Zaburzenia oddychania: objawy i leczenie. Czym jest oddech Biota oraz Cheyne'a i Stokesa?

Zaburzenia oddychania: objawy i leczenie - zdjęcie
Zaburzenia oddychania mogą przybierać różne formy, inne są również przyczyny ich występowania. Zawsze jednak wymagają konsultacji lekarskiej, gdyż w dłuższej perspektywie czasowej są bardzo niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia pacjenta. Jak rozpoznać i leczyć zaburzenia oddychania?
 

Z artykułu dowiesz się:

  • co to są zaburzenia oddychania i jakie są ich objawy,
  • jakie są przyczyny zaburzeń oddychania,
  • jakie są rodzaje zaburzeń oddychania,
  • jak diagnozuje się zaburzenia oddychania,
  • jak pomóc osobie z niewydolnością oddechową?

Czytaj także: "Bezdech senny - zabójca, który przychodzi w czasie snu. Przyczyny, objawy i leczenie bezdechu".

Czym są zaburzenia oddychania i jak się objawiają?

Zdrowy, dorosły człowiek wykonuje około 12-15 oddechów na minutę. O zaburzeniach mówimy, jeśli częstotliwość oddechów jest zaburzona - występuje wtedy oddech zwolniony lub przyspieszony. Niemniej jednak zaburzony rytm to nie jest jedyny problem przy trudnościach z oddychaniem. Lekarz może je zdiagnozować, jeśli nieprawidłowości dotyczą:

  • ilości nabieranego powietrza,
  • regularności oddechu,
  • ruchów klatki piersiowej,
  • zmiany toru oddechowego.

Do objawów zaburzeń oddychania należą:

  • płytki i przyspieszony oddech,
  • świst,
  • ruchome skrzydełka nosa,
  • niemożność wykonania oddechu bez zaangażowania dodatkowych mięśni.

Nieco inaczej wyglądają zaburzenia oddychania u noworodków, małych dzieci i wcześniaków. W ostatniej grupie często występuje Respiratory Distres Syndrome (RDS), który jest wynikiem niepełnego rozwinięcia płuc. Tymczasem zespół zaburzeń oddychania występuje również u dzieci urodzonych w terminie, stanowiąc zagrożenie życia.

Zaburzenia rytmu oddychania – najczęstsze przyczyny

Zaburzenia oddychania mogą mieć różne, często bardzo złożone przyczyny. Najczęściej doprowadzają do nich choroby układu oddechowego, krwionośnego czy metaboliczne. Czasami występują one jako reakcja uczuleniowa na konkretny alergen. Zaburzenia oddychania podczas snu mogą być efektem nieprawidłowości anatomicznych w obrębie nosa czy gardła. Rozpoznanie przyczyny problemu jest kluczowe dla podjęcia właściwego leczenia.

Rodzaje zaburzeń oddychania

Niewydolność oddechowa nie jest w medycynie pojęciem jednolitym. Lekarz ma za zadanie rozpoznać nie tylko przyczynę problemu, ale również rodzaj zaburzeń, jaki występuje u konkretnego pacjenta.

Przyśpieszony oddech

Przyśpieszony oddech nie zawsze jest oznaką choroby - może występować także u zdrowych ludzi, którzy podejmują aktywność fizyczną, albo w wyniku emocji. Patologiczne przyśpieszenie oddechu obserwuje się natomiast w:

  • chorobach płuc,
  • niewydolności serca,
  • niedokrwistości,
  • gorączce.

Zwolniony oddech

Oddech zwolniony, podobnie jak przyspieszony, występuje zarówno u zdrowych, jak i u chorych osób. W przypadku pierwszej grupy pojawia się on w czasie spoczynku lub podczas snu, a więc w pozycji leżącej. Towarzyszy również w:

  • chorobach mózgu,
  • chorobach metabolicznych,
  • zatruciach substancjami działającymi na ośrodek oddechowy.

Pogłębiony oddech

Pogłębienie oddechu najczęściej idzie w parze z jego przyspieszeniem. Często obserwują go u siebie osoby aktywne, zwłaszcza po intensywnym treningu. Jest to normalny objaw, jednak świadczy o przeforsowaniu organizmu. Pogłębiony oddech może też występować w cukrzycy, a konkretnie w śpiączce ketonowej.

Płytki oddech

Spłycenie oddechu występuje w ciężkiej niewydolności oddechowej. Dotyczy również stanów agonalnych osób cierpiących na choroby nowotworowe.

Wzdychający oddech

Oddech wzdychający występuje, gdy normalny tor oddechu zostaje przerwany głębokim wdechem i wydechem. Zazwyczaj spowodowany jest nerwicą, jednak jeśli występuje w czasie snu, świadczy o obturacyjnym bezdechu sennym.

Oddech paradoksalny

Oddech paradoksalny polega na zapadaniu klatki piersiowej w momencie wykonywania wdechu. Świadczy o złamaniu więcej niż trzech żeber w dwóch miejscach i związanych z nim urazach klatki piersiowej.

Oddech Biota

Oddech Biota jest nieregularny, szybki i płytki. Poszczególne oddechy różnią się długością i częstotliwością, dlatego trudno wyznaczyć jakikolwiek ich rytm. Oddech Biota występuje przy uszkodzeniu ośrodkowego układu oddechowego oraz w śpiączkach polekowych. Może również pojawić się u pacjentów terminalnych.

Oddech Cheyne’a-Stokesa

Oddech Cheyne’a-Stokesa jest charakterystyczny dla chorób ośrodkowego układu nerwowego. Występują tutaj bezdechy, które trwają najczęściej kilkanaście sekund. Następnie pojawia się coraz głębszy i szybszy oddech, który po osiągnięciu maksimum znowu ulega zwolnieniu.

Oddech Kussmaula

Oddech Kussmaula to jeden z rodzajów hiperwentylacji. Polega na czerpaniu bardzo głębokich oddechów, jednocześnie zwiększając ich częstotliwość. Towarzyszy mu zapach acetonu wydobywający się z ust pacjenta. Objaw ten najczęściej pojawia się w cukrzycy albo kwasicy mleczanowej.

Zmiana toru oddechowego

Tor oddychania brzuszny jest charakterystyczny dla mężczyzn, natomiast piersiowy - dla kobiet. Jeśli dojdzie do jego zmiany, zazwyczaj mamy do czynienia z guzami w jamie brzusznej, wodobrzuszem czy podrażnieniem przepony. U kobiet natomiast podejrzewa się porażenie mięśni międzyżebrowych, ból opłucnowy czy zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa.

Diagnostyka zaburzeń oddychania - jakie badania prawdopodobnie zleci lekarz?

Nieregularny oddech, zespół zaburzeń oddychania, niedotlenienie organizmu - to tylko niektóre aspekty dotyczące zaburzeń prawidłowego wdychania i wydychania powietrza. Zadaniem lekarza jest zdiagnozowanie przyczyny zaburzeń, a następnie podjęcie odpowiednich działań leczniczych. W pierwszej kolejności zbierze szczegółowy wywiad, w którym zapyta o:

  • częstotliwość występowania zaburzeń,
  • okoliczności ich pojawiania się,
  • choroby towarzyszące,
  • przyjmowane leki,
  • prowadzony styl życia.

Następnie osłucha klatkę piersiową. Może również zlecić RTG klatki piersiowej, morfologię krwi, gazometrię, pomiar glukozy i kreatyniny, spirometrię, EKG. Czasami konieczne jest także wykonanie tomografii komputerowej oraz badania UKG. Niemniej jednak wiele zależy od specyfiki zaburzeń.

Pierwsza pomoc w zaburzeniach oddychania – co zrobić w momencie niewydolności oddechowej?

Zaburzenia oddychania mogą pojawić się w każdym momencie jako odpowiedź organizmu na chorobę, alergen czy zmianę poziomu cukru we krwi. Osobie z zaburzeniami zwykle nie jesteśmy w stanie pomóc na własną rękę, dlatego należy jak najszybciej udać się do lekarza bądź wezwać pogotowie. U cukrzyków wskazane będzie sprawdzenie poziomu glikemii, natomiast alergicy powinni zażyć przyjmowane na stałe leki w formie inhalacji. Pierwsza pomoc w zaburzeniach oddychania najczęściej sprowadza się do odchylenia głowy pacjenta w tył, tak aby ułatwić mu nabieranie powietrza. Jeśli dojdzie do zatrzymania akcji oddechowej, należy podjąć reanimację. W każdym przypadku trzeba zapewnić pacjentowi dobre, spokojne warunki do oczekiwania na przyjazd karetki. Kluczowe dla lekarza będzie poznanie przyczyny, dlatego w miarę możliwości można spróbować przeprowadzić z pacjentem krótką rozmowę, o ile jest on oczywiście w stanie przekazać najważniejsze informacje.

Źródła:

  • https://www.mp.pl/pacjent/objawy/151334,zaburzenia-oddychania
  • https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/012/366/original/37-46.pdf?1473251781

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Zdrowy tryb życia

Czosnek niedźwiedzi – stosowanie, właściwości, uprawa. Co musisz wiedzieć o czosnku niedźwiedzim?
Każdy z nas wie, jak cenne właściwości lecznicze posiada czosnek pospolity. Nie wszyscy jednak wiedzą, że pod względem zawartości pewnych substancji przewyższa go czosnek niedźwiedzi. Jeszcze do niedawna traktowany był jako ciekawostka prz...

Układ oddechowy

Krztusiec (koklusz) – jakie są objawy i jak leczyć?
Krztusiec jest ostrą w przebiegu chorobą zakaźną układu oddechowego wywoływaną przez bakterie. Głównym objawem klinicznym są nawracające napady silnego kaszlu, które prowadzą do utrudnienia oddychania.Czym jest krztusiec (koklusz)?Krztus...

Serce i układ krążenia

15 najczęstszych chorób układu krążenia: diagnostyka i leczenie
Choroby układu krążenia stanowią główną przyczynę zgonów w Polsce. Szybka diagnostyka, podejmowanie leczenia i działań profilaktycznych mogą ochronić pacjentów przed rozwojem najpoważniejszych dolegliwości i powikłań....

Dieta i odchudzanie

Choroby metaboliczne: rodzaje, objawy i leczenie. Czy można im zapobiec?
Choroby metaboliczne obejmują szeroki zakres dolegliwości spowodowanych zaburzeniami przemian biochemicznych w organizmie. W ostatnich kilkudziesięciu latach ich częstotliwość znacznie wzrosła....

Układ nerwowy

Choroby neurodegeneracyjne - jak nie przeoczyć pierwszych objawów?
Choroby neurodegeneracyjne są związane z postępującą degeneracją neuronów w mózgu lub rdzeniu kręgowym. Termin ten dotyczy wielu rodzajów schorzeń, które różnią się między sobą pod względem objawów....

Dieta i odchudzanie

Dieta FMD – na czym polega dieta imitująca post, która odmładza organizm?
Dieta FMD (Fasting Mimicking Diet – dieta imitująca post) została opracowana przez profesora Valtera Longo. To stosunkowo nowe podejście do tematu postu okresowego, którego celem jest odmłodzenie organizmu przy jednoczesnym zmniejszeniu ry...

Dieta i odchudzanie

Dzika róża – naturalne źródło witamin. Właściwości lecznicze i zastosowanie
Dzika róża od wieków wykorzystywana jest w medycynie tradycyjnej. Szczególną popularnością cieszyła się w Grecji i Rzymie. Współcześnie cenimy ją za wysoką zawartość kwasu askorbinowego oraz witamin z grupy B....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Berberys – właściwości zdrowotne i zastosowanie roślinnego antybiotyku
Naturalne metody leczenia i wzmacniania organizmu cieszą się coraz większą popularnością wśród osób dbających o zdrowie. Ciekawym uzupełnieniem codziennej diety może okazać się berberys. Bogaty skład fitochemiczny sprawia, że roślina wyr&...

Dieta i odchudzanie

Astaksantyna – królowa antyoksydantów, która działa jak eliksir młodości
Astaksantyna jest wyjątkowo silnym antyoksydantem. Skutecznie zwiększa odporność organizmu na promieniowanie słoneczne oraz zapobiega fotostarzeniu się skóry. ...

Dieta i odchudzanie

Dietetyk radzi - domowe sposoby na schudnięcie bez ćwiczeń
Wielu z nas nie ma czasu na regularne treningi sportowe. W takiej sytuacji warto pamiętać o kilku podstawowych regułach dietetycznych, które mogą znacznie przyspieszyć proces odchudzania. Zastanawiasz się, które domowe sposoby na schudnię...

Kosmetyki i uroda

Odżywcze i regenerujące maseczki na twarz – jak zrobić maseczkę oczyszczająca domowymi sposobami?
Podstawowa pielęgnacja skóry twarzy powinna opierać się na jej dokładnym i delikatnym oczyszczaniu, tonizacji, a następnie zastosowaniu odpowiednio dobranego serum i kremu. Dodatkowymi zabiegami, które warto wdrożyć do swojej p...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem