Witamina C i D u dzieci i dorosłych to nie tylko odporność

Witamina C i D u dzieci i dorosłych to nie tylko odporność - zdjęcie

W sezonie obniżonej odporności zainteresowanie witaminami w diecie i suplementacji rośnie. Warto jednak pamiętać, że wiele warunków środowiskowych ma znaczący wpływ na kształtowanie odporności dzieci. Prawidłowy sposób żywienia to jeden z czynników, który wzmacnia procesy odpornościowe, zmniejszając tym samym częstość występowania infekcji [1].

 

Witaminy to związki organiczne niezbędne do prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych. Część z nich nie jest produkowana przez organizm. Pozostałe natomiast syntetyzowane są w niewystarczającej ilości, dlatego muszą być dostarczane z dietą lub jeśli to niemożliwe – z preparatami farmaceutycznymi.

 

Dla układu immunologicznego szczególnie ważne są witaminy: A, C, D, E, które poza podstawowymi pełnionymi przez siebie rolami, wykazują także wpływ na układ odpornościowy, warunkując tym samym prawidłowy przebieg reakcji immunologicznych [2]. Kształtowanie odporności rozpoczyna się już w okresie życia płodowego, trwa przez całe dzieciństwo i okres dojrzewania. Szczególnie warto poznać wpływ witaminy C i D na organizm.

 

Witamina D – wielokierunkowe działanie w organizmie

 

Witamina D przede wszystkim bierze udział w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej.  Dodatkowo zapewnienia prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego oraz właściwą gęstość mineralną kości [3]. Odpowiedni poziom witaminy D w organizmie optymalizuje wchłanianie wapnia w przewodzie pokarmowym, warunkując prawidłową mineralizację kości [4, 5]. U dzieci zapobiega krzywicy, a u dorosłych osteomalacji (chorobie kości, która polega na niedostatecznym wysyceniu kości wapniem). Odpowiednia podaż jest związana z utrzymaniem równowagi ciała, więc może wpływać na mniejsze ryzyko upadku i złamań kości [6].

 

Witamina D ważna dla mięśni, zębów i kości

 

Podczas badań dowiedziono, że uzupełnienie niedoborów witaminy D zwiększa siłę mięśni, poprawia sprawność́ funkcjonalną i przyspiesza powrót do zdrowia po złamaniach u osób poddanych rehabilitacji [7]. Jeszcze większą skuteczność wykazano, gdy odpowiednią podaż witaminy D wspomagano regularną aktywnością sportową [8]. Szkliwo zębów zbudowane jest w dużej mierze z fluoru i wapnia, a witamina D sprzyja wchłanianiu i dobremu wykorzystaniu tych składników poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej. Tym samym pomaga w budowaniu mocnych zębów. Witamina D może również chronić przed stanami zapalnymi dziąseł [2].

Witamina D ma znaczącą rolę w odpowiedzi immunologicznej organizmu

 

Witamina D odgrywa ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Wykazano, że może prowadzić do zmniejszenia odpowiedzi zapalnej organizmu, a także wykazuje wpływ na mikrobiom jelitowy zaangażowany w walkę z infekcjami. Poprzez regulację aktywności enzymów, odpowiedzialnych za neutralizowanie wolnych rodników wzmacnia ponadto system obrony antyoksydacyjnej [9].

 

Witamina C – wsparcie dla układ odpornościowego i… nerwowego

 

Witamina C jest najbardziej znanym antyoksydantem – może neutralizować wolne rodniki w organizmie. Dzięki swoim właściwościom przeciwutleniającym, witamina C pełni ochronną rolę w chorobach serca i naczyń krwionośnych. Obserwacje kliniczne wskazują na występowanie zwiększonego zapotrzebowania na kwas askorbinowy w chorobach infekcyjnych oraz nowotworowych [10].

Wykazano kluczowy współudział witaminy C w dojrzewaniu i funkcjonowaniu neuronów, działaniu neuroprzekaźników oraz zmniejszeniu stresu oksydacyjnego. Uważa się, że poziom witaminy C wpływa na rozwój stanów lękowych, depresji czy zmęczenia. Przeprowadzone badania na zwierzętach udowodniły, że kwas askorbinowy działa przeciwdepresyjnie na drodze regulacji receptorów serotoninowych i modulację receptorów GABA. Badania przeprowadzone na zwierzętach potwierdziły przydatność stosowania witaminy C w leczeniu chorób psychiatrycznych i neurodegeneracyjnych [11].

 

Witamina C ważna dla skóry w gojeniu ran i otarć

 

Kolagen to białko występujące w skórze, zębach, kościach, tkance łącznej, chrząstce i rogówce oka. Witamina C jest niezbędna do syntezy kolagenu, bierąc udział w przekształceniu prokolagenu we właściwy kolagen. Tym samym zapewnia integralność tkanek i prawidłowy stan skóry, szybkie gojenie się ran i oparzeń [2, 12].

 

 Witaminy C i D w jedzeniu – o co warto wzbogacić dietę

 

Aby zadbać o odpowiedni poziom witaminy D, warto dietę wzbogacić przede wszystkim w tłuste ryby, np.: węgorza, śledzia, pstrąga, łososia. Oleje rybne i żółtko jaja również będą dobrym źródłem tej witaminy. W Polsce istnieje obowiązek wzbogacania tłuszczów do smarowania pieczywa w witaminę̨ D (oprócz masła) [13].

 Witamina C z kolei występuje głównie w produktach roślinnych: owocach, warzywach i ziołach. Bogatym jej źródłem jest natka pietruszki, czerwona papryka, brukselka, kalarepa, brokuł, dzika róża, czarna porzeczka, truskawki i kiwi [2, 14]. Dajmy dobry przykład dzieciom i zacznijmy od wzbogacenia własnej diety.




Bibliografia:

 1.       Kościej A., Skotnicka-Graca U., Ozga I.: Rola wybranych czynników żywieniowych w kształtowaniu odporności dzieci. Probl Hig Epidemiol 2017, 98(2): 110-117

2.       Ciborowska H., Rudnicka A. (red): Podstawy żywienia człowieka z elementami biochemii. [w:] Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. PZWL, Warszawa 2017: 118-143.

3.       Jarosz M., Bułhak-Jachymczyk B.: Normy żywienia człowieka. Podstawy prewencji otyłości i chorób niezakaźnych. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008.

4.       Rodwell V., Bender D., Botham K., Kennelly P., Weil A.: Biochemia Harpera ilustrowana. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.

5.       Floyd F., Ayyar D., Barwick D., Hudgson P., Weightman D.: Myopathy in chronicreanal failure. Q.J. Med. 1974; 43: 509–524.

6.       Grafka A., Łopucki M., Kuna J., Kuna A., Pęksa B.: Rola witaminy D w organizmie diagnostyka laboratoryjna. Journal of Laboratory Diagnostics Diagn Lab. 2019; 55(1): 55-60

7.       Malafarina V., Úriz-Otano F., Iniesta R., Gil-Guerrero L.: Sarcopenia in elderly: Diagnosis, physiopathology and treatment. Maturitas 2012; 71: 109–114.

8.       Czerwiński E., Borowy P., Kumorek A.: Witamina D a układ mięśniowo-szkieletowy. Stand. Med., 2012; 9: 649-654

9.       Wierzejska R., Witamina D a COVID-19. Aktualny stan wiedzy: https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/witamina-d-a-covid-19-aktualny-stan-wiedzy/

10.   Zhang P. Y., Xu X., Li X. C.: Cardiovascular diseases: oxidative damage and antioxidant protection. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2014, 18 (20), 3091–3096.

11.   Kocot J., Luchowska-Kocot D., Kiełczykowska M., Musik I., Kurzepa J.: Does Vitamin C Influence Neurodegenerative Diseases and Psychiatric Disorders? Nutrients. 2017 Jul; 9 (7): 659.

12.   Moszczyński P., Pyć R.: Biochemia witamin. Witaminy lipofilne i kwas askorbinowy. Część II. PWN, Warszawa 1999, 112–136.

13.   Ostrowska L.: Dietetyka. Komendium. PZWL, Warszawa, 2020: 393-401.

Janda K., Kasprzak M., Wolska J.: Witamina C – budowa, właściwości, funkcje i występowanie J Life Sci 2015, 61, 4, 419–425

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ rozrodczy i moczowy

Bakterie w moczu: przyczyny, objawy, interpretacja wyników i sposoby leczenia zakażeń układu moczowego
W prawidłowo funkcjonującym układzie moczowym nie występują bakterie, dlatego ich obecność świadczy o rozwoju stanu patologicznego. W medycynie ten stan określa się jako bakteriomocz....

Układ pokarmowy

Dieta przed kolonoskopią – co można jeść, a czego unikać? Przygotowanie do badania
Kolonoskopia to badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala wykryć zmiany chorobowe w jelicie grubym oraz w dolnym odcinku jelita cienkiego. Aby uzyskać miarodajne wyniki, należy się do niego odpowiednio przygotować. Bardzo istot...

Dieta i odchudzanie

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady i efekty. Kto powinien jej spróbować?
Dieta białkowo-tłuszczowa stanowi ciekawą opcję dla tradycyjnych sposobów żywienia. W zależności od swoich potrzeb możesz zdecydować się na przestrzeganie zasad tradycyjnego modelu żywieniowego low carb lub diety ketogenicznej. Druga z nich pozw...

Układ pokarmowy

Nowotwory: typy i rodzaje raków oraz etapy i przebieg kancerogenezy w złożoności choroby nowotworowej
Nowotwory stanowią kompleksowe wyzwanie dla dziedziny medycyny oraz zdrowia publicznego. Istnieje różnorodność typów i rodzajów raków, charakteryzujących się unikalnymi cechami, a także mechanizmami rozwoju. Zrozumienie etap...

Dieta i odchudzanie

Cudowne właściwości naturalnych napojów – na zdrowie, urodę i przemianę materii
Moc ziół znana jest od wielu wieków, a ich rozsądne i uzasadnione wykorzystanie umożliwia uzyskanie znaczącej poprawy stanu zdrowia i kondycji organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć jak przyśpieszyć metabolizm, w nocy spać spokojnie, a także&l...

Układ rozrodczy i moczowy

Jak przyspieszyć okres? Domowe sposoby, zioła i witaminy na wywołanie miesiączki
Wakacyjny wyjazd, ślub, sesja zdjęciowa - to tylko wybrane sytuacje, w których kobiety zastanawiają się, jak przyspieszyć okres. Miesiączka, zwłaszcza bardzo obfita lub bolesna, może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Czy istnieją domowe sposoby...

Układ pokarmowy

Dieta w insulinooporności – co jeść, by czuć się dobrze? Zasady komponowania posiłków
Insulinooporność to powszechnie występujące zaburzenie metaboliczne, które polega na obniżeniu wrażliwości tkanek na insulinę. W konsekwencji dochodzi do podniesienia produkcji insuliny, co pozwala na unormowanie stężenia glukozy we krwi. Nielec...

Dieta i odchudzanie

Dieta przeciwnowotworowa - żywność obniżająca ryzyko raka. Zasady, wskazówki, produkty
Odpowiednio zbilansowany tryb żywienia odgrywa kluczową rolę w prewencji szerokiego spektrum chorób nowotworowych. Dzięki zawartości konkretnych składników produkty, takie jak owoce, warzywa, nabiał czy zioła, wspierają układ immunologicz...

Dieta i odchudzanie

Witarianizm - surowa dieta RAW. Co daje i jakie efekty przynosi roślinna dieta?
Witarianizm, czyli surowa dieta RAW, to podejście żywieniowe oparte na spożywaniu wyłącznie nieprzetworzonych produktów roślinnych. Kładzie nacisk na spożywanie surowych warzyw, owoców, orzechów, nasion oraz kiełków, bez ich...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.