Olej palmowy – czy jest szkodliwy dla zdrowia? Zastosowanie tłuszczu palmowego

Olej palmowy – czy jest szkodliwy dla zdrowia? Zastosowanie tłuszczu palmowego - zdjęcie

Olej palmowy – czy jest szkodliwy dla zdrowia? Zastosowanie tłuszczu palmowego

Olej palmowy to olej roślinny produkowany z palmy oleistej. Choć olej palmowy jest powszechnie wykorzystywany w przemyśle spożywczym, coraz częściej mówi się o jego niekorzystnym wpływie na zdrowie. Czy słusznie?

Olej palmowy – najważniejsze informacje

Olej palmowy to olej pochodzenia roślinnego, który jest pozyskiwany na dwa sposoby – z ziaren lub miąższu owoców palmy oleistej. W przemyśle spożywczym najczęściej stosuje się olej tłoczony z miąższu owoców. Olej palmowy w blisko 50% składa się z kwasów tłuszczowych nasyconych – jest to więc ilość zbliżona do tej, jaka występuje w tłuszczach zwierzęcych. W oleju palmowym znajdziemy przede wszystkim:

  • kwas palmitynowy (nasycony) – 43%,
  • kwas oleinowy (jednonienasycony) – 40%,
  • kwas linolowy (wielonienasycony z rodziny omega-6) – 10%.

Czy olej palmowy jest zdrowy?

Dietetycy przestrzegają, że nadmierne spożywanie tłuszczów nasyconych może przyczyniać się do rozwoju chorób układu krążenia i wzrostu poziomu cholesterolu w organizmie. Olej palmowy sprzyja też otyłości, dlatego powinny go unikać między innymi osoby na diecie odchudzającej. Jednak ostateczna ocena wpływu tłuszczu palmowego na organizm powinna być uzależniona od jego typu. Wyróżniamy trzy podstawowe rodzaje oleju palmowego:

  • surowy olej palmowy – olej palmowy w czystej, nierafinowanej postaci to wartościowy produkt spożywczy, zawierający cenne składniki mineralne i witaminy. Mimo dużej ilości nasyconych kwasów tłuszczowych nie zwiększa ryzyka rozwoju schorzeń układu krążenia. Surowy olej palmowy jest jednak rzadko spotykany;
  • rafinowany olej palmowy – w procesie rafinacji, czyli oczyszczania, olej palmowy traci cenne właściwości. Ponadto w jego trakcie wydzielane są potencjalnie rakotwórcze substancje. Rafinowany olej palmowy może stanowić element diety, ale w bardzo ograniczonych ilościach;
  • olej palmowy utwardzony – ma stałą konsystencję i jest odporny na działanie wysokiej temperatury. Tłuszcz utwardzony jest szczególnie szkodliwy, ponieważ w trakcie uwodorniania oleju palmowego powstają niebezpieczne dla zdrowia izomery trans, które zmieniają właściwości błon komórkowych. Tłuszcze trans powodują wzrost stężenia złego cholesterolu, podnoszą poziom trójglicerydów we krwi, przyczyniają się zwiększenia masy ciała i przyrostu tkanki tłuszczowej oraz sprzyjają rozwojowi cukrzycy typu 2 oraz miażdżycy. Dobowe spożycie utwardzonego tłuszczu roślinnego nie powinno być wyższe niż 2 g.

Gdzie stosowany jest tłuszcz palmowy?

Olej palmowy jest powszechnie stosowany w przemyśle spożywczym. Najczęściej wykorzystywany jest olej tłoczony z miąższu owoców palmy oleistej. W postaci surowej ma gęstą, półstałą konsystencję i pomarańczowe zabarwienie, co jest związane z obecnością karotenoidów. W procesie rafinacji są one jednak usuwane wraz z przeciwutleniaczami – olej palmowy zmienia się w gładki, kremowy produkt oraz neutralnym smaku i zapachu. Dzięki temu tłuszcz palmowy nadaje produktom spożywczym odpowiednią konsystencję i strukturę, nie zaburzając przy tym ich smaku, a ponadto zapewnia im trwałość i stabilność.

Na etykietach produktów utwardzony olej palmowy może występować pod kilkoma nazwami:

  • tłuszcz uwodorniony,
  • tłuszcz utwardzony,
  • tłuszcz roślinny utwardzony,
  • tłuszcz częściowo utwardzony,
  • olej roślinny utwardzony.

Oleju palmowego używa się przede wszystkim do produkcji słodyczyczekolady, kremów czekoladowych czy batonów. Tłuszcz palmowy jest także dodawany do ciast i ciastek, chipsów oraz różnych przekąsek. Olej palmowy znajdziemy również w lodach. Stosuje się go też do produkcji margaryny i masła roślinnego, którym nadaje trwałość i stałą konsystencję. Tłuszcz palmowy może także stanowić składnik pieczywa o długim terminie przydatności, pieczywa tostowego, bułek do hamburgerów oraz gotowych ciast – na pizzę czy francuskiego. Ze względu na swoje właściwości, olej palmowy może być wykorzystywany również w przemyśle farmaceutycznym do produkcji suplementów zwalczających cellulit, preparatów wspomagających krążenie, środków przyjmowanych w profilaktyce miażdżycy i choroby niedokrwiennej serca czy kroplach dla dzieci.

Zamienniki oleju palmowego

Wśród zamienników oleju palmowego wymienia się:

  • nasycone tłuszcze zwierzęce,
  • olej roślinny stały w temperaturze pokojowej – masło z kakaowca, masło kokosowe,
  • tłuszcze roślinne płynne w temperaturze pokojowej – olej rzepakowy, oliwa z oliwek.

Olej palmowy – produkcja i pozyskiwanie

Kontrowersje wokół oleju palmowego wzbudza nie tylko jego potencjalna szkodliwość dla zdrowia, ale też sposób uprawy palm oleistych, która w znacznej mierze pozostaje poza jakąkolwiek kontrolą. Główne tereny uprawne znajdują się w Malezji i Indonezji. Kraje te są największym eksporterem oleju palmowego – razem dostarczają 85% jego światowej produkcji. Niestety, nierzadko odbywa się to kosztem środowiska naturalnego. W Malezji i Indonezji dochodzi do masowej wycinki oraz podpaleń lasów tropikalnych w celu zyskania terenów pod uprawę. Ma to poważne konsekwencje dla środowiska i lokalnych społeczności:

  • wydzielany w trakcie pożarów lasów dwutlenek węgla przyczynia się do zwiększenia zanieczyszczenia środowiska;
  • zmniejsza się obszar zajmowany przez tereny zielone;
  • niszczone są naturalne siedliska wielu zwierząt, co prowadzi do ich wymierania. Na skutek przekształcania lasów deszczowych w tereny uprawne, zagrożone wyginięciem są między innymi orangutany, słonie sumatrzańskie i indyjskie, tygrysy sumatrzańskie czy pantery mgliste;
  • niekontrolowane stosowanie środków chemicznych powoduje zanieczyszczenie gleby i pobliskich wód.

Kwestia szkodliwości oleju palmowego jest podnoszona już od dłuższego czasu. Zgodnie z zaleceniami dietetyków, z jadłospisu na pewno warto wykluczyć produkty zawierające tłuszcze utwardzone. Olej rafinowany natomiast można spożywać w ograniczonych ilościach – a jeśli już, to sięgając po produkty oznaczone certyfikatem RSPO – Roundtable for Sustainable Palm Oil, czyli Stowarzyszenia na rzecz Zrównoważonego Przetwórstwa Oleju Palmowego.

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Szkarlatyna - objawy, przyczyny. Jak leczyć szkarlatynę?
Jedną z typowych chorób wieku dziecięcego, rozpowszechnioną na całym świecie, jest szkarlatyna. Zazwyczaj pojawia się u dzieci w wieku przedszkolnym, w okresie jesienno-zimowym. Wywołuje poważne objawy, a w jej późnym okresie może nawet d...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Układ oddechowy

Wirus RSV u dzieci – objawy, badania, leczenie. Jak skutecznie ochronić dziecko przed zachorowaniem?
W okresie zwiększonego zachorowania dzieci są narażone na różnego typu choroby. Czasami zwykłe przeziębienie może się okazać czymś więcej np. wirusem RSV. Wirus RSV u dzieci w niektórych przypadkach prowadzi do niebezpiecznych powikłań. ...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych kom&oac...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Układ nerwowy

Wpływ energetyków na zdrowie - efekty uboczne kofeiny i tauryny
Napoje energetyczne to rozwiązanie, po które w ostatnich latach sięgamy szczególnie chętnie. Preparaty te dodają nam sił, co może okazać się niezwykle cenne podczas nauki czy wysiłku fizycznego zarówno w pracy, jak i na studiach. Z...

Dieta i odchudzanie

Nutraceutyki - czym są i jak działają? Zastosowanie nutraceutyków w profilaktyce chorób cywilizacyjnych
Nutraceutyki to substancje cechujące się korzystnym wpływem na zdrowie oraz dużą wartością odżywczą. Tego typu związki są niezwykle pomocne w leczeniu i profilaktyce różnego rodzaju chorób, dlatego warto włączyć je do swojej codziennej di...

Dieta i odchudzanie

Wegetarianizm a weganizm: podobieństwa, różnice i wpływ na zdrowie
W ostatnich latach rośnie popularność diet wegańskich i wegetariańskich. Każda z nich jest ogromnym wyzwaniem, gdyż dla prawidłowego funkcjonowania organizmu konieczne jest zastąpienie składników mięsnych innymi produktami....

Dieta i odchudzanie

Owoc kaki (persymona): wartości odżywcze, prozdrowotne i składniki aktywne
Owoc kaki, czyli persymona, to niesamowity produkt spożywczy, który wciąż bardzo rzadko gości na europejskich talerzach. To egzotyczny owoc o charakterystycznym smaku, który stale zyskuje na popularności wśród dietetyków ora...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Choroby wieku dziecięcego

Trzydniówka: wysypka, rumień, gorączka. Jak radzić sobie z trzydniową chorobą u dziecka?
Trzydniówka, zwana także rumieniem nagłym, jest lekką chorobą wirusową i na ogół nie wymaga specjalistycznego leczenia. Jak wygląda przebieg oraz leczenie trzydniówki? Czy trzydniówka jest zaraźliwa?...

Układ nerwowy

Ciągłe uczucie zimna – przyczyny i choroby powodujące przewlekłe marznięcie 
Wielu z nas posiada naturalną tendencję do odczuwania zimna - zdecydowanie bardziej intensywnie, niż inni. Na pozór nie ma żadnej widocznej gołym okiem przyczyny, prawda? Jednak nietolerancja zimna jest nie tylko sporym utrudnieniem w codziennym...

Układ oddechowy

Guzki na tarczycy to nie wyrok: przyczyny, objawy, rokowania i leczenie
Choroby tarczycy dotyczą bardzo dużej części społeczeństwa. Szacunkowo każdy zna osobę lub wiele osób, które chorują na tarczycę. Guzki na tarczycy to jedno z zaburzeń tego gruczołu....

Serce i układ krążenia

Masz zimne stopy i dłonie? Przyczyny, leczenie i profilaktyka zziębniętych kończyn
Zimne stopy i dłonie to sygnał wysyłany przez twój organizm, który może okazać się zwiastunem groźnych chorób – nie lekceważ go! Cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy anemia to tylko niektóre jednostki chorobowe objawia...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.