Biotyna (witamina B7) – właściwości, działanie i wpływ na włosy

Biotyna, czyli witamina B7 lub witamina H, jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jest szczególnie ceniona za korzystny wpływ na kondycję włosów, skóry i paznokci, ale wpływa także na procesy metaboliczne, pomaga utrzymać prawidłowy poziom energii i wspiera pracę układu nerwowego.

Co to jest biotyna i jaką rolę pełni w organizmie?

Biotyna znana również jako witamina B7, koenzym R lub witamina H, należy do kompleksu witamin z grupy B. Jest witaminą rozpuszczalną w wodzie. Bywa uważana za „witaminę piękna” z uwagi na jej właściwości wspierające kondycję włosów, skóry i paznokci. Jakie jeszcze funkcje ma biotyna? Działanie witaminy B7 jest szerokie. Pełni rolę koenzymu dla enzymów nazywanych karboksylazami, które odgrywają ważną rolę w procesie metabolizmu. Biotyna wspiera również metabolizm glukozy, kwasów tłuszczowych oraz aminokwasów, a także bierze udział w procesach takich jak glukoneogeneza. W ten sposób pomaga utrzymać odpowiedni poziom energii i sprzyja prawidłowej pracy układu nerwowego.

Biotyna na włosy, skórę i paznokcie – jak działa?

Biotyna bezpośrednio wpływa na komórki naskórka odpowiedzialne za produkcję keratyny, tzw. keratynocyty. Stąd też pełni ważną funkcję w utrzymaniu zdrowia włosów, skóry i paznokci. Ponieważ bierze udział w syntezie kwasów tłuszczowych, może wpływać również na barierę hydrolipidową, ale też regulację pracy gruczołów łojowych i wygląd cery. Dzięki temu może być pomocna przy leczeniu łojotokowego zapalenia skóry czy trądziku.

Biotyna na paznokcie wspomaga utrzymanie prawidłowej struktury płytki paznokciowej, wspiera jej odporność na uszkodzenia i rozdwajanie.

Objawy niedoboru biotyny – kiedy warto rozpocząć suplementację

Witamina B7 jest obecna w wielu produktach spożywczych. Dodatkowo po części wytwarzana jest przez bakterie jelitowe. Dlatego jej niedobory przy zbilansowanej diecie występują stosunkowo rzadko. Niemniej jednak niektóre osoby mogą mierzyć się ze zbyt niskim poziomem biotyny. Silnym wskaźnikiem niedoboru biotyny może być zwiększone stężenie kwasu 3-hydroksyizowalerianowego w moczu.

Niedobór biotyny odbija się przede wszystkim na wyglądzie włosów, paznokci i skóry. Suplementację biotyną można rozważyć przy wyraźnych objawach niedoborów, które nie wynikają z chwilowego osłabienia organizmu i utrzymują się przez dłuższy czas.

Niedobór biotyny – objawy:

• nadmierne wypadanie włosów, przerzedzanie, łamliwość, łojotok,
• kruche, rozdwajające się, łamliwe paznokcie,
• przesuszenie skóry i skłonność do podrażnień,
• zmiany skórne w okolicy ust i nosa,
• uczucie osłabienia oraz spadek poziomu energii,
• pogorszenie wyglądu cery.

Źródła biotyny w pożywieniu

Do najbogatszych źródeł biotyny zalicza się podroby, w tym przede wszystkim wątróbkę drobiową i wątrobę wołową, oraz żółtka jaj. Witamina B7 występuje również w nasionach, orzechach (migdałach, orzeszkach ziemnych, orzechach włoskich) i roślinach strączkowych. Dostarczą nam jej również warzywa i owoce, głównie szpinak, marchew, pomidory, bataty, awokado i truskawki, a także ryby, takie jak tuńczyk, łosoś oraz sardynki.

Dawkowanie biotyny – ile przyjmować dziennie?

Zalecane spożycie witaminy H dla dorosłych wynosi zwykle ok. 30-50 µg. W przypadku dzieci wartości te są niższe i zależą od wieku.

Biotyna – jak brać?

