Szczaw - roślina o wielu zdrowotnych walorach. Jak go stosować?

baner

Szczaw - roślina o wielu zdrowotnych walorach. Jak go stosować?

Szczaw jest rośliną, która doceniana jest przez zielarzy oraz miłośników kuchni polskiej. Jego fenomen wynika nie tylko z ciekawych walorów smakowych, ale również licznych właściwości, które prozdrowotnie wpływają na organizm. Jak spo

Szczaw jest rośliną, która doceniana jest przez zielarzy oraz miłośników kuchni polskiej. Jego fenomen wynika nie tylko z ciekawych walorów smakowych, ale również licznych właściwości, które prozdrowotnie wpływają na organizm. Jak spożywać szczaw? Czy jego nadmiar w diecie może być szkodliwy dla zdrowia?

Zobacz również artykuł: Co pyli na wiosnę? Jak radzić sobie z wiosennym katarem alergicznym?

Z artykułu dowiesz się:

  • czym jest szczaw?
  • jak wygląda szczaw?
  • w jakiej postaci spożywać szczaw?
  • jak szczaw i zawarte w nim składniki wpływają na organizm?

Czym jest szczaw - dlaczego warto go spożywać?

Szczaw jest rośliną zieloną, która należy do rodziny rdestowatych. Obecnie istnieje ponad dwieście rozpoznanych gatunków szczawiu, a za jadalne uznaje się szczaw ogrodowy, zwyczajny i tarczolistny. Właściwości szczawiu o charakterze prozdrowotnym najczęściej pozyskiwane są z odmiany kędzierzawej, która od wieków z powodzeniem wykorzystywana jest w medycynie. 

 

Liście szczawiu, zwłaszcza nie w pełni dojrzałe, bogate są w liczne witaminy i minerały, jak witaminę C, potas oraz niezbędne do prawidłowego funkcjonowania żelazo. Szczaw oraz jego przetwory zjadane w rozsądnych ilościach warto wprowadzić do swojej diety ze względu na ich prozdrowotny wpływ na zdrowie. Liście rośliny są niskokaloryczne, a dodatkowo wykazują działanie antyoksydacyjne, co opóźnia starzenie się organizmu. Szczaw bardzo często polecany jest jako remedium na przeziębienie i grypę ze względu na dużą zawartość witaminy C. 

Jak wygląda szczaw i gdzie można go spotkać?

Szczaw jest rośliną, która bardzo często mylona jest ze szpinakiem. To roślina wieloletnia, której liście mogą wzrastać na wysokość dwóch metrów. Szczaw charakteryzuje się obecnością długich, ogonkowych, skrętnych liści, które wybarwiają się na kolor zielony. Jego korzenie sięgają głęboko w ziemię, dzięki czemu szczaw doskonale radzi sobie również z niesprzyjającymi warunkami glebowymi i atmosferycznymi. Owocem szczawiu jest jednonasienny, trójgraniasty orzeszek.

Szczaw można spotkać niemal w każdym miejscu, zwłaszcza na terenach, które występują w klimacie umiarkowanym. Najczęściej w naturalnych warunkach porasta łąki, nieużytki oraz pastwiska.

Właściwości, witaminy i wartości odżywcze szczawiu

Liście szczawiu obfitują w liczne składniki mineralne i witaminy, wśród których można wymienić:

  • witaminę C,
  • witaminy z grupy B,
  • witaminę A oraz E,
  • potas i fosfor,
  • żelazo, 
  • sód, wapń,
  • krem oraz cynk. 

Dodatkowo, roślina charakteryzuje się niską kalorycznością oraz bogactwem błonnika pokarmowego, który pozytywnie wpływa na pracę układu trawienia. Szczaw posiada również w swoich listkach liczne flawonoidy, które wykazują działanie antyoksydacyjne.

Jakie są najważniejsze właściwości szczawiu?

  • usprawnienie pracy układu pokarmowego,
  • pozytywny wpływ na kondycję skóry, włosów i paznokci,
  • przeciwdziałanie zaparciom,
  • właściwości przeciwgrzybicze oraz przeciwbakteryjne,
  • pomoc w przywróceniu prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku,
  • usprawnienie pracy układu nerwowego oraz sercowo-naczyniowego,
  • prozdrowotny wpływ na gojące się rany o różnej etiologii,
  • hamowanie starzenia się komórek organizmu oraz skóry i włosów,
  • przyspieszenie procesu rekonwalescencji podczas przechodzenia infekcji.

Szczaw - jak go jeść?

Szczaw jest rośliną o charakterystycznym smaku, za co w dużej mierze odpowiada zawarty w nim kwas octowy. Mimo dużego podobieństwa do liści szpinaku, szczaw nie posiada jego łagodności i delikatności. 

Liście szczawiu mogą być spożywane na surowo - jako dodatek do sałatek czy kanapek. Oprócz takiego zastosowania, idealnie nadaje się do blanszowania i smażenia na maśle. Szczaw wykorzystywany jest również do wykonywania domowych przetworów. Przyprawami, które idealnie pasują jako dodatek do szczawiu jest cytryna, czosnek i pieprz, ze względu na podkręcenie i delikatne złagodzenie jego smaku. 

Jakie działanie ma szczaw na układ pokarmowy i trawienny?

Szczaw jest rośliną, która bardzo często wykorzystywana jest podczas walki z różnymi dolegliwościami układu pokarmowego. Liście szczawiu bogate są w liczne garbniki oraz flawonoidy, które działają obkurczająco na błonę śluzową jelita grubego. Taka właściwość prowadzi do zahamowania nawet przewlekłej biegunki w naturalny, bezpieczny dla organizmu sposób.

Szczaw zawiera również błonnik pokarmowy, który usprawnia perystaltykę jelit i zapobiega zaparciom. Jego regularne spożywanie ogranicza również kumulowanie się gazów jelitowych, które odpowiadają za wzdęcia.

Szczaw przy infekcjach grzybiczych i bakteryjnych

Liście szczawiu wyróżniają się charakterystycznym, zielonym wybarwieniem. Roślina taki kolor zawdzięcza obecności chlorofilu, czyli zielonego barwnika, który bogaty jest w garbniki, flawonoidy, związki fenolowe oraz karotenoidy. 

Obecność takich substancji w liściach szczawiu pozwala nadać mu właściwości przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne. Takie działanie szczawiu jest bardzo często wykorzystywane przy infekcjach grzybiczych i bakteryjnych skóry oraz rozwijających się wewnątrz ustroju. Dostarczenie substancji o działaniu antyseptycznym z pewnością prowadzi do skrócenia czasu leczenia schorzeń o takim podłożu. 

Co wypłukuje szczaw?

Szczaw jest rośliną, która bez wątpienia prozdrowotnie wpływa na zdrowie człowieka. Mimo licznych właściwości leczniczych, w składzie szczawiu znajduje się kwas szczawiowy, który w nadmiarze może mieć niekorzystny wpływ na stan zdrowia.

Dostarczenie dużej ilości kwasu szczawiowego do organizmu może doprowadzić do wypłukania wapnia. Konsekwencją takiego działania może być rozwój osteoporozy, czyli choroby kości oraz odkładania się kamieni w nerkach, czego konsekwencją może być odczuwanie silnego bólu. Warto pamiętać, że jedzenie szczawiu w umiarze z pewnością nie przynosi negatywnych konsekwencji dla zdrowia.

Czy można jeść szczaw polny?

Szczaw jest rośliną, która posiada wiele odmian. Jedną z najbardziej popularnych jest szczaw polny, który naturalnie porasta łąki, pastwiska, nieużytki i inne tereny zielone. Roślina jest byliną, co oznacza, że jej rozsiewanie i coroczne wzrastanie odbywa się samoistnie.

Szczaw polny przez wiele osób traktowany jest jako chwast. Niemniej jednak, roślina bogata jest w liczne składniki odżywcze, a jego spożywanie jest bezpieczne dla zdrowia. Warto pamiętać o zbieraniu szczawiu polnego z bezpiecznych miejsc, które są wolne od zanieczyszczeń, pestycydów i spalin samochodowych. 

Kto nie powinien jeść szczawiu?

Właściwości szczawiu sprawiają, że coraz większa część osób interesujących się zdrowym odżywianiem wprowadza go do swojej codziennej diety. Z jego prozdrowotnego wpływu na organizm mogą korzystać wszystkie osoby, które są w pełni zdrowe i nie posiadają wykrytych dysfunkcji ustroju.

