Aminokwasy: podział, właściwości i rola w organizmie. Źródła aminokwasów w diecie

Aminokwasy: podział, właściwości i rola w organizmie. Źródła aminokwasów w diecie - zdjęcie

Aminokwasy są bardzo istotne dla naszego organizmu. Ich niedobór może prowadzić do różnego rodzaju schorzeń czy konsekwencji, takich jak zmęczenie czy bóle głowy, a nawet depresja. Czym zatem są aminokwasy?

Z poniższego artykułu dowiesz się:

  • czym są aminokwasy,
  • jaki jest podział aminokwasów i jaką odrywają rolę w organizmie człowieka,
  • czym jest lizyna, metionina i cysteina,
  • co jeść, żeby utrzymywać aminokwasy na odpowiednim poziomie,
  • kiedy warto wspomagać się suplementami,
  • jakie choroby wynikają z zaburzeń przemiany aminokwasów.

Przeczytaj także artykuł: Prawidłowa suplementacja: jak zidentyfikować niedobory i skutecznie łączyć suplementy diety?

Aminokwasy to ogólne pojęcie grupy. Lizyna, metionina czy cysteina to jedne z aminokwasów białkowych. Do prawidłowego funkcjonowania organizmu niezbędna jest odpowiednia dieta, która zadba, by niczego w nim nie brakowało. Istotnym aminokwasem jest również tyrozyna

Czym właściwie są aminokwasy?

Aminokwasy, lub kwasy aminowe, składają się z cząsteczek węgla, wodoru, azotu, tlenu oraz zmiennej grupy łańcucha bocznego. Podział aminokwasów jest dość prosty. Dzielą się one przede wszystkim na białkowe i niebiałkowe. Tych pierwszych jest 20, a znaleźć można je głównie – zgodnie z nazwą – w białkach. Z kolei aminokwasy niebiałkowe są mniej istotne dla ludzkiego organizmu, jednak warto wiedzieć, że jest ich ponad trzysta. Aminokwasy białkowe odpowiadają za właściwą homeostazę, są więc bardzo istotne nie tylko dla człowieka, ale również dla zwierząt, a nawet dla roślin.

Warto wspomnieć też o podziale na aminokwasy endogenne, czyli takie, które mogą być samodzielnie syntezowane przez organizm oraz aminokwasy egzogenne, których organizm już samodzielnie syntezować nie może.

Podział aminokwasów i ich rola w organizmie

Do aminokwasów endogennych zaliczami:

  • alaninę,
  • asparaginę
  • cysteinę,
  • glicynę,
  • glutaminę,
  • kwas asparaginowy,
  • kwas glutaminowy,
  • prolinę,
  • serynę,
  • tyrozynę.

Choć nie sposób ocenić, który z powyższych jest najważniejszy – każdy jest niemal równie istotny – a właściwości aminokwasów są bardzo szerokie, to warto nieco bardziej pochylić się w tej grupie nad cysteiną.

By organizm mógł samodzielnie wytworzyć cysteinę, będzie do tego potrzebował odpowiedniego źródła pożywienia. Świetnym źródłem będą pistacje, soja, nasiona słonecznika, sól, kurze jaja, parmezan, mięso, mleko, łosoś i orzechy włoskie, jak i również wszelkie rośliny z rodzaju strączkowych.

Cysteina bierze udział w wytwarzaniu kolagenu, który jest niezbędny dla skóry, glutationu, zwalczającego wolne rodniki, a także uczestniczy w produkcji hormonów i białek. Jest też świetnym sposobem na walkę z alergią oraz wzmacnia odporność. Cysteina ważna jest w diecie osób narażonych na nowotwory, demencję czy chorobę Parkinsona.

Cysteina jest aminokwasem, którego niedobór może skutkować wypadaniem włosów, łamliwymi paznokciami czy zrogowaciałą skórą. Jeśli więc zmagasz się z którymś z powyższych, spróbuj wdrożyć w swoją dietę większą ilość cysteiny, czyli aminokwasu na włosy, skórę i paznokcie.

Do aminokwasów egzogennych zaliczamy:

  • argininę,
  • fenyloalaninę,
  • histydynę,
  • izoleucynę,
  • leucynę,
  • lizynę,
  • metioninę,
  • treoninę,
  • tryptofan,
  • walinę.