Witaminę B7 znajdziemy przede wszystkim w preparatach wspierających kondycję włosów, skóry i paznokci. W takich suplementach biotyna nierzadko łączona jest z cynkiem i selenem.

Biotyna jako składnik kompleksu witamin B lub w połączeniu z kwasem foliowym bywa stosowana w celu wsparcia układu nerwowego czy procesów metabolicznych.

W dostępnych na rynku preparatach można spotkać dawki podtrzymujące (np. biotyna 5 mg), jak i terapeutyczne (biotyna forte, biotyna 10 mg) stosowane głównie dla wsparcia leczenia łysienia. Wybór odpowiedniej dawki najlepiej skonsultować z lekarzem.

Biotyna – ile razy dziennie?

Preparaty z biotyną najczęściej stosuje się raz na dobę, zgodnie z zaleceniami producenta lub lekarza.

Biotyna a badania laboratoryjne – ważne ostrzeżenie

Suplementacja biotyną, zwłaszcza w wyższych dawkach, może mieć wpływ na wyniki wybranych badań laboratoryjnych. Witamina B7 może zaburzać działanie testów diagnostycznych opartych na metodach immunochemicznych. Dotyczy to przede wszystkim badań hormonów tarczycy, takich jak TSH, FT3 i FT4, a także oznaczeń troponiny, które wykorzystywane są w diagnostyce chorób serca. Z tego względu ważne jest, by poinformować lekarza o przyjmowaniu biotyny przed wykonaniem badań.

Przeciwwskazania i interakcje z innymi substancjami

Kto nie powinien stosować biotyny? Tabletki z biotyną mogą wchodzić w reakcję z lekami przeciwdrgawkowymi, niektórymi antybiotykami i hormonami steroidowymi. Wysokie dawki witaminy B7 nie powinny być przyjmowane przez kobiety w ciąży i karmiące piersią bez konsultacji lekarskiej. Wiele preparatów o wysokiej zawartości biotyny przeznaczonych jest dla osób powyżej 12. lub 18. roku życia.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

• Czy biotyna pomaga na porost włosów?

Biotyna może wspierać porost włosów przede wszystkim wtedy, gdy ich osłabienie wynika z niedoborów witaminy B7. Biotyna uczestniczy w procesach związanych z produkcją keratyny, czyli głównego budulca włosa. Jednak u osób z prawidłowym poziomem biotyny, suplementacja prawdopodobnie nie przyniesie wyraźnych efektów, ponieważ problem może mieć inne podłoże, np. związane ze stresem, niedoborami innych składników czy tarczycą. Wypadanie włosów może mieć bowiem różnorakie przyczyny.

• Po jakim czasie widać efekty stosowania biotyny?

W przypadku włosów i paznokci zauważalne zmiany mogą pojawić się po ok. 2-3 miesiącach regularnego stosowania preparatów z biotyną. Czas ten jednak jest kwestią indywidualną. Wynika przede wszystkim z naturalnego cyklu włosa oraz tempa regeneracji płytki paznokciowej, stanu zdrowia i poziomu niedoboru.

• Czy biotynę można przedawkować?

Biotyna to witamina rozpuszczana w wodzie, dlatego jej nadmiar zwykle jest wydalany z organizmu wraz z moczem. Z tego powodu ryzyko toksycznego przedawkowania jest bardzo niskie.

• Czy biotyna powoduje trądzik?

Wysokie dawki biotyny u niektórych osób mogą wywoływać trądzik, ponieważ witamina H w wysokich dawkach może zaburzać wchłanianie witaminy B5 i w ten sposób wpływać na zachwianie równowagi w produkcji sebum. W takim wypadku problem najczęściej znika po odstawieniu preparatu lub zmniejszeniu dawki.

Biotyna – właściwości, zastosowanie, korzyści. Podsumowanie

Odpowiedni poziom witaminy B7 może mieć znaczenie zarówno dla naszego zdrowia, jak i urody. Biotyna wspiera kondycję włosów, może wspomagać nas w walce z trądzikiem i łamliwością paznokci. Jednocześnie jest niezbędna do prawidłowego metabolizmu i produkcji energii. Może także wpływać na pracę układu nerwowego i prawidłowe funkcjonowanie tarczycy.