Ze zjadania szczawiu i jego przetworów z pewnością powinny zrezygnować osoby, które zmagają się z chorobami nerek, a także osteoporozą i reumatyzmem. Nawet minimalna ilość kwasu szczawiowego dostarczona z liśćmi rośliny może być podłożem pogłębiania się chorób i braku efektów ich leczenia. 

Szczaw a choroby - przy jakich dolegliwościach warto stosować

Liście szczawiu bogate są w liczne witaminy, minerały i substancje prozdrowotnie wpływające na organizm człowieka. Ze względu na jego składniki, szczaw powinny wprowadzić do swojej diety osoby, które zmagają się ze zbyt niskim poziomem witaminy C, A oraz E, a także niedoborem żelaza, potasu oraz cynku. Dodatkowo, zjadanie szczawiu jest zalecane podczas leczenia chorób:

  • wywołanych bakteriami i grzybami, ze względu na antyseptyczne właściwości szczawiu,
  • infekcji sezonowych, zwłaszcza zapalenia górnych dróg oddechowych,
  • chorób narządu wzroku,
  • dysfunkcji układu pokarmowego, zwłaszcza jelit,
  • chorób cywilizacyjnych, które dotyczą układu sercowo-naczyniowego.

Podczas komponowania dań warto pamiętać o rozsądnym podejściu. Liście szczawiu zawierają kwas szczawiowy, dlatego jego ilość nie powinna być przesadzona. 

Przepis na zupę szczawiową

Zupa szczawiowa jest jednym z dań, które najczęściej przygotowywane jest z liści szczawiu. Potrawa wyróżnia się charakterystycznym smakiem, który uwielbiany jest przez dzieci i dorosłych.

Składniki do przygotowania zupy szczawiowej:

  • dwa litry wody,
  • pęczek włoszczyzny - 2 marchewki, 1 korzeń pietruszki, kawałek selera i pora,
  • jedna cebula,
  • dwa liście laurowe, dwa ziela angielskie,
  • 300 gram szczawiu, najlepiej młodych liści,
  • 250 gram śmietany 18%.

Przygotowanie zupy szczawiowej:

  • wodę wraz z przyprawami i pokrojoną włoszczyzną wrzucić do garnka i gotować na małym ogniu do miękkości warzyw,
  • jedną cebulę posiekać w piórka, zeszklić na patelni i dodać do wywaru warzywnego,
  • liście szczawiu opłukać wodą, a następnie posiekać i dodać do zupy, kiedy pozostałe warzywa będą miękkie,
  • wszystkie składniki gotować około pięciu minut,
  • do ugotowanej zupy dodać śmietanę i całość doprowadzić jedynie do wrzenia.

Zupę szczawiową przed podaniem można doprawić do smaku za pomocą soli i pieprzu. Potrawę można podawać z ugotowanym jajkiem lub kromką pieczywa. 

Inne przepisy z wykorzystaniem szczawiu

Szczaw jest warzywem, z którego można przyrządzić smaczne i pożywne dania. Jego liście można zjadać solo lub poddać obróbce termicznej, co pozwoli na przygotowanie ciepłej potrawy. Poniżej znajdują się dwa przepisy na smaczne i szybkie dania z dodatkiem szczawiu:

  • Sałatka ze szczawiem

Do przygotowania sałatki ze szczawiem należy przygotować dwie garści szczawiu, jeden pomidor malinowy, pół świeżej papryki oraz ser typu feta. Pokrojone warzywa należy połączyć w dużej misce, a następnie dodać ser i oliwę z oliwek, która ułatwi wchłanianie składników odżywczych, zawartych w warzywach.

  • Makaron ze szczawiem

Około 300 gram szczawiu należy posiekać i usmażyć na patelni, uprzednio roztapiając na niej łyżkę masła. Po zmniejszeniu się objętości liści należy dodać do nich dwa posiekane ząbki czosnku, sól i pieprz. Po przyprawieniu, usmażony szczaw należy połączyć z wcześniej ugotowanym makaronem i posypać serem, na przykład startą mozzarellą.

Szczaw jest rośliną o licznych, prozdrowotnych właściwościach. Włączenie go do diety pomoże uzupełnić niedobory witamin i minerałów, a także korzystnie wpłynąć na pracę układu pokarmowego oraz funkcjonowanie narządu wzroku. 

Kategorie

Zdrowie

autor

Małgorzata Sz.

Od 8 lat pracuję zawodowo jako technik farmacji w aptece. Pasjonuję się zdrowym odżywianiem dlatego ukończyłam studia na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Rzeszowskiego i uzyskałam tytuł licencjata dietetyki. Dodatkowo chcąc poszerzać wiedzę i pomagać innym piszę teksty z zakresu farmacji. Lubię słuchać muzyki, czytać książki, podróżować i eksperymentować w kuchni.

Informacje dla pacjenta

Mniszek lekarski – właściwości, zastosowanie oraz działanie
Mniszek lekarski, potocznie nazywany mleczem lub dmuchawcem, rosnący powszechnie na trawnikach i łąkach, traktowany jest przez wielu ludzi, jako pospolity i uciążliwy do wytępienia chwast. To bylina, która łatwo wysiewa się z nasion roznoszo...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia norma...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Sport i fitness

Modzele, nagniotki, odciski – czym są i jak je usunąć? Sprawdzone plastry na odciski
Odciski, nagniotki i modzele potrafią mocno uprzykrzyć życie. Powodują ból, utrudniają chodzenie, wyglądają nieestetycznie. Często powstają w najmniej odpowiednim momencie, przed ważną rozmową, imprezą czy spotkaniem. W dodatku mogą po...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Zdrowy tryb życia

Czosnek niedźwiedzi – stosowanie, właściwości, uprawa. Co musisz wiedzieć o czosnku niedźwiedzim?
Każdy z nas wie, jak cenne właściwości lecznicze posiada czosnek pospolity. Nie wszyscy jednak wiedzą, że pod względem zawartości pewnych substancji przewyższa go czosnek niedźwiedzi. Jeszcze do niedawna traktowany był jako ciekawostka prz...

Układ rozrodczy i moczowy

Podrażnienia i otarcia okolic intymnych – przyczyny, objawy, jak zapobiegać

Suchość pochwy, nieodpowiednia technika depilacji, uczulenie, noszenie nieprzewiewnej lub uciskającej bielizny sprzyjają podrażnieniom i otarciom miejsc intymnych. Jakie d...

Układ nerwowy

Olej konopny z fitoskładnikami - dla kogo będzie odpowiedni?
Oleje konopne z fitoskładnikami to ostatnio coraz bardziej popularne produkty, po które chętnie sięgają różne osoby - od sportowców, przez dietetyków, aż w końcu po zwykłych konsumentów. Skąd bierze się ta popularność olejków kon...

Układ rozrodczy i moczowy

Pieluchomajtki dla dorosłych i seniorów – jak wybrać, dopasować i prawidłowo zakładać?

U osób, u których występuje nietrzymanie moczu, oprócz właściwego leczenia pomocne mogą okazać się również pieluchomajtki dla dorosłych. I choć szeroki wybór jest zaletą, może sprawiać trudności w doborze właściwego wariantu.

...

Układ rozrodczy i moczowy

Nietrzymanie moczu – wstydliwy problem nie tylko wśród kobiet. Rodzaje, leczenie i polecane ćwiczenia

Nietrzymanie moczu zalicza się do grona najczęstszych kobiecych przypadłości, choć problem nie omija również mężczyzn. Istnieją skuteczne sposoby łagodzenia objawów, jednak nie wszyscy pacjenci decydują się na wizytę u lekarza.

...

Zdrowy tryb życia

Endokrynolog: czym się zajmuje? Jakie badania zleca i jak wygląda leczenie?

Endokrynolog jest lekarzem, który specjalizuje się działaniem gruczołów wydzielania wewnętrznego oraz dysfunkcjami w ich obrębie.

...

Dieta i odchudzanie

Czym zastąpić mięso w diecie? Lista produktów roślinnych bogatych w białko

Zastanawiasz się nad ograniczeniem lub całkowitą rezygnacją z jedzenia mięsa? Niezależnie od tego, co kieruje Twoim wyborem, warto odpowiednio przygotować