W tej grupie szczególnie warte uwagi są lizyna i metionina.

Lizyna dostarczana jest do organizmu przez takie produkty jak sery, ryby, jajka, ziemniaki, migdały, pieczywo, makarony, soję czy nasiona konopi.

Lizyna wspomaga syntezę białek, a co za tym idzie regeneruje uszkodzone tkanki oraz pomaga zwiększyć przyrost tkanki mięśniowej. Z tego powodu jest bardzo popularna w formie suplementu diety wśród sportowców czy kulturystów. Z kolei glutamina działa odwrotnie, pomaga w spalaniu tkanki tłuszczowej. 

Metionina do organizmu dostaje się przede wszystkim poprzez mięso, w szczególności wieprzowe, ale jej źródłem są też jajka, ryby, mleko oraz mleczne przetwory, a także orzechy brazylijskie i rośliny strączkowe.

Metionina pomaga na bóle reumatyczne, hamuje zapalenie stawów, a także wspomaga proces regeneracji tkanki łącznej, skóry, włosów i paznokci. Dba też o prawidłowy wzrost tkanek, detoks organizmu oraz wzmacnia odporność. Metionina dostarcza również organizmowi niezbędnych grup siarkowych, które wzmacniają chrząstkę stawową.

Niedobór metioniny w organizmie skutkować może zwiększeniem szansy zachorowania na miażdżycę. Jej zaniżony poziom ma też wpływ na osłabienie odporności i struktury włosów, zatrzymanie wzrostu u dzieci, niedokrwistość i choroby wątroby.

Lizyna, metionina i cysteina – aminokwasy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu

Cysteina, lizyna i metionina są kwasami, które wzajemnie się uzupełniają. Każdy z nich jest równie ważny i odpowiada za różne funkcje prawidłowego działania organizmu. Utrzymywanie ich odpowiedniego poziomu ma ogrom pozytywnych właściwości. Razem chronią przed chorobami, wzmacniają odporność, mają pozytywny wpływ na włosy, skórę i paznokcie, pobudzają wzrost tkanki mięśniowej, a także zwalczają wolne rodniki.

Źródła aminokwasów w diecie – produkty bogate w białko, które powinny znaleźć się w zbilansowanej diecie

W jakich produktach są aminokwasy? Zastanawiasz się, co jeść, by dostarczyć do organizmu odpowiednich aminokwasów? Ich źródło to:

  • mięsa,
  • ryby,
  • jajka,
  • mleko i produkty mleczne,
  • produkty zbożowe,
  • rośliny strączkowe,
  • orzechy,
  • migdały,
  • banany.

Dostarczanie organizmowi odpowiednich aminokwasów w jedzeniu jest bardzo ważne, warto zrobić odpowiednie zapasy!

Warto skorzystać też z produktu, który dostarczy Twojemu organizmowi aż trzy różne aminokwasy.

Niedobry aminokwasów w diecie wegańskiej i wegetariańskiej – kiedy warto wspomagać się suplementami?

Warto wiedzieć, kiedy brać aminokwasy. Choć dieta wegetariańska i wegańska ma bardzo korzystny wpływ na zdrowie, to rezygnacja z produktów mięsnych i odzwierzęcych w większości przypadków może prowadzić do zbyt niskiego poziomu aminokwasów w organizmie. Bardzo ciężko utrzymać ten poziom, rezygnując z głównego źródła aminokwasów. Aby tego uniknąć, warto zadbać o odpowiednią suplementację i nie czekać na ewentualne nieprzyjemne konsekwencje. Wegetarianie oraz weganie powinni też jednak pamiętać o uzupełnieniu diety witaminami i minerałami.

Choroby spowodowane zaburzeniami przemiany aminokwasów 

Zaburzenia przemiany aminokwasów to najczęściej choroba wrodzona. Brak określonego enzymu skutkuje niemożnością przemiany metabolicznej danego aminokwasu, przez co kumulują się one w ważnych narządach, jak mózg lub wątroba. W konsekwencji organizm wciąż cierpi na niedobór tego kwasu aminowego, którego nie zdołał zsyntezować.

Najczęstszą chorobą metaboliczną jest fenyloketonuria, czyli zbyt mała aktywność hydroksylazy fenyloalaniny. Jest to enzym produkowany w wątrobie, odpowiedzialny za hydroksylację, czyli wprowadzenie fenyloalaniny do tyrozyny.

Pierwsze objawy fenyloketonurii pojawiają się u dzieci w około trzecim miesiącu życia. To przede wszystkim:

  • zaburzona motoryka i rozwój umysłowy,
  • nieprawidłowa postawa ciała,
  • wymioty i drgawki,
  • specyficzny zapach potu i moczu.

Wiesz już, co to są aminokwasy, do czego potrzebne są aminokwasy i jak ważna jest ich rola w organizmie człowieka. Pamiętaj jednak: ciało jest jak bardzo skomplikowana maszyna, o którą trzeba dbać każdego dnia. Ułatwią Ci to leki, minerały, witaminy czy środki dostępne bez recepty.

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Układ nerwowy

Tajemnice Hipokampu: kluczowa rola w pamięci i emocjach
W fascynującym świecie neurobiologii, hipokamp stanowi centralny obszar, którego tajemnice stopniowo odkrywane są przez badaczy. Jego kluczowa rola w kształtowaniu pamięci i regulacji emocji sprawia, że staje się niezwykle istotnym obszarem zain...

Układ rozrodczy i moczowy

Bakterie w moczu: przyczyny, objawy, interpretacja wyników i sposoby leczenia zakażeń układu moczowego
W prawidłowo funkcjonującym układzie moczowym nie występują bakterie, dlatego ich obecność świadczy o rozwoju stanu patologicznego. W medycynie ten stan określa się jako bakteriomocz....

Układ pokarmowy

Dieta przed kolonoskopią – co można jeść, a czego unikać? Przygotowanie do badania
Kolonoskopia to badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala wykryć zmiany chorobowe w jelicie grubym oraz w dolnym odcinku jelita cienkiego. Aby uzyskać miarodajne wyniki, należy się do niego odpowiednio przygotować. Bardzo istot...

Dieta i odchudzanie

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady i efekty. Kto powinien jej spróbować?
Dieta białkowo-tłuszczowa stanowi ciekawą opcję dla tradycyjnych sposobów żywienia. W zależności od swoich potrzeb możesz zdecydować się na przestrzeganie zasad tradycyjnego modelu żywieniowego low carb lub diety ketogenicznej. Druga z nich pozw...

Układ pokarmowy

Nowotwory: typy i rodzaje raków oraz etapy i przebieg kancerogenezy w złożoności choroby nowotworowej
Nowotwory stanowią kompleksowe wyzwanie dla dziedziny medycyny oraz zdrowia publicznego. Istnieje różnorodność typów i rodzajów raków, charakteryzujących się unikalnymi cechami, a także mechanizmami rozwoju. Zrozumienie etap...

Dieta i odchudzanie

Cudowne właściwości naturalnych napojów – na zdrowie, urodę i przemianę materii
Moc ziół znana jest od wielu wieków, a ich rozsądne i uzasadnione wykorzystanie umożliwia uzyskanie znaczącej poprawy stanu zdrowia i kondycji organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć jak przyśpieszyć metabolizm, w nocy spać spokojnie, a także&l...

Układ rozrodczy i moczowy

Jak przyspieszyć okres? Domowe sposoby, zioła i witaminy na wywołanie miesiączki
Wakacyjny wyjazd, ślub, sesja zdjęciowa - to tylko wybrane sytuacje, w których kobiety zastanawiają się, jak przyspieszyć okres. Miesiączka, zwłaszcza bardzo obfita lub bolesna, może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Czy istnieją domowe sposoby...

Układ pokarmowy

Dieta w insulinooporności – co jeść, by czuć się dobrze? Zasady komponowania posiłków
Insulinooporność to powszechnie występujące zaburzenie metaboliczne, które polega na obniżeniu wrażliwości tkanek na insulinę. W konsekwencji dochodzi do podniesienia produkcji insuliny, co pozwala na unormowanie stężenia glukozy we krwi. Nielec...

Dieta i odchudzanie

Dieta przeciwnowotworowa - żywność obniżająca ryzyko raka. Zasady, wskazówki, produkty
Odpowiednio zbilansowany tryb żywienia odgrywa kluczową rolę w prewencji szerokiego spektrum chorób nowotworowych. Dzięki zawartości konkretnych składników produkty, takie jak owoce, warzywa, nabiał czy zioła, wspierają układ immunologicz...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.