Gdy ofiara broni kata – czym jest syndrom sztokholmski? Jak go rozpoznać i leczyć?

Gdy ofiara broni kata – czym jest syndrom sztokholmski? Jak go rozpoznać i leczyć? - zdjęcie

Syndrom sztokholmski to poważne zjawisko, którym zajmują się badacze z zakresu socjologii, psychologii oraz kryminologii. W pewnym uproszczeniu syndrom sztokholmski oznacza stan, w którym ofiara przywiązuje się do swojego oprawcy. Czy można go leczyć?

Jeśli zainteresował Cię ten temat, koniecznie przeczytaj poniższy tekst. Dzięki lekturze poznasz ciekawe informacje odnośnie poniższych zagadnień:

  • czym właściwie jest uzależnienie od oprawcy określane jako syndrom sztokholmski,
  • syndrom sztokholmski – objawy tego stanu,
  • co sprzyja rozwojowi tocznej relacji określanej jako syndrom sztokholmski,
  • syndrom sztokholmski w związku oraz pracy – jak wygląda,
  • syndrom ofiary – leczenie.

Syndrom sztokholmski to ważny, ale niejedyny istotny problem o podłożu psychicznym, który trapi współczesne społeczeństwa. Ważna jest także dbałość o dobry stan zdrowia – również tego psychicznego. Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak możesz zadbać o swój układ nerwowy, koniecznie przeczytaj drugi spośród przygotowanych przez nas artykułów: Profilaktyka w zakresie układu nerwowego.

Więź między ofiarą a przestępcą: historia syndromu sztokholmskiego

Określenie „syndrom sztokholmski” powstało na podstawie zdarzenia, które miało miejsce w latach 70. w Szwecji. Wówczas to trzech przestępców napadło w stolicy Szwecji na bank. Co ciekawe, po zakończeniu całego incydentu zakładnicy zachowali wobec swoich oprawców... wdzięczność. Odwiedzali oni przestępców w więzieniu, odmawiali składania zeznań, a niektórzy z nich nawet nawiązali przyjacielskie relacji z rodzinami bandytów.

Czym właściwie jest syndrom sztokholmski?

Jest to połączone z sympatią uzależnienie i poczucie solidarności (więzi) z bandytą. Ofiara, zamiast unikać w późniejszym życiu kontaktu ze swoim prześladowcą czy porywaczem, decyduje się na nawiązanie z nim relacji, a czasem nawet na związek. W miejsce pytania: „jak uwolnić się od oprawcy?” pojawia się fantazjowanie na jego temat i chęć utrzymywania coraz to bliższych relacji.

Jak rozpoznać syndrom sztokholmski? Charakterystyczne objawy, które przejawia ofiara

Typowe objawy syndromu sztokholmskiego są następujące:

  • pomimo przemocy, ofiara twierdzi, że nie jest krzywdzona (etap zaprzeczenia),
  • bagatelizowanie złego zachowania ze strony oprawcy i próba tłumaczenia jego zachowania np. stresującą pracą (w przypadku związku),
  • przekonanie, że szef/kierownik ma z racji pełnionej funkcji prawo do złego traktowania podwładnych (syndrom sztokholmski w pracy),
  • uzależnienie (np. ekonomiczne) ofiary od oprawcy,
  • ochrona oprawcy np. przed policją – odmowa składania zeznań, ukrywanie dowodów,
  • agresja (głównie słowna) ze strony ofiary w stosunku do osób, które chcą przyjść jej z pomocą.

Warunki, które sprzyjają toksycznej relacji kat-ofiara

Rozwojowi toksycznej relacji sprzyja osobowość osób znajdujących się w relacji zawodowej lub osobistej. Wygląda to następująco:

  • kat – człowiek inteligentny, o „elektryzującej” osobowości, despotyczny i pewny siebie. Typ charyzmatycznego lidera;
  • ofiara – osoba uległa, niepewna, pozbawiona poczucia własnej wartości, poszukująca autorytetu.

Syndrom sztokholmski w związku – jak rozpoznać niepokojące oznaki?

Syndrom sztokholmski w związku to wbrew pozorom dość częsty problem. Nie będzie przesadą stwierdzenie, że syndrom sztokholmski w związku ma patologiczny charakter. Towarzyszy mu bardzo często przemoc fizyczna oraz finansowa. Zazwyczaj oprawca to osoba dobrze zarabiająca, podczas gdy ofiara w związku nie osiąga żadnych dochodów i jest z tego powodu zależna od oprawcy.

Problem ten objawia się m.in. przekonaniem ofiary, że oprawca ma moralne powody do przemocy. Ponadto, oprawca stara się, by otoczenie poznało jak najmniej informacji na temat związku.

Pułapka syndromu sztokholmskiego w pracy – czy jest możliwość wyjścia z tej sytuacji?

Problem syndromu sztokholmskiego jest postrzegany głównie przez pryzmat zjawisk przestępczych (przywiązanie ofiary do porywacza) oraz problemów w związkach. Obraz ten nie jest jednak pełny, a w dwudziestym pierwszym wieku coraz poważniejszą kwestię stanowi syndrom sztokholmski w pracy. Jest to o tyle istotne, gdyż zawodowy syndrom sztokholmski pozostaje niejako w cieniu innych problemów psychologiczno-społecznych na rynku pracy, w tym między innymi mobbingu, nierówności płac względem płci itp.

Istota tego zagadnienia jest zbliżona do „tradycyjnego” syndromu sztokholmskiego. Objawia się ona zbyt silnym przywiązaniem pracownika do miejsca zatrudnienia. W obawie przed utratą pracy godzi się on często na nieuprzejme traktowanie, lekceważenie, a w skrajnych wypadkach nawet mobbing i poniżanie.

Jeśli chodzi o pozycję przetargową pracowników, można rozpatrywać syndrom sztokholmski w dwóch aspektach:

  • słabo wykształceni pracownicy o niskich kwalifikacjach, których można łatwo zastąpić – zjawisko to jest spotykane głównie w firmach z sektora MSP (małe i średnie przedsiębiorstwa). Bardzo często wiąże się ono z mobbingiem. Osoba cierpiąca na syndrom sztokholmski boi się zwolnić w obawie, że nie znajdzie już zatrudnienia w innym miejscu. W efekcie godzi się ona nie tylko na złe traktowanie, ale również na słabe warunki finansowe, umowy śmieciowe itp.,
  • dobrze wykwalifikowani pracownicy, którzy żyją „w bańce”. Są to na przykład pracownicy korporacji finansowych czy renomowanych kancelarii prawniczych. W obawie przed pogorszeniem się swojego względnie wysokiego statusu finansowego pozostają oni w dotychczasowym miejscu zatrudnienia, obawiając się myśli o utracie lukratywnego stanowiska. W takim przypadku syndrom sztokholmski zwiększa ryzyko stresu, wypalenia zawodowego oraz wpadnięcia w depresję czy pracoholizm. Pozornie jest on pewnym siebie, odnoszącym sukcesy specjalistą, w rzeczywistości jednak przychodzi do pracy z niechęcią i godzi się na takie polecenia służbowe, które nie są zgodne z jego oczekiwaniami, sumieniem czy nawet zapisami umownymi.

Problem syndromu sztokholmskiego w pracy jest tym trudniejszy do wykrycia, że pracownik boi się otwarcie przyznać, jakie są jego obawy z tym związane. Wręcz przeciwnie: bardzo często zachowuje on pozory i okazuje sympatię w stosunku do swojego przełożonego.

Pomoc: jak leczyć syndrom sztokholmski?

Syndrom sztokholmski – jak leczyć? Jest to bez wątpienia pytanie, na które odpowiedzi poszukuje niejeden z nas. Niestety, nie ma uniwersalnej metody leczenia. Leczenie w tym zakresie, aby mogło okazać się sukcesem, powinno objąć między innymi następujące elementy:

  • regularne konsultacje z psychoterapeutą. Tego typu pomoc to nie tylko konsultacje ze specjalistą, ale także – co jest równie ważne – możliwość skorzystania z leków na pobudzenie nastroju itp., zwalczenie stresu czy depresji. Można w tym celu korzystać z medykamentów przepisanych przez specjalistę, jak i wybrać leki bez recepty. Należy jednak pamiętać, by także w tym drugim przypadku skonsultować się z lekarzem – pochopne działanie może przynieść wręcz odwrotny skutek;
  • wsparcie ze strony najbliższych (rodzina, przyjaciele) – to właśnie osoby z najbliższego otoczenia najlepiej znają nasze lęki, obawy oraz życiowe cele. Dlatego też walka z syndromem sztokholmskim powinna się rozpocząć od szczerej rozmowy z partnerem, bratem czy przyjacielem. Warto w tym celu porozmawiać z osobą „bardziej doświadczoną życiowo”, z większym bagażem doświadczeń. W takiej sytuacji większe jest prawdopodobieństwo, że udzieli ona przydatnych rad w życiu.

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Układ nerwowy

Tajemnice Hipokampu: kluczowa rola w pamięci i emocjach
W fascynującym świecie neurobiologii, hipokamp stanowi centralny obszar, którego tajemnice stopniowo odkrywane są przez badaczy. Jego kluczowa rola w kształtowaniu pamięci i regulacji emocji sprawia, że staje się niezwykle istotnym obszarem zain...

Układ rozrodczy i moczowy

Bakterie w moczu: przyczyny, objawy, interpretacja wyników i sposoby leczenia zakażeń układu moczowego
W prawidłowo funkcjonującym układzie moczowym nie występują bakterie, dlatego ich obecność świadczy o rozwoju stanu patologicznego. W medycynie ten stan określa się jako bakteriomocz....

Układ pokarmowy

Dieta przed kolonoskopią – co można jeść, a czego unikać? Przygotowanie do badania
Kolonoskopia to badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala wykryć zmiany chorobowe w jelicie grubym oraz w dolnym odcinku jelita cienkiego. Aby uzyskać miarodajne wyniki, należy się do niego odpowiednio przygotować. Bardzo istot...

Dieta i odchudzanie

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady i efekty. Kto powinien jej spróbować?
Dieta białkowo-tłuszczowa stanowi ciekawą opcję dla tradycyjnych sposobów żywienia. W zależności od swoich potrzeb możesz zdecydować się na przestrzeganie zasad tradycyjnego modelu żywieniowego low carb lub diety ketogenicznej. Druga z nich pozw...

Układ pokarmowy

Nowotwory: typy i rodzaje raków oraz etapy i przebieg kancerogenezy w złożoności choroby nowotworowej
Nowotwory stanowią kompleksowe wyzwanie dla dziedziny medycyny oraz zdrowia publicznego. Istnieje różnorodność typów i rodzajów raków, charakteryzujących się unikalnymi cechami, a także mechanizmami rozwoju. Zrozumienie etap...

Dieta i odchudzanie

Cudowne właściwości naturalnych napojów – na zdrowie, urodę i przemianę materii
Moc ziół znana jest od wielu wieków, a ich rozsądne i uzasadnione wykorzystanie umożliwia uzyskanie znaczącej poprawy stanu zdrowia i kondycji organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć jak przyśpieszyć metabolizm, w nocy spać spokojnie, a także&l...

Układ rozrodczy i moczowy

Jak przyspieszyć okres? Domowe sposoby, zioła i witaminy na wywołanie miesiączki
Wakacyjny wyjazd, ślub, sesja zdjęciowa - to tylko wybrane sytuacje, w których kobiety zastanawiają się, jak przyspieszyć okres. Miesiączka, zwłaszcza bardzo obfita lub bolesna, może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Czy istnieją domowe sposoby...

Układ pokarmowy

Dieta w insulinooporności – co jeść, by czuć się dobrze? Zasady komponowania posiłków
Insulinooporność to powszechnie występujące zaburzenie metaboliczne, które polega na obniżeniu wrażliwości tkanek na insulinę. W konsekwencji dochodzi do podniesienia produkcji insuliny, co pozwala na unormowanie stężenia glukozy we krwi. Nielec...

Dieta i odchudzanie

Dieta przeciwnowotworowa - żywność obniżająca ryzyko raka. Zasady, wskazówki, produkty
Odpowiednio zbilansowany tryb żywienia odgrywa kluczową rolę w prewencji szerokiego spektrum chorób nowotworowych. Dzięki zawartości konkretnych składników produkty, takie jak owoce, warzywa, nabiał czy zioła, wspierają układ immunologicz...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.