Gdy ofiara broni kata – czym jest syndrom sztokholmski? Jak go rozpoznać i leczyć?

Gdy ofiara broni kata – czym jest syndrom sztokholmski? Jak go rozpoznać i leczyć? - zdjęcie

Gdy ofiara broni kata – czym jest syndrom sztokholmski? Jak go rozpoznać i leczyć?

Syndrom sztokholmski to poważne zjawisko, którym zajmują się badacze z zakresu socjologii, psychologii oraz kryminologii. W pewnym uproszczeniu syndrom sztokholmski oznacza stan, w którym ofiara przywiązuje się do swojego oprawcy. Czy można go leczyć?

Jeśli zainteresował Cię ten temat, koniecznie przeczytaj poniższy tekst. Dzięki lekturze poznasz ciekawe informacje odnośnie poniższych zagadnień:

  • czym właściwie jest uzależnienie od oprawcy określane jako syndrom sztokholmski,
  • syndrom sztokholmski – objawy tego stanu,
  • co sprzyja rozwojowi tocznej relacji określanej jako syndrom sztokholmski,
  • syndrom sztokholmski w związku oraz pracy – jak wygląda,
  • syndrom ofiary – leczenie.

Syndrom sztokholmski to ważny, ale niejedyny istotny problem o podłożu psychicznym, który trapi współczesne społeczeństwa. Ważna jest także dbałość o dobry stan zdrowia – również tego psychicznego. Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak możesz zadbać o swój układ nerwowy, koniecznie przeczytaj drugi spośród przygotowanych przez nas artykułów: Profilaktyka w zakresie układu nerwowego.

Więź między ofiarą a przestępcą: historia syndromu sztokholmskiego

Określenie „syndrom sztokholmski” powstało na podstawie zdarzenia, które miało miejsce w latach 70. w Szwecji. Wówczas to trzech przestępców napadło w stolicy Szwecji na bank. Co ciekawe, po zakończeniu całego incydentu zakładnicy zachowali wobec swoich oprawców... wdzięczność. Odwiedzali oni przestępców w więzieniu, odmawiali składania zeznań, a niektórzy z nich nawet nawiązali przyjacielskie relacji z rodzinami bandytów.

Czym właściwie jest syndrom sztokholmski?

Jest to połączone z sympatią uzależnienie i poczucie solidarności (więzi) z bandytą. Ofiara, zamiast unikać w późniejszym życiu kontaktu ze swoim prześladowcą czy porywaczem, decyduje się na nawiązanie z nim relacji, a czasem nawet na związek. W miejsce pytania: „jak uwolnić się od oprawcy?” pojawia się fantazjowanie na jego temat i chęć utrzymywania coraz to bliższych relacji.

Jak rozpoznać syndrom sztokholmski? Charakterystyczne objawy, które przejawia ofiara

Typowe objawy syndromu sztokholmskiego są następujące:

  • pomimo przemocy, ofiara twierdzi, że nie jest krzywdzona (etap zaprzeczenia),
  • bagatelizowanie złego zachowania ze strony oprawcy i próba tłumaczenia jego zachowania np. stresującą pracą (w przypadku związku),
  • przekonanie, że szef/kierownik ma z racji pełnionej funkcji prawo do złego traktowania podwładnych (syndrom sztokholmski w pracy),
  • uzależnienie (np. ekonomiczne) ofiary od oprawcy,
  • ochrona oprawcy np. przed policją – odmowa składania zeznań, ukrywanie dowodów,
  • agresja (głównie słowna) ze strony ofiary w stosunku do osób, które chcą przyjść jej z pomocą.

Warunki, które sprzyjają toksycznej relacji kat-ofiara

Rozwojowi toksycznej relacji sprzyja osobowość osób znajdujących się w relacji zawodowej lub osobistej. Wygląda to następująco:

  • kat – człowiek inteligentny, o „elektryzującej” osobowości, despotyczny i pewny siebie. Typ charyzmatycznego lidera;
  • ofiara – osoba uległa, niepewna, pozbawiona poczucia własnej wartości, poszukująca autorytetu.

Syndrom sztokholmski w związku – jak rozpoznać niepokojące oznaki?

Syndrom sztokholmski w związku to wbrew pozorom dość częsty problem. Nie będzie przesadą stwierdzenie, że syndrom sztokholmski w związku ma patologiczny charakter. Towarzyszy mu bardzo często przemoc fizyczna oraz finansowa. Zazwyczaj oprawca to osoba dobrze zarabiająca, podczas gdy ofiara w związku nie osiąga żadnych dochodów i jest z tego powodu zależna od oprawcy.

Problem ten objawia się m.in. przekonaniem ofiary, że oprawca ma moralne powody do przemocy. Ponadto, oprawca stara się, by otoczenie poznało jak najmniej informacji na temat związku.

Pułapka syndromu sztokholmskiego w pracy – czy jest możliwość wyjścia z tej sytuacji?

Problem syndromu sztokholmskiego jest postrzegany głównie przez pryzmat zjawisk przestępczych (przywiązanie ofiary do porywacza) oraz problemów w związkach. Obraz ten nie jest jednak pełny, a w dwudziestym pierwszym wieku coraz poważniejszą kwestię stanowi syndrom sztokholmski w pracy. Jest to o tyle istotne, gdyż zawodowy syndrom sztokholmski pozostaje niejako w cieniu innych problemów psychologiczno-społecznych na rynku pracy, w tym między innymi mobbingu, nierówności płac względem płci itp.

Istota tego zagadnienia jest zbliżona do „tradycyjnego” syndromu sztokholmskiego. Objawia się ona zbyt silnym przywiązaniem pracownika do miejsca zatrudnienia. W obawie przed utratą pracy godzi się on często na nieuprzejme traktowanie, lekceważenie, a w skrajnych wypadkach nawet mobbing i poniżanie.

Jeśli chodzi o pozycję przetargową pracowników, można rozpatrywać syndrom sztokholmski w dwóch aspektach:

  • słabo wykształceni pracownicy o niskich kwalifikacjach, których można łatwo zastąpić – zjawisko to jest spotykane głównie w firmach z sektora MSP (małe i średnie przedsiębiorstwa). Bardzo często wiąże się ono z mobbingiem. Osoba cierpiąca na syndrom sztokholmski boi się zwolnić w obawie, że nie znajdzie już zatrudnienia w innym miejscu. W efekcie godzi się ona nie tylko na złe traktowanie, ale również na słabe warunki finansowe, umowy śmieciowe itp.,
  • dobrze wykwalifikowani pracownicy, którzy żyją „w bańce”. Są to na przykład pracownicy korporacji finansowych czy renomowanych kancelarii prawniczych. W obawie przed pogorszeniem się swojego względnie wysokiego statusu finansowego pozostają oni w dotychczasowym miejscu zatrudnienia, obawiając się myśli o utracie lukratywnego stanowiska. W takim przypadku syndrom sztokholmski zwiększa ryzyko stresu, wypalenia zawodowego oraz wpadnięcia w depresję czy pracoholizm. Pozornie jest on pewnym siebie, odnoszącym sukcesy specjalistą, w rzeczywistości jednak przychodzi do pracy z niechęcią i godzi się na takie polecenia służbowe, które nie są zgodne z jego oczekiwaniami, sumieniem czy nawet zapisami umownymi.

Problem syndromu sztokholmskiego w pracy jest tym trudniejszy do wykrycia, że pracownik boi się otwarcie przyznać, jakie są jego obawy z tym związane. Wręcz przeciwnie: bardzo często zachowuje on pozory i okazuje sympatię w stosunku do swojego przełożonego.

Pomoc: jak leczyć syndrom sztokholmski?

Syndrom sztokholmski – jak leczyć? Jest to bez wątpienia pytanie, na które odpowiedzi poszukuje niejeden z nas. Niestety, nie ma uniwersalnej metody leczenia. Leczenie w tym zakresie, aby mogło okazać się sukcesem, powinno objąć między innymi następujące elementy:

  • regularne konsultacje z psychoterapeutą. Tego typu pomoc to nie tylko konsultacje ze specjalistą, ale także – co jest równie ważne – możliwość skorzystania z leków na pobudzenie nastroju itp., zwalczenie stresu czy depresji. Można w tym celu korzystać z medykamentów przepisanych przez specjalistę, jak i wybrać leki bez recepty. Należy jednak pamiętać, by także w tym drugim przypadku skonsultować się z lekarzem – pochopne działanie może przynieść wręcz odwrotny skutek;
  • wsparcie ze strony najbliższych (rodzina, przyjaciele) – to właśnie osoby z najbliższego otoczenia najlepiej znają nasze lęki, obawy oraz życiowe cele. Dlatego też walka z syndromem sztokholmskim powinna się rozpocząć od szczerej rozmowy z partnerem, bratem czy przyjacielem. Warto w tym celu porozmawiać z osobą „bardziej doświadczoną życiowo”, z większym bagażem doświadczeń. W takiej sytuacji większe jest prawdopodobieństwo, że udzieli ona przydatnych rad w życiu.

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Szkarlatyna - objawy, przyczyny. Jak leczyć szkarlatynę?
Jedną z typowych chorób wieku dziecięcego, rozpowszechnioną na całym świecie, jest szkarlatyna. Zazwyczaj pojawia się u dzieci w wieku przedszkolnym, w okresie jesienno-zimowym. Wywołuje poważne objawy, a w jej późnym okresie może nawet d...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia norma...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Serce i układ krążenia

Berberyna – właściwości, zastosowanie oraz działanie. Czy berberyna jest dobra na otyłość?
Ludzie od tysięcy lat korzystali z dobrodziejstw natury w leczeniu różnorodnych chorób i dolegliwości. Tak jest i dzisiaj. Na rynku farmaceutycznym dość często można usłyszeć o nowych suplementach, które coraz częściej produkowane są n...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Odporność, wzmocnienie organizmu

TOP 10: sposoby na odporność przed zimą
Nie daj się wirusom, sprawdź, jak poprawić odporność jeszcze zanim nadejdą chłody i co brać na odporność, gdy pojawią się pierwsze objawy infekcji. Wybieraj naturalne sposoby, domowe syropy, które możesz stosować również ...

Odporność, wzmocnienie organizmu

Jakie są przyczyny obniżonej odporności i jak sobie z nią radzić?
Dysfunkcja układu odpornościowego może być wynikiem złych nawyków, które wystarczy zmienić, by przestać chorować. Sprawdź, co ma destrukcyjny wpływ na Twoje zdrowie i co możesz dla siebie zrobić, by obniżyć podatność n...

Układ rozrodczy i moczowy

Infekcje intymne – rodzaje, objawy i leczenie.
Rodzaje i objawy infekcji intymnych – jak je rozpoznać? Pojawienie się niepożądanych dolegliwości ze strony okolic intymnych najczęściej świadczy o tym, że doszło do rozwoju infekcji. Są różne rodzaje infekcji intymnych, a p...

Choroby wieku dziecięcego

Przepuklina pępkowa u dorosłych i dzieci: przyczyny, objawy i leczenie
Czy wiesz, że przepuklina pępkowa jest jednym z najczęstszych schorzeń dotykających zarówno dorosłych, jak i dzieci?...

Układ pokarmowy

Rak żołądka: pierwsze objawy, diagnostyka, leczenie i rokowania
Nowotwory złośliwe – w tym rak żołądka – wymagają odpowiedniej diagnozy i możliwie jak najszybszego wykrycia. Wczesne stadium choroby ma lepsze rokowania niż zaawansowany stopień nowotworu. ...

Dieta i odchudzanie

Aminokwasy: podział, właściwości i rola w organizmie. Źródła aminokwasów w diecie
Aminokwasy są bardzo istotne dla naszego organizmu. Ich niedobór może prowadzić do różnego rodzaju schorzeń czy konsekwencji, takich jak zmęczenie czy bóle głowy, a nawet depresja. Czym zatem są aminokwasy?...

Układ nerwowy

Apatia jako częsty objaw depresji: przyczyny, objawy i leczenie apatii
Apatia jest jednym ze stanów psychicznych, którego głównymi objawami są: niechęć do wykonywania codziennych aktywności, a także potrzeba odosobnienia. Dodatkowo pacjent lub pacjentka boryka się z ograniczeniem odczuwania emocji...

Układ rozrodczy i moczowy

Choroby weneryczne (STD): rodzaje, objawy, leczenie i profilaktyka
Choroby weneryczne zaliczane są do najbardziej wstydliwych przypadłości. Do zakażenia dochodzi podczas stosunku seksualnego z osobą chorą. Pierwsze objawy chorób wenerycznych są często mylone z innymi chorobami, co usypia czujność....

Układ rozrodczy i moczowy

Cykl miesiączkowy bez tajemnic: długość, fazy, dni płodne i samopoczucie
Cykl miesiączkowy pojawia się, gdy kobieta osiąga dojrzałość płciową. Badania przeprowadzane w ostatnich latach jednak, wykazują, iż niemal połowa osób znajdujących się w wieku dojrzewania nie posiada niezbędnej wiedzy na ten temat....

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.