Ashwagandha a tarczyca – jak adaptogen wpływa na zdrowie tarczycy?

Ashwagandha zyskuje coraz większą popularność jako adaptogen wspierający organizm w radzeniu sobie z przeciążeniem psychicznym i fizycznym. Przewlekły stres i długotrwale podwyższony poziom kortyzolu mogą zaburzać pracę osi podwzgórze-przysadka-tarczyca. Nie bez powodu ashwagandha budzi więc zainteresowanie osób, które zmagają się z problemami z tarczycą. Jak ashwagandha może wpływać na tarczycę, czy jej stosowanie jest bezpieczne i kiedy warto rozważyć suplementację?

Jak ashwagandha wpływa na tarczycę? Mechanizm działania

Ashwagandha, inaczej witania ospała (Withania somnifera), znana również jako żeń-szeń indyjski (Indian ginseng), zaliczana jest do adaptogenów, czyli roślin wspierających organizm w utrzymaniu równowagi w sytuacjach stresowych.

Związki aktywne zawarte w witanii ospałej to witanolidy. Jak pokazują badania, mogą one wywierać wpływ na oś HPA, która odpowiada za reakcję stresową i poziom kortyzolu. Związki te mogą także stanowić wsparcie tarczycy poprzez stymulację do produkcji hormonów, prowadzącą do wzrostu poziomu tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3) oraz normalizacji poziomu hormonu tyreotropowego (TSH).

Stres a tarczyca

Przewlekły stres to duże obciążenie dla tarczycy. Podwyższony kortyzol, hamujący konwersję T4 do aktywnej formy T3, może prowadzić do niedoczynności tarczycy. Stres może również nasilać choroby autoimmunologiczne, takie jak Hashimoto.

Ashwagandha a niedoczynność tarczycy – co mówią badania?

Badania sugerują, że ashwagandha może wspierać proces leczenia niedoczynności tarczycy, ponieważ może przyczyniać się do stymulacji produkcji T4 oraz T3 i – co za tym idzie – sprzyjać poprawie parametrów przy wysokim TSH.

W badaniach dotyczących subklinicznej niedoczynności tarczycy obserwowano poprawę parametrów tarczycowych u uczestników przyjmujących standaryzowany ekstrakt (600 mg ekstraktu dziennie). Niemniej jednak przed ewentualnym rozpoczęciem suplementacji ashwagandha przy niedoczynności tarczycy należy pamiętać o konieczności konsultacji lekarskiej.

Ashwagandha a Hashimoto – czy jest bezpieczna przy zapaleniu tarczycy?

Ashwagandha a tarczyca – co warto wiedzieć w kontekście przewlekłego, autoimmunologicznego zapalenia tarczycy? W przypadku choroby Hashimoto kwestia suplementacji adaptogenów wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza przy podwyższonym poziomie przeciwciał anty-TPO i anty-TG. Głównym problemem jest tu wpływ na układ odpornościowy. Ashwagandha przy Hashimoto może bowiem wzmacniać odpowiedź immunologiczną, co w konsekwencji potencjalnie może zaostrzać stan zapalny. Jednocześnie może również wchodzić w interakcję z lewotyroksyną, wywołując niekontrolowane wahania poziomu hormonów czy też objawy nadczynności tarczycy.

Ashwagandha a nadczynność tarczycy – dlaczego należy uważać?

Ashwagandha, co prawda zaliczana jest do adaptogenów, jednak jej wpływ na gospodarkę hormonalną u osób z nadczynnością tarczycy może prowadzić do niebezpiecznego wzrostu hormonów tarczycy. W efekcie nie zaleca się stosowania  witanii ospałej przy nadczynności tarczycy, ponieważ może ona nasilać objawy choroby, takie jak przyspieszone bicie serca, niepokój, drżenie rąk, drażliwość czy bezsenność. Odnotowano także przypadki, w których niekontrolowana suplementacja ashwagandhą mogła doprowadzić do tyreotoksykozy, czyli stanu wynikającego z nadmiaru hormonów tarczycy w organizmie. Objawy tyreotoksykozy to m.in. utrata masy ciała, tachykardia, pobudzenie oraz potliwość.

Interakcje z lekami – ashwagandha a Euthyrox i Letrox

Zagadnienie ashwagandha a Letrox i Euthyrox sprowadza się do pytania, czy witanię ospałą można łączyć z lewotyroksyną? Ashwagandha może wspierać aktywność tarczycy i wpływać na poziom hormonów, dlatego jej jednoczesne stosowanie z lekami na niedoczynność tarczycy może w niektórych sytuacjach prowadzić do nadmiernego nasilenia efektu terapii. Wiąże się to z ryzykiem wystąpienia jatrogennej nadczynności tarczycy oraz towarzyszących jej objawów. Dlatego przed rozpoczęciem suplementacji ashwagandhą przy zdiagnozowanej niedoczynności tarczycy i przyjmowaniu lewotyroksyny należy bezwzględnie skonsultować się z endokrynologiem. Konieczne może być również częstsze monitorowanie parametrów tarczycowych.

Z czym nie łączyć ashwagandhy?

Na co powinniśmy uważać, stosując ashwagandhę? Z czym nie łączyć żeń-szenia indyjskiego? Szczególną ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki działające uspokajająco lub nasennie, ponieważ ashwagandha może dodatkowo wspierać wyciszenie organizmu i nasilać efekt sedacji (zmniejszenia aktywności układu nerwowego).

Kolejną grupę ryzyka stanowią osoby przyjmujące leki przeciwcukrzycowe. Ashwagandha może bowiem wpływać na gospodarkę glukozową, a w połączeniu z farmakoterapią może zwiększać ryzyko nadmiernego obniżenia poziomu glukozy.

Ostrożność zaleca się także pacjentom stosującym leki immunosupresyjne, ponieważ adaptogeny mogą oddziaływać na układ odpornościowy.

Jak stosować ashwagandhę przy problemach z tarczycą?

Stosowanie ashwagandhy na tarczycę powinno być dostosowane do indywidualnej sytuacji zdrowotnej. W badaniach klinicznych najczęściej wykorzystywano dawkę ok. 600 mg ekstraktu dziennie. Ważne jednak, by znaleźć standaryzowany preparat o wysokiej jakości i odpowiedniej zawartości witanolidów. Ashwagandha dostępna jest w formie tabletek, kapsułek lub proszku. Proszek można wymieszać z wodą, sokiem lub mlekiem albo dodać do koktajlu czy owsianki. Napar z ashwagandhy przygotowuje się zalewając 1-2 łyżeczki sproszkowanego lub ciętego korzenia wrzątkiem.

Zaleca się również, aby suplementacja nie była prowadzona w sposób ciągły, przez długi czas. Stosowanie ashwagandhy powinno trwać nie dłużej jak 3 miesiące. Po tym czasie należy zrobić przerwę, aby organizm nie przyzwyczaił się do adaptogenu.

Czy ashwagandha szkodzi? Skutki uboczne i przeciwwskazania

Ashwagandha – czy warto ją stosować i jakie może mieć skutki uboczne? Witania ospała, jak każdy suplement, może powodować działania niepożądane, zwłaszcza przy niewłaściwym stosowaniu. U niektórych osób może wywoływać dolegliwości ze strony układu pokarmowego, senność, bóle głowy lub uczucie niepokoju.

Przeciwwskazanie do przyjmowania ashwagandhy stanowią również: ciąża, karmienie piersią oraz planowane zabiegi operacyjne. Ostrożność należy zachować także przy przewlekłym stosowaniu leków.

FAQ Najczęściej zadawane pytania

• Czy ashwagandha podnosi TSH?

Nie ma jednoznacznych dowodów na to, by ashwagandha podnosiła TSH, natomiast u niektórych osób może wpływać na parametry tarczycowe.

• Czy można brać ashwagandhę rano z lekami na tarczycę?

Nie zaleca się samodzielnego łączenia ashwagandhy z lewotyroksyną bez konsultacji lekarskiej. Jeżeli lekarz wyrazi zgodę na stosowanie obydwu preparatów, zaleca się zachowanie minimum 2-3 godzin odstępu pomiędzy ich przyjmowaniem.

• Jak długo trzeba stosować ashwagandhę, aby poczuć efekty?

W badaniach efekty obserwowano po kilku tygodniach regularnego stosowania. Warto jednak pamiętać, że reakcja organizmu jest kwestią indywidualną.

• Czy ashwagandha pomaga na tycie przy niedoczynności?

Ashwagandha nie jest środkiem na redukcję masy ciała. Może jednak wspierać ogólną równowagę organizmu i wpływać na regulację kortyzolu, którego zbyt wysoki poziom sprzyja tyciu.

Ashwagandha a tarczyca. Podsumowanie

Suplementacja ashwagandhą może być rozważana jako element wspierający organizm w sytuacjach związanych z przewlekłym stresem, zmęczeniem czy obniżoną adaptacją, które często towarzyszą zaburzeniom funkcjonowania tarczycy. Jednocześnie należy pamiętać, że w przypadku problemów z tarczycą przyjmowanie żeń-szenia indyjskiego może mieć wyłącznie charakter wspomagający i nie może zastępować terapii hormonalnej ani opieki endokrynologicznej. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z nadczynnością tarczycy oraz pacjenci przyjmujący lewotyroksynę.