane z postępującą degeneracją neuronów w mózgu lub rdzeniu kręgowym. Termin ten dotyczy wielu rodzajów schorzeń, które różnią się między sobą pod względem objawów....

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem