Zawroty głowy – co oznaczają? Przyczyny i leczenie

Zawroty głowy – co oznaczają? Przyczyny i leczenie - zdjęcie

Zawroty głowy potrafią skutecznie zaburzyć prawidłowe funkcjonowanie w codziennym życiu. Stanowią poważną przeszkodę w wykonywaniu każdej pracy, często wywołują nudności i wymioty, zniechęcają do podejmowania jakiejkolwiek aktywności psychicznej i fizycznej. Dobrą wiadomością jest te, że długotrwałe zawroty głowy, jak wskazują statystyki, występują niezbyt często. Dotykają około 30% osób dorosłych i ok. 18% dzieci.

Czym mogą być spowodowane zawroty głowy?

Przyczyny zawrotów głowy mogą być różne – od błahych, aż do naprawdę poważnych. Te niegroźne często towarzyszą niestrawności i zatruciom pokarmowym. Mijają szybko po opanowaniu zaburzeń żołądkowych. Zazwyczaj zawroty głowy i mdłości występują u osób osłabionych i wrażliwych na zmiany pogody. Mogą także pojawić się przy spadku ciśnienia tętniczego krwi, migrenie lub jako skutek uboczny przyjmowanych leków. Zawroty głowy w ciąży są częstym zjawiskiem występującym w pierwszym trymestrze – zwłaszcza pojawiające się zawroty głowy przy wstawaniu. Spowodowane są one spadkiem ciśnienia tętniczego i pojawiają się głównie podczas nagłej zmiany pozycji ciała. Jeśli występują częściej lub w sposób ciągły, należy zawsze skonsultować się lekarzem, ponieważ mogą wskazywać na poważną chorobę.

Zobacz także: 

Jakie są rodzaje zawrotów głowy?

Różne przyczyny wywołujące zawroty głowy skutkują u pacjentów odmiennymi objawami i odczuwaniem dolegliwości. Lekarze podzieli więc powody powstawania ich na dwie grupy: układowe i nieukładowe. Przy pierwszej z nich pacjenci mają wrażenie, że „wirują” wokół otoczenia lub że świat kręci się wokół nich. Objawy nieukładowe są łagodniejsze i opisywane jako uczucie niepewności i chwiejności oraz trudności przy utrzymaniu równowagi podczas chodzenia i stania.

Zawroty głowy – rodzaje

Występuje się różne rodzaje zawrotów głowy. Te występujące podczas zmiany położenia ciała noszą nazwę położeniowych. Stanowią one od 20 do 40% wszystkich przypadków tego problemu. Ich cechą charakterystyczną jest pojawianie się wyłącznie podczas ruchu. Trwają od kilku do kilkunastu sekund, mogą im towarzyszyć nudności i wymioty oraz oczopląs. Położeniowy zawrót głowy związany jest z zaburzeniem czynności obwodowej i ośrodkowej części narządu równowagi. U osób cierpiących na zapalenie błędnika występują silne układowe zawroty głowy. Pacjenci doświadczają zaburzenia równowagi ciała, często połączone z nudnościami, wymiotami i oczopląsem. Co ciekawe, nie występują u nich zaburzenia słuchu.

Innego rodzaju zawroty głowy powodują naczyniowe zaburzenia i schorzenia układu nerwowego. Podczas silnych napadów niedokrwiennych zawrotom głowy towarzyszą: przemijające niedowłady, podwójne widzenie, zaburzenia czucia oraz dyzartria (zaburzenie mowy polegające na niewłaściwej artykulacji). Bardzo silne układowe zawroty głowy wywołuje choroba Méniere’a. Towarzyszy jej uczucie pełności i szumy w uszach, mdłości i wymioty oraz zaburzenia słuchu. Osoby chore na padaczkę często zmagają się z zawrotami głowy, które mogą pojawić się zarówno przed napadem (tzw. aura poprzedzająca napad), jak i po jego ustaniu (padaczka westybularna). U osób w podeszłym wieku związane ze starzeniem się zawroty głowy, zaburzenia równowagi i chodu, a także nasilony lęk przed upadkiem, określa się nazwą prezbiastazji. Ich przyczyną są zaburzenia czucia głębokiego oraz zmiany starcze dotyczące narządu równowagi, słuchu i wzroku. Z kolei osoby cierpiące na migreny często doświadczają zawrotów układowych i nieukładowych. Czas ich trwania jest różny – od kilku minut, do kilku godzin.

Jakie są przyczyny zawrotów głowy?

Zawroty głowy najczęściej spowodowane są zaburzeniami czynności układu przedsionkowego (potocznie – równowagi). Należą do niego: błędnik i nerw przedsionkowy (część obwodowa narządu równowagi) oraz jądra przedsionkowe pnia mózgu, móżdżek, jądra podkorowe i ośrodki korowe (część ośrodkowa narządu równowagi). Najczęściej zawroty układowe występują w wyniku dysfunkcji części obwodowej narządu równowagi, a nieukładowe – ośrodkowej. Co jeszcze może wywoływać zawroty głowy? Przyczyny mogą być różne. Na przykład:

  • schorzenia laryngologiczne, takie, jak zaburzenia błędnika, toksyczne uszkodzenie błędnika, zapalenie trąbki słuchowej, uraz ucha wewnętrznego, perlak (guz w uchu środkowym), choroba Méniere’a, schorzenia ucha zewnętrznego (np. nadmiar woskowiny w uchu), silny hałas,
  • schorzenia neurologiczne, np.: stwardnienie rozsiane, zapalenie nerwu przedsionkowego, padaczka, migrena, guzy mózgu, naczyniowe schorzenia ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia snu, depresja, zaburzenia lękowe oraz urazy głowy,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • niedociśnienie lub nadciśnienie tętnicze,
  • niedoczynność tarczycy,
  • hipoglikemia.

Jak diagnozować zawroty głowy?

Z uwagi na fakt, że zawroty głowy mogą być wywołane przez tak wiele różnych czynników, skuteczność leczenia zależy przede wszystkim od trafnego rozpoznania przyczyny choroby. Z tego powodu wykonuje się szereg różnych badań diagnostycznych. Bardzo ważną rolę odgrywa wstępny wywiad lekarski. Pozwala on ustalić konkretne ważne dane, dotyczące etiologii choroby, takie, jak np.: objawy, sytuacje, w których pojawiają się zawroty głowy i czas ich trwania, a także ewentualne dolegliwości towarzyszące. Następnie wykonuje się podstawowe badania ciśnienia tętniczego krwi, tętna na obu kończynach górnych oraz ocenia się tętno na tętnicach szyjnych. Dalsza diagnostyka opiera się na testach neurologicznych, laryngologicznych i okulistycznych. Na tym etapie można już wstępnie podejrzewać konkretną przyczynę choroby. Aby ją uściślić, wykonuje się dodatkowo, w zależności od potrzeby np.:

  • badania obrazowe (w tym: tomografię komputerową, rezonans magnetyczny głowy),
  • elektroencefalografię,
  • USG tętnic szyjnych,
  • próby kaloryczne (pozwalające wykryć problem z błędnikiem),
  • elektronystagmografie (służą dokładnej ocenie oczopląsu),
  • badanie EKG serca,
  • badania laboratoryjne (lipidogram, krzywą cukrzycową, hormony tarczycy itd.).

Jak leczyć zawroty głowy?

Leczenie choroby nie jest proste. Najłatwiej i najskuteczniej likwiduje się zawroty głowy wywołane przez skutki uboczne leków przyjmowanych przez pacjenta. Należą do nich przede wszystkim: środki przeciwdepresyjne (głównie inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny), leki rozszerzające naczynia krwionośne, leki przeciwpadaczkowe, aminoglikozydy, środki nasenne, leki przeciwpsychotyczne oraz środki przeciwbólowe. Po zmianie farmakologii objawy choroby ustępują same, w krótkim czasie. W pozostałych przypadkach leczenie zawrotów głowy opiera się na trzech kierunkach:

  • terapii polegającej na eliminacji przyczyny wywołującej chorobę,
  • stosowaniu środków farmakologicznych pozwalających na zmniejszenie objawów i w miarę możliwości wyeliminowanie zawrotów głowy,
  • zminimalizowaniu skutków uszkodzenia błędnika.

Jeśli nie udało się wykryć bezpośredniej przyczyny zawrotów głowy, stosuje się terapię filaru drugiego.

Niestety, nie ma jednego, idealnego leku, który pozwoliłby skutecznie zlikwidować zawroty głowy. Stosowane preparaty opierają się na różnych mechanizmach działania i w odmienny sposób wpływają na organizmy pacjentów. Nieraz znalezienie odpowiedniego leku wymaga dużo czasu i cierpliwości. Do najczęściej stosowanych środków farmakologicznych należą: betahistyna, środki przeciwhistaminowe (np. prometazyna, klemastyna), hydroksyzyna, leki z grupy antagonistów wapnia (np. nimodypina, werapamil), benzodiazepiny (np. klonazepam, midazolam) oraz neuroleptyki (np. promazyna, haloperidol). Pacjentom ze zdiagnozowaną chorobą Méniere’a zaleca się przyjmowanie leków moczopędnych i blokujących receptory histaminowe. Przy zapaleniu nerwu przedsionkowego stosuje się leki z grupy glikokortykosteroidów. Trzeci kierunek terapii opiera się głównie na kinezyterapii, która pomaga niwelować skutki uszkodzenia układu przedsionkowego. W zmniejszeniu zawrotów głowy nieraz pomocne jest również leczenie homeopatyczne.

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Odporność, wzmocnienie organizmu

Eozynofilia: o czym świadczą podwyższone eozynofile? Objawy, przyczyny, normy
Badanie krwi to jedno z podstawowych metod diagnostycznych wielu chorób. Za jego pomocą możliwe jest oznaczenie wielu parametrów, w tym eozynofilów. To jeden z rodzajów białych krwinek, które pełnią istotną funkcję w układzie odpornościowym człowieka, ...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Układ rozrodczy i moczowy

Beta hCG - test ciążowy z krwi. Pierwsze objawy ciąży
Beta hCG bywa nazywany hormonem ciążowym, gdyż jego wzrost obserwuje się przede wszystkim w organizmie kobiet spodziewających się dziecka. Pozwala nie tylko określić, czy kobieta jest w ciąży, ale też w przybliżeniu oszacować jej wiek. W ginekologii be...

Układ oddechowy

Zaburzenia oddychania: objawy i leczenie. Czym jest oddech Biota oraz Cheyne'a i Stokesa?
Zaburzenia oddychania mogą przybierać różne formy, inne są również przyczyny ich występowania. Zawsze jednak wymagają konsultacji lekarskiej, gdyż w dłuższej perspektywie czasowej są bardzo niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia pacjent...

Układ nerwowy

Tajemnice Hipokampu: kluczowa rola w pamięci i emocjach
W fascynującym świecie neurobiologii, hipokamp stanowi centralny obszar, którego tajemnice stopniowo odkrywane są przez badaczy. Jego kluczowa rola w kształtowaniu pamięci i regulacji emocji sprawia, że staje się niezwykle istotnym obszarem zain...

Układ rozrodczy i moczowy

Bakterie w moczu: przyczyny, objawy, interpretacja wyników i sposoby leczenia zakażeń układu moczowego
W prawidłowo funkcjonującym układzie moczowym nie występują bakterie, dlatego ich obecność świadczy o rozwoju stanu patologicznego. W medycynie ten stan określa się jako bakteriomocz....

Układ pokarmowy

Dieta przed kolonoskopią – co można jeść, a czego unikać? Przygotowanie do badania
Kolonoskopia to badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala wykryć zmiany chorobowe w jelicie grubym oraz w dolnym odcinku jelita cienkiego. Aby uzyskać miarodajne wyniki, należy się do niego odpowiednio przygotować. Bardzo istot...

Dieta i odchudzanie

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady i efekty. Kto powinien jej spróbować?
Dieta białkowo-tłuszczowa stanowi ciekawą opcję dla tradycyjnych sposobów żywienia. W zależności od swoich potrzeb możesz zdecydować się na przestrzeganie zasad tradycyjnego modelu żywieniowego low carb lub diety ketogenicznej. Druga z nich pozw...

Układ pokarmowy

Nowotwory: typy i rodzaje raków oraz etapy i przebieg kancerogenezy w złożoności choroby nowotworowej
Nowotwory stanowią kompleksowe wyzwanie dla dziedziny medycyny oraz zdrowia publicznego. Istnieje różnorodność typów i rodzajów raków, charakteryzujących się unikalnymi cechami, a także mechanizmami rozwoju. Zrozumienie etap...

Dieta i odchudzanie

Cudowne właściwości naturalnych napojów – na zdrowie, urodę i przemianę materii
Moc ziół znana jest od wielu wieków, a ich rozsądne i uzasadnione wykorzystanie umożliwia uzyskanie znaczącej poprawy stanu zdrowia i kondycji organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć jak przyśpieszyć metabolizm, w nocy spać spokojnie, a także&a...

Układ rozrodczy i moczowy

Jak przyspieszyć okres? Domowe sposoby, zioła i witaminy na wywołanie miesiączki
Wakacyjny wyjazd, ślub, sesja zdjęciowa - to tylko wybrane sytuacje, w których kobiety zastanawiają się, jak przyspieszyć okres. Miesiączka, zwłaszcza bardzo obfita lub bolesna, może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Czy istnieją domowe sposoby...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem