Szyszynka – czym jest i jakie są jej główne funkcje? Choroby związane z szyszynką.

Szyszynka – czym jest i jakie są jej główne funkcje? Choroby związane z szyszynką. - zdjęcie

Szyszynka – czym jest i jakie są jej główne funkcje? Choroby związane z szyszynką.

Większość osób kojarzy szyszynkę z produkcją melatoniny, która ułatwia zasypianie i zapewnia długi, spokojny i głęboki sen. Okazuje się jednak, że szyszynce zawdzięczamy o wiele więcej. Współczesna medycyna odkrywa nowe funkcje, jakie pełni ten maleńki gruczoł, znajdujący się w naszym mózgu. Poniżej przedstawiamy ciekawe informacje związane z szyszynką, jej wpływem na organizm oraz chorobami, jakie mogą jej zagrażać.

Czym jest i za co odpowiada szyszynka?

Szyszynka w mózgu (corpus pineale), inaczej nasadka mózgowa lub ciało szyszynkowe, jest niewielkim gruczołem dokrewnym (od 5 do 8 mm długości), przypominającym wyglądem szyszkę, czemu zawdzięcza swoją nazwę – szyszynka. Hormony, jakie wytwarza, wspierają i koordynują pracę narządów wewnętrznych oraz regulują procesy metaboliczne.

Nie można przecenić roli, jaką gra w organizmie Szyszynka – funkcje, jakie pełni to:

  • zapewnia zdrowy sen, odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie zegara biologicznego oraz odporność organizmu (poprzez hormon o nazwie melatonina),
  • reguluje gospodarkę wodną (przez hormon – wazopresynę),
  • utrzymuje prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi oraz reguluje czynności ośrodkowego układu nerwowego (wydzielając serotoninę, zwaną hormonem szczęścia, której odpowiedni poziom uspokaja, a niedobór wywołuje nerwowość i agresję),
  • zapewnia prawidłowe działanie tarczycy (za pośrednictwem tyreotropiny – TSH),
  • odpowiada za prawidłowy przebieg porodu (poprzez oksytocynę),
  • dba o odpowiednie reakcje organizmu w sytuacjach zagrożenia (dzięki wydzielaniu hormonu stresu),
  • odpowiada za dojrzewanie płciowe (poprzez wydzielanie gonadotropin),
  • wpływa na wzrost organizmu (poprzez wydzielanie melatoniny, która zwiększa produkcję hormonu wzrostu – somatotropinę GH),
  • pełni wiele innych funkcji, odgrywających rolę drugorzędną (m.in. wpływa na metabolizm kości).

Szyszynka – gdzie się znajduje?

Z uwagi na ogromną rolę, jaką gra w organizmie szyszynka, położenie tego gruczołu nie jest przypadkowe. Znajduje się on w mózgu, który kieruje wszystkimi procesami i zawiaduje działaniem całego ustroju człowieka. Szyszynka wchodzi w skład struktur nadwzgórza, części wzgórzomózgowia, które z kolei jest częścią międzymózgowia, stanowiącego centrum mózgu. Struktura ta leży pomiędzy wzgórkami górnymi blaszki pokrywy, do tyłu od tylnej ściany komory trzeciej, w zagłębieniu, pod blaszką czworaczą. Posiada połączenie z kresomózgowiem, które odpowiada za większość procesów umysłowych i fizycznych człowieka. U dorosłego człowieka jest bardzo mała – jej rozmiar można przyrównać do ziarnka ryżu (początkowo większa, kurczy się wraz z wiekiem).

Szyszynka i produkcja melatoniny

Szyszynka wydziela melatoninę, odpowiedzialną za regulację rytmu dobowego organizmu. Hormon ten wytwarzany jest po zapadnięciu zmroku. Informacje o porze dnia szyszynka czerpie za pośrednictwem siatkówki oka, dzięki której światło trafia do mózgu w postaci impulsów elektrycznych. W miarę uwalniania hormonu do krwi człowiek staje się coraz bardziej senny, aż w końcu, kiedy stężenie melatoniny osiągnie odpowiedni poziom – zasypia. Największe stężenie hormonu obserwuje się między godziną 24., a 3. nad ranem. Bardzo często zdarza się, że światło emitowane przez ekrany telewizorów czy laptopów zakłóca informacje trafiające do szyszynki. Gruczoł nie wytwarza wtedy dostatecznej ilości melatoniny i pojawiają się trudności z zasypianiem. Podobne problemy mogą również wystąpić jesienią i zimą, kiedy rano i wieczorem jest ciemno, a więc występuje niedobór światła słonecznego. Poziom melatoniny jest wówczas wyższy, co objawia się sezonowo: nadmierną sennością, ociężałością, apatią, spadkiem nastroju, nieraz depresją. Według specjalistów melatonina wykazuje również inne, cenne właściwości: wzmacnia układ odpornościowy i redukuje wolne rodniki. Nie od dziś wiadomo, że długi, głęboki sen jest najlepszym lekarstwem – regeneruje siły fizyczne i psychiczne oraz wzmacnia organizm.

Jakie mogą być zaburzenia pracy szyszynki?

Prowadzenie niewłaściwego trybu życia często prowadzi do zaburzeń pracy szyszynki – dzieje się tak na skutek niezgodności z trybem dobowym organizmu. Oglądanie telewizji, praca lub gra przed monitorem komputera do późnych godzin nocnych, praca nocą itp. powodują bezsenność, bóle głowy, osłabienie odporności, drażliwość, zmęczenie, problemy z koncentracją i pamięcią. Sen jest krótki i nie daje odprężenia ani wypoczynku. Również w miarę starzenia się organizmu obserwuje się zmniejszenie wydajności pracy szyszynki. Hormony produkowane są przez nią w niewystarczających ilościach. Bardzo często osoby po 60. roku życia skarżą się na problemy ze snem, które są spowodowane głównie przez zbyt małą ilość wydzielanej melatoniny.

Zaburzenia pracy szyszynki mogą spowodować także inne przyczyny, jak na przykład zwapnienia w szyszynce. Polegają one na nadmiernym gromadzeniu się w gruczole złogów wapnia. Do typowych objawów zaburzeń w funkcjonowaniu szyszynki należą

  • nudności,
  • wymioty,
  • bóle głowy,
  • osteoporoza,

zaburzenia cyklu miesiączkowego lub owulacji, zaburzenia płodności, problemy ze zdrowiem psychicznym.

Jakie są główne choroby szyszynki?

Do najczęstszych chorób szyszynki należą torbiele, guzy, niedoczynność oraz nadczynność szyszynki. Choroby te, z uwagi na brak typowych objawów, diagnozuje się przypadkowo podczas badań obrazowych głowy, np. tomografii komputerowej czy rezonansu magnetycznego. Torbiel szyszynki nie jest groźna dla organizmu pod warunkiem, że nie jest zbyt duża, nie wapnieje i nie uciska sąsiadujących tkanek. Choroba może przebiegać bezobjawowo lub wywoływać problemy z widzeniem, bóle głowy, rzadziej wodogłowie. Guzy szyszynki mogą być łagodne lub złośliwe. Dają różne objawy, m.in.: zawroty i bóle głowy, wymioty, zaburzenia widzenia, oczopląs, zaburzenia pamięci, śpiączkę, niedowład kończyn. Zostały one podzielone na 3 grupy:

  • zmiany wywodzące się z komórek szyszynki (szyszyniak, guz miąższu szyszynki, guz brodawkowaty, szyszyniak zarodkowy, siatkówczak trójstronny),
  • nowotwory (rozrodczak, potworniak, rak kosmówki, rak zarodkowy, rak pęcherzyka żółtkowego),
  • zmiany o różnym pochodzeniu (gwiaździak, tłuszczak, czerniak).

Nadczynność szyszynki najczęściej skutkuje zbyt wczesnym dojrzewaniem płciowym u dzieci, a niedoczynność gruczołu prowadzi m.in. do opóźnionego dojrzewania płciowego.

Jak leczyć choroby szyszynki?

Przy niedoczynności i nadczynności szyszynki bardzo ważne jest zachowanie rytmu dobowego, dzięki czemu produkcja melatoniny i serotoniny nie będzie zaburzona. W niektórych przypadkach pomocna jest fototerapia.

Zwapnienie gruczołu leczy się, stosując oczyszczanie szyszynki, polegające na spożywaniu dużych ilości warzyw i owoców.

Torbiele leczone są objawowo (podaje się głównie środki przeciwbólowe), bardzo często torbiel szyszynki zanika samoistnie. Jeśli jednak rozrasta się i uciska na sąsiednie struktury, usuwa się ją chirurgicznie. Również operacyjnie usuwa się guzy szyszynki. Są to jednak operacje bardzo skomplikowane z uwagi na małe rozmiary gruczołu i bliskość ważnych naczyń żylnych oraz pnia mózgu. Poza zabiegami operacyjnymi w leczeniu nowotworów szyszynki stosuje się chemioterapię oraz radioterapię, w zależności od rodzaju guza.

Szyszynka – trzecie oko

Szyszynka była obiektem zainteresowania uczonych od setek lat, ponieważ jest to jedyny nieparzysty element w mózgu, położony w samym jego środku. Z tego powodu przypisywano mu niezwykłą moc. René Descartes, XVI-wieczny francuski filozof i matematyk, był zafascynowany szyszynką. Uważał ją za „siedzibę duszy”, czyli miejscem, w którym powstają wszystkie nasze myśli (współcześni naukowcy przypisują tę funkcję korze nerwowej). Badania naukowe wykazały, że szyszynka wytwarza również DMT, czyli 5-Metoksy-N,N-dimetylotryptaminę, która jest zaliczana do substancji psychoaktywnych. Jej duże stężenie wywołuje halucynacje oraz doznania podobne do tych, jakie odczuwają pacjenci w stanie śmierci klinicznej (uczucie wyjścia poza ciało, nieokreślona obecność świetlistych istot, słyszenie nieziemskich dźwięków, osiąganie spokoju, harmonii itp.). Być może z tego powodu ezoterycy przypisują szyszynce niezwykłą moc – metafizyczne połączenie między światem fizycznym i duchowym. Uważana jest przez nich za „trzecie oko” – magiczny organ, który pozwala na wkroczenie w świat mistycyzmu (np. jasnowidztwo). Według mistyków szyszynkę można pobudzać, stosując medytację oraz jogę.

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Szkarlatyna - objawy, przyczyny. Jak leczyć szkarlatynę?
Jedną z typowych chorób wieku dziecięcego, rozpowszechnioną na całym świecie, jest szkarlatyna. Zazwyczaj pojawia się u dzieci w wieku przedszkolnym, w okresie jesienno-zimowym. Wywołuje poważne objawy, a w jej późnym okresie może nawet d...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Układ oddechowy

Wirus RSV u dzieci – objawy, badania, leczenie. Jak skutecznie ochronić dziecko przed zachorowaniem?
W okresie zwiększonego zachorowania dzieci są narażone na różnego typu choroby. Czasami zwykłe przeziębienie może się okazać czymś więcej np. wirusem RSV. Wirus RSV u dzieci w niektórych przypadkach prowadzi do niebezpiecznych powikłań. ...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych kom&oac...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Układ nerwowy

Wpływ energetyków na zdrowie - efekty uboczne kofeiny i tauryny
Napoje energetyczne to rozwiązanie, po które w ostatnich latach sięgamy szczególnie chętnie. Preparaty te dodają nam sił, co może okazać się niezwykle cenne podczas nauki czy wysiłku fizycznego zarówno w pracy, jak i na studiach. Z...

Dieta i odchudzanie

Nutraceutyki - czym są i jak działają? Zastosowanie nutraceutyków w profilaktyce chorób cywilizacyjnych
Nutraceutyki to substancje cechujące się korzystnym wpływem na zdrowie oraz dużą wartością odżywczą. Tego typu związki są niezwykle pomocne w leczeniu i profilaktyce różnego rodzaju chorób, dlatego warto włączyć je do swojej codziennej di...

Dieta i odchudzanie

Wegetarianizm a weganizm: podobieństwa, różnice i wpływ na zdrowie
W ostatnich latach rośnie popularność diet wegańskich i wegetariańskich. Każda z nich jest ogromnym wyzwaniem, gdyż dla prawidłowego funkcjonowania organizmu konieczne jest zastąpienie składników mięsnych innymi produktami....

Dieta i odchudzanie

Owoc kaki (persymona): wartości odżywcze, prozdrowotne i składniki aktywne
Owoc kaki, czyli persymona, to niesamowity produkt spożywczy, który wciąż bardzo rzadko gości na europejskich talerzach. To egzotyczny owoc o charakterystycznym smaku, który stale zyskuje na popularności wśród dietetyków ora...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Choroby wieku dziecięcego

Trzydniówka: wysypka, rumień, gorączka. Jak radzić sobie z trzydniową chorobą u dziecka?
Trzydniówka, zwana także rumieniem nagłym, jest lekką chorobą wirusową i na ogół nie wymaga specjalistycznego leczenia. Jak wygląda przebieg oraz leczenie trzydniówki? Czy trzydniówka jest zaraźliwa?...

Układ nerwowy

Ciągłe uczucie zimna – przyczyny i choroby powodujące przewlekłe marznięcie 
Wielu z nas posiada naturalną tendencję do odczuwania zimna - zdecydowanie bardziej intensywnie, niż inni. Na pozór nie ma żadnej widocznej gołym okiem przyczyny, prawda? Jednak nietolerancja zimna jest nie tylko sporym utrudnieniem w codziennym...

Układ oddechowy

Guzki na tarczycy to nie wyrok: przyczyny, objawy, rokowania i leczenie
Choroby tarczycy dotyczą bardzo dużej części społeczeństwa. Szacunkowo każdy zna osobę lub wiele osób, które chorują na tarczycę. Guzki na tarczycy to jedno z zaburzeń tego gruczołu....

Serce i układ krążenia

Masz zimne stopy i dłonie? Przyczyny, leczenie i profilaktyka zziębniętych kończyn
Zimne stopy i dłonie to sygnał wysyłany przez twój organizm, który może okazać się zwiastunem groźnych chorób – nie lekceważ go! Cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy anemia to tylko niektóre jednostki chorobowe objawia...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.