Zgorzele wargi, zęba, miazgi i inne. Czym jest zgorzel, a w szczególności Zgorzel Fourniera?

Zgorzele wargi, zęba, miazgi - zdjęcie

Martwica, gangrena, zgorzel. Słowa, które mimo rozwoju medycyny, do dziś powodują uczucie strachu. Kojarzą się głównie z opowieściami z wojennych frontów, zainfekowanymi ranami żołnierzy. Nie wolno jednak zapominać, że wiele przewlekłych chorób oraz infekcji również może skutkować rozwojem martwicy.

Z niniejszego artykułu dowiesz się:

  • czym są zgorzele i jak je rozpoznać
  • jakie są ich rodzaje i objawy
  • gdzie mogą się pojawić
  • w jaki sposób im zapobiegać i w razie konieczności leczyć
  • jakie powszechnie występujące choroby zwiększają ryzyko powstania zgorzeli

Przeczytaj również artykuł: Dieta cukrzycowa - co powinien jeść cukrzyk?

Co to jest zgorzel? Rodzaje zgorzeli

Zgorzel, często nazywana również gangreną, to martwica tkanek spowodowana zakażeniem przez bakterie. Produkowane przez nie toksyny wywołują procesy gnilne w zainfekowanych tkankach, co skutkuje powstaniem obrzęku, zmianą koloru skóry na czarno-brunatny kolor oraz bólem (lub, jeżeli martwica dotyka tkanek głębokich, utratą czucia). Na zgorzeli tworzą się rany i owrzodzenia, z których sączy się płyn o nieprzyjemnym, gnilnym zapachu. Zgorzele dzielą się na kilka rodzajów:

  • Zgorzel sucha, zwana również rzekomą, ze względu na to że nie dochodzi w jej przypadku do zakażenia bakteryjnego, powstaje na skutek braku dopływu krwi do tkanek. Jej najczęstszymi przyczynami są cukrzyca i miażdżyca, ale może wystąpić również wskutek urazu, odmrożenia czy zakrzepu. W przypadku zgorzeli suchej tkanki nie gniją, lecz wysychają, ulegając mumifikacji. W przypadku braku interwencji lekarskiej, może dojść do zakażenia bakteryjnego i rozwoju zgorzeli do postaci wilgotnej.
  • Zgorzel wilgotna, czyli właściwa, jest procesem gnicia tkanek wywołanym przez bakterie. Ich namnażanie się w martwiczej tkance może wywołać wstrząs septyczny, dlatego w przypadku zgorzeli wilgotnej bardzo ważna jest szybka interwencja lekarska. Jej szczególną odmianą jest zgorzel gazowa, wywoływana przez bakterie z rodzaju Clostridium.
  • Zgorzel Fourniera to martwicze zakażenie okolic krocza. Najczęściej występuje u mężczyzn cierpiących na cukrzycę lub chorobę alkoholową.

Zgorzele najczęściej zdarzają się w tkankach najbardziej narażonych na niedokrwienie (kończyny górne i dolne), a także w tkankach narażonych na kontakt ze światem zewnętrznym, takich jak płuca czy jelita. Panujące tam wilgotne środowisko sprzyja rozwojowi bakterii. Gangrena organów wewnętrznych jest szczególnie niebezpieczna.

Zgorzel zęba - objawy

Inną tkanką narażoną na powstanie zgorzeli jest miazga zęba. Dzieje się to najczęściej na skutek zaawansowanej próchnicy, która doprowadza do martwicy wewnątrz zęba. Gdy w martwej tkance rozwinie się zakażenie bakteryjne, dochodzi do rozpadu gnilnego i powstania zgorzeli.

Zgorzel zęba dzieli się na dwie podstawowe postaci: zamkniętą i otwartą. W przypadku tej pierwszej powstające w wyniku działania bakterii produkty uboczne procesów gnilnych nie znajdują ujścia z komory zęba. Wewnątrz rośnie ciśnienie, co powoduje ból, często promieniujący do skroni i ucha. W przypadku zgorzeli otwartej, kiedy powstałe podczas procesu gnicia gazy znajdują ujście, ból samoistny jest mniejszy, ząb jest natomiast bardziej wrażliwy na gryzienie. Obu typom zgorzeli miazgi towarzyszy brzydki zapach z ust oraz nieprzyjemny posmak utrzymujący się wewnątrz jamy ustnej.

Dzięki rozwojowi stomatologii zgorzel zęba nie zawsze musi skutkować jego usunięciem. Przy odpowiednio szybkiej interwencji dentystycznej, martwą tkankę można usunąć poprzez leczenie kanałowe. Nie wolno jednak zwlekać, ponieważ zgorzel miazgi może zająć również tkanki otaczające zęba, w tym kości szczęki. Ponadto powstające podczas procesów gnilnych związki są toksyczne dla całego organizmu.

Zgorzel gazowa - objawy. Czy zgorzel gazowa jest zaraźliwa?

Zgorzel gazowa to odmiana zgorzeli wilgotnej, która powstaje w przypadku zakażeniem bakteriami z rodzaju Clostridium (zwłaszcza Clostridium perfringens, pol. laseczka zgorzeli gazowej). Są to beztlenowce naturalnie występujące w glebie, wnikają w tkanki przez otwarte rany. Podczas namnażania produkują gaz, który jest w stanie zainfekować zdrowe tkanki. Z tego powodu zgorzel gazowa uważana jest za najgroźniejszy rodzaj gangreny. Objawia się silną opuchlizną zainfekowanej części ciała. Skóra zmienia barwę w siną, powstają pod nią czarne, martwicze pęcherze. Pod wpływem dotyku można usłyszeć charakterystyczne trzeszczenie, wywoływane pękaniem pęcherzyków gazu. Nieleczona zgorzel gazowa często jest śmiertelna ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia wstrząsu septycznego.

Choć zgorzelami gazowymi w medycynie zajmują się specjaliści chorób zakaźnych, to nie przenosi się ona z człowieka na człowieka. Do jej rozwoju dochodzi w wyniku zakażenia rany, dlatego bardzo ważna jest dokładna higiena i dbanie o czystość wszelkich skaleczeń czy urazów. Jeżeli okolice zranionej skóry wykazują objawy infekcji - są zaczerwienione, ciepłe, opuchnięte - należy zgłosić się do lekarza, aby nie dopuścić do rozwoju martwicy.

Zgorzel Fourniera - dlaczego jest groźna?

Zgorzel Fourniera to jeden z rodzajów martwiczego zakażenia powięzi. Jest szczególnie groźna dla mężczyzn, którzy stanowią znaczną większość przypadków choroby. Zgorzel ta powstaje w wyniku zakażenia skóry patogenami bakteryjnymi, obejmuje mosznę i krocze, często przechodzi również na pośladki oraz narządy płciowe. Rozwija się bardzo szybko, nieleczona może prowadzić do śmierci. Pierwszymi objawami są ból, nieprzyjemny zapach i uczucie ciepła w okolicach krocza. Może wystąpić gorączka oraz dreszcze. Podczas dotykania zainfekowanych tkanek da się usłyszeć trzeszczenie podskórne, które świadczy o namnażaniu się bakterii.

Głównym czynnikiem ryzyka powstania zgorzeli Fourniera jest cukrzyca, szczególnie niekontrolowana. Diabetycy powinni zwracać uwagę na poziom glukozy, wykonywać zalecenia lekarza, suplementować organizm, wspomagać leczenie odpowiednią dietą. Do rozwoju zgorzeli Fourniera doprowadzić mogą również nadużywanie alkoholu i otyłość. Ćwiczenia fizyczne oraz dbałość o higienę są bardzo ważnymi czynnikami powstrzymującymi rozwój schorzenia.

Zgorzel wargi i policzka

Rak wodny, albo noma, to szczególny rodzaj zgorzeli. Dotyka osób niedożywionych, bez dostępu do czystej wody pitnej, zakażonych wirusem HIV. Jest to infekcja bakteryjna, która atakuje śluzówki jamy ustnej, powodując nieodwracalne zniszczenia warg i policzków. Dzięki rozwojowi higieny w Europie obecnie nie występuje, przypadki obserwowano w obozach koncentracyjnych w czasach II wojny światowej. Postęp choroby można zahamować antybiotykami i wdrożeniem procedur higienicznych.

Jak leczyć zgorzele?

Każdy przypadek zgorzeli wymaga interwencji lekarskiej lub stomatologicznej. Wcześnie podjęte leczenie powstrzymuje gangrenę przed zajęciem innych tkanek, co często może skutkować koniecznością amputacji lub śmiercią. Leczenie zgorzeli przebiega w warunkach szpitalnych, często wymaga chirurgicznego usunięcia martwych tkanek, terapii antybiotykowej oraz wdrożenia leków przeciwbólowych i poprawiających krążenie krwi. Przy odpowiednio wcześnie podjętym leczeniu, zwłaszcza w przypadku zgorzeli suchej, rokowania są dobre.

Zgorzele - czy można im zapobiegać? Profilaktyka

Podstawowym czynnikiem zapobiegającym tworzeniu się zgorzeli jest higiena. Dotyczy ona przede wszystkim ran. W przypadku zranienia skóry należy jak najszybciej przemyć ją środkiem antyseptycznym i dbać o częstą zmianę opatrunków. W przypadku mężczyzn, zwłaszcza cierpiących na cukrzycę i otyłych, bardzo ważne jest dbanie o higienę miejsc intymnych. Dopuszczenie do rozwoju bakterii w okolicach krocza może mieć przykre skutki, łącznie z utworzeniem się zgorzeli Fourniera.

Innym ważnym czynnikiem ryzyka są choroby układu krwionośnego, jak miażdżyca. Dotyka ona często osób starszych, bez odpowiedniego leczenia, a także diety i suplementacji, może mieć zgubny wpływ na funkcjonowanie całego organizmu. Ważne jest zatem, żeby niezależnie od wieku wspierać swoje zdrowie, również poprzez ćwiczenia fizyczne. Nawet piętnaście minut ruchu dziennie wpływa pozytywnie na funkcjonowanie ludzkiego ciała.

Wspomniana wyżej cukrzyca również może skutkować niedokrwistością kończyn dolnych, która może spowodować rozwój zgorzeli suchej (tzw. stopa cukrzycowa). Diabetycy zatem, oprócz częstego sprawdzania poziomu glukozy i regulowania go poprzez leki oraz dietę, powinni dbać o odpowiednie działanie układu krwionośnego. Dobry przepływ krwi jest kluczowy dla zachowania pełnej sprawności kończyn.

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Układ oddechowy

Krztusiec (koklusz) – jakie są objawy i jak leczyć?
Krztusiec jest ostrą w przebiegu chorobą zakaźną układu oddechowego wywoływaną przez bakterie. Głównym objawem klinicznym są nawracające napady silnego kaszlu, które prowadzą do utrudnienia oddychania.Czym jest krztusiec (koklusz)?Krztus...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Zdrowy tryb życia

Czosnek niedźwiedzi – stosowanie, właściwości, uprawa. Co musisz wiedzieć o czosnku niedźwiedzim?
Każdy z nas wie, jak cenne właściwości lecznicze posiada czosnek pospolity. Nie wszyscy jednak wiedzą, że pod względem zawartości pewnych substancji przewyższa go czosnek niedźwiedzi. Jeszcze do niedawna traktowany był jako ciekawostka prz...

Łysienie androgenowe – objawy i przyczyny. Jak zahamować wypadanie włosów?
Gęste, mocne i zdrowe włosy to marzenie zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Wygląd i stan włosów to nie tylko aspekt estetyczny, ale również, a może i przede wszystkim zdrowotny. Zła kondycja kosmyków może świadcz...

Serce i układ krążenia

15 najczęstszych chorób układu krążenia: diagnostyka i leczenie
Choroby układu krążenia stanowią główną przyczynę zgonów w Polsce. Szybka diagnostyka, podejmowanie leczenia i działań profilaktycznych mogą ochronić pacjentów przed rozwojem najpoważniejszych dolegliwości i powikłań....

Dieta i odchudzanie

Choroby metaboliczne: rodzaje, objawy i leczenie. Czy można im zapobiec?
Choroby metaboliczne obejmują szeroki zakres dolegliwości spowodowanych zaburzeniami przemian biochemicznych w organizmie. W ostatnich kilkudziesięciu latach ich częstotliwość znacznie wzrosła....

Układ nerwowy

Choroby neurodegeneracyjne - jak nie przeoczyć pierwszych objawów?
Choroby neurodegeneracyjne są związane z postępującą degeneracją neuronów w mózgu lub rdzeniu kręgowym. Termin ten dotyczy wielu rodzajów schorzeń, które różnią się między sobą pod względem objawów....

Dieta i odchudzanie

Dieta FMD – na czym polega dieta imitująca post, która odmładza organizm?
Dieta FMD (Fasting Mimicking Diet – dieta imitująca post) została opracowana przez profesora Valtera Longo. To stosunkowo nowe podejście do tematu postu okresowego, którego celem jest odmłodzenie organizmu przy jednoczesnym zmniejszeniu ry...

Dieta i odchudzanie

Dzika róża – naturalne źródło witamin. Właściwości lecznicze i zastosowanie
Dzika róża od wieków wykorzystywana jest w medycynie tradycyjnej. Szczególną popularnością cieszyła się w Grecji i Rzymie. Współcześnie cenimy ją za wysoką zawartość kwasu askorbinowego oraz witamin z grupy B....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Berberys – właściwości zdrowotne i zastosowanie roślinnego antybiotyku
Naturalne metody leczenia i wzmacniania organizmu cieszą się coraz większą popularnością wśród osób dbających o zdrowie. Ciekawym uzupełnieniem codziennej diety może okazać się berberys. Bogaty skład fitochemiczny sprawia, że roślina wyr&...

Dieta i odchudzanie

Astaksantyna – królowa antyoksydantów, która działa jak eliksir młodości
Astaksantyna jest wyjątkowo silnym antyoksydantem. Skutecznie zwiększa odporność organizmu na promieniowanie słoneczne oraz zapobiega fotostarzeniu się skóry. ...

Dieta i odchudzanie

Dietetyk radzi - domowe sposoby na schudnięcie bez ćwiczeń
Wielu z nas nie ma czasu na regularne treningi sportowe. W takiej sytuacji warto pamiętać o kilku podstawowych regułach dietetycznych, które mogą znacznie przyspieszyć proces odchudzania. Zastanawiasz się, które domowe sposoby na schudnię...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem