Olej palmowy – czy jest szkodliwy dla zdrowia? Zastosowanie tłuszczu palmowego

Olej palmowy – czy jest szkodliwy dla zdrowia? Zastosowanie tłuszczu palmowego - zdjęcie

Olej palmowy to olej roślinny produkowany z palmy oleistej. Choć olej palmowy jest powszechnie wykorzystywany w przemyśle spożywczym, coraz częściej mówi się o jego niekorzystnym wpływie na zdrowie. Czy słusznie?

Olej palmowy – najważniejsze informacje

Olej palmowy to olej pochodzenia roślinnego, który jest pozyskiwany na dwa sposoby – z ziaren lub miąższu owoców palmy oleistej. W przemyśle spożywczym najczęściej stosuje się olej tłoczony z miąższu owoców. Olej palmowy w blisko 50% składa się z kwasów tłuszczowych nasyconych – jest to więc ilość zbliżona do tej, jaka występuje w tłuszczach zwierzęcych. W oleju palmowym znajdziemy przede wszystkim:

  • kwas palmitynowy (nasycony) – 43%,
  • kwas oleinowy (jednonienasycony) – 40%,
  • kwas linolowy (wielonienasycony z rodziny omega-6) – 10%.

Czy olej palmowy jest zdrowy?

Dietetycy przestrzegają, że nadmierne spożywanie tłuszczów nasyconych może przyczyniać się do rozwoju chorób układu krążenia i wzrostu poziomu cholesterolu w organizmie. Olej palmowy sprzyja też otyłości, dlatego powinny go unikać między innymi osoby na diecie odchudzającej. Jednak ostateczna ocena wpływu tłuszczu palmowego na organizm powinna być uzależniona od jego typu. Wyróżniamy trzy podstawowe rodzaje oleju palmowego:

  • surowy olej palmowy – olej palmowy w czystej, nierafinowanej postaci to wartościowy produkt spożywczy, zawierający cenne składniki mineralne i witaminy. Mimo dużej ilości nasyconych kwasów tłuszczowych nie zwiększa ryzyka rozwoju schorzeń układu krążenia. Surowy olej palmowy jest jednak rzadko spotykany;
  • rafinowany olej palmowy – w procesie rafinacji, czyli oczyszczania, olej palmowy traci cenne właściwości. Ponadto w jego trakcie wydzielane są potencjalnie rakotwórcze substancje. Rafinowany olej palmowy może stanowić element diety, ale w bardzo ograniczonych ilościach;
  • olej palmowy utwardzony – ma stałą konsystencję i jest odporny na działanie wysokiej temperatury. Tłuszcz utwardzony jest szczególnie szkodliwy, ponieważ w trakcie uwodorniania oleju palmowego powstają niebezpieczne dla zdrowia izomery trans, które zmieniają właściwości błon komórkowych. Tłuszcze trans powodują wzrost stężenia złego cholesterolu, podnoszą poziom trójglicerydów we krwi, przyczyniają się zwiększenia masy ciała i przyrostu tkanki tłuszczowej oraz sprzyjają rozwojowi cukrzycy typu 2 oraz miażdżycy. Dobowe spożycie utwardzonego tłuszczu roślinnego nie powinno być wyższe niż 2 g.

Gdzie stosowany jest tłuszcz palmowy?

Olej palmowy jest powszechnie stosowany w przemyśle spożywczym. Najczęściej wykorzystywany jest olej tłoczony z miąższu owoców palmy oleistej. W postaci surowej ma gęstą, półstałą konsystencję i pomarańczowe zabarwienie, co jest związane z obecnością karotenoidów. W procesie rafinacji są one jednak usuwane wraz z przeciwutleniaczami – olej palmowy zmienia się w gładki, kremowy produkt oraz neutralnym smaku i zapachu. Dzięki temu tłuszcz palmowy nadaje produktom spożywczym odpowiednią konsystencję i strukturę, nie zaburzając przy tym ich smaku, a ponadto zapewnia im trwałość i stabilność.

Na etykietach produktów utwardzony olej palmowy może występować pod kilkoma nazwami:

  • tłuszcz uwodorniony,
  • tłuszcz utwardzony,
  • tłuszcz roślinny utwardzony,
  • tłuszcz częściowo utwardzony,
  • olej roślinny utwardzony.

Oleju palmowego używa się przede wszystkim do produkcji słodyczyczekolady, kremów czekoladowych czy batonów. Tłuszcz palmowy jest także dodawany do ciast i ciastek, chipsów oraz różnych przekąsek. Olej palmowy znajdziemy również w lodach. Stosuje się go też do produkcji margaryny i masła roślinnego, którym nadaje trwałość i stałą konsystencję. Tłuszcz palmowy może także stanowić składnik pieczywa o długim terminie przydatności, pieczywa tostowego, bułek do hamburgerów oraz gotowych ciast – na pizzę czy francuskiego. Ze względu na swoje właściwości, olej palmowy może być wykorzystywany również w przemyśle farmaceutycznym do produkcji suplementów zwalczających cellulit, preparatów wspomagających krążenie, środków przyjmowanych w profilaktyce miażdżycy i choroby niedokrwiennej serca czy kroplach dla dzieci.

Zamienniki oleju palmowego

Wśród zamienników oleju palmowego wymienia się:

  • nasycone tłuszcze zwierzęce,
  • olej roślinny stały w temperaturze pokojowej – masło z kakaowca, masło kokosowe,
  • tłuszcze roślinne płynne w temperaturze pokojowej – olej rzepakowy, oliwa z oliwek.

Olej palmowy – produkcja i pozyskiwanie

Kontrowersje wokół oleju palmowego wzbudza nie tylko jego potencjalna szkodliwość dla zdrowia, ale też sposób uprawy palm oleistych, która w znacznej mierze pozostaje poza jakąkolwiek kontrolą. Główne tereny uprawne znajdują się w Malezji i Indonezji. Kraje te są największym eksporterem oleju palmowego – razem dostarczają 85% jego światowej produkcji. Niestety, nierzadko odbywa się to kosztem środowiska naturalnego. W Malezji i Indonezji dochodzi do masowej wycinki oraz podpaleń lasów tropikalnych w celu zyskania terenów pod uprawę. Ma to poważne konsekwencje dla środowiska i lokalnych społeczności:

  • wydzielany w trakcie pożarów lasów dwutlenek węgla przyczynia się do zwiększenia zanieczyszczenia środowiska;
  • zmniejsza się obszar zajmowany przez tereny zielone;
  • niszczone są naturalne siedliska wielu zwierząt, co prowadzi do ich wymierania. Na skutek przekształcania lasów deszczowych w tereny uprawne, zagrożone wyginięciem są między innymi orangutany, słonie sumatrzańskie i indyjskie, tygrysy sumatrzańskie czy pantery mgliste;
  • niekontrolowane stosowanie środków chemicznych powoduje zanieczyszczenie gleby i pobliskich wód.

Kwestia szkodliwości oleju palmowego jest podnoszona już od dłuższego czasu. Zgodnie z zaleceniami dietetyków, z jadłospisu na pewno warto wykluczyć produkty zawierające tłuszcze utwardzone. Olej rafinowany natomiast można spożywać w ograniczonych ilościach – a jeśli już, to sięgając po produkty oznaczone certyfikatem RSPO – Roundtable for Sustainable Palm Oil, czyli Stowarzyszenia na rzecz Zrównoważonego Przetwórstwa Oleju Palmowego.

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ rozrodczy i moczowy

Bakterie w moczu: przyczyny, objawy, interpretacja wyników i sposoby leczenia zakażeń układu moczowego
W prawidłowo funkcjonującym układzie moczowym nie występują bakterie, dlatego ich obecność świadczy o rozwoju stanu patologicznego. W medycynie ten stan określa się jako bakteriomocz....

Układ pokarmowy

Dieta przed kolonoskopią – co można jeść, a czego unikać? Przygotowanie do badania
Kolonoskopia to badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala wykryć zmiany chorobowe w jelicie grubym oraz w dolnym odcinku jelita cienkiego. Aby uzyskać miarodajne wyniki, należy się do niego odpowiednio przygotować. Bardzo istot...

Dieta i odchudzanie

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady i efekty. Kto powinien jej spróbować?
Dieta białkowo-tłuszczowa stanowi ciekawą opcję dla tradycyjnych sposobów żywienia. W zależności od swoich potrzeb możesz zdecydować się na przestrzeganie zasad tradycyjnego modelu żywieniowego low carb lub diety ketogenicznej. Druga z nich pozw...

Układ pokarmowy

Nowotwory: typy i rodzaje raków oraz etapy i przebieg kancerogenezy w złożoności choroby nowotworowej
Nowotwory stanowią kompleksowe wyzwanie dla dziedziny medycyny oraz zdrowia publicznego. Istnieje różnorodność typów i rodzajów raków, charakteryzujących się unikalnymi cechami, a także mechanizmami rozwoju. Zrozumienie etap...

Dieta i odchudzanie

Cudowne właściwości naturalnych napojów – na zdrowie, urodę i przemianę materii
Moc ziół znana jest od wielu wieków, a ich rozsądne i uzasadnione wykorzystanie umożliwia uzyskanie znaczącej poprawy stanu zdrowia i kondycji organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć jak przyśpieszyć metabolizm, w nocy spać spokojnie, a także&l...

Układ rozrodczy i moczowy

Jak przyspieszyć okres? Domowe sposoby, zioła i witaminy na wywołanie miesiączki
Wakacyjny wyjazd, ślub, sesja zdjęciowa - to tylko wybrane sytuacje, w których kobiety zastanawiają się, jak przyspieszyć okres. Miesiączka, zwłaszcza bardzo obfita lub bolesna, może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Czy istnieją domowe sposoby...

Układ pokarmowy

Dieta w insulinooporności – co jeść, by czuć się dobrze? Zasady komponowania posiłków
Insulinooporność to powszechnie występujące zaburzenie metaboliczne, które polega na obniżeniu wrażliwości tkanek na insulinę. W konsekwencji dochodzi do podniesienia produkcji insuliny, co pozwala na unormowanie stężenia glukozy we krwi. Nielec...

Dieta i odchudzanie

Dieta przeciwnowotworowa - żywność obniżająca ryzyko raka. Zasady, wskazówki, produkty
Odpowiednio zbilansowany tryb żywienia odgrywa kluczową rolę w prewencji szerokiego spektrum chorób nowotworowych. Dzięki zawartości konkretnych składników produkty, takie jak owoce, warzywa, nabiał czy zioła, wspierają układ immunologicz...

Dieta i odchudzanie

Witarianizm - surowa dieta RAW. Co daje i jakie efekty przynosi roślinna dieta?
Witarianizm, czyli surowa dieta RAW, to podejście żywieniowe oparte na spożywaniu wyłącznie nieprzetworzonych produktów roślinnych. Kładzie nacisk na spożywanie surowych warzyw, owoców, orzechów, nasion oraz kiełków, bez ich...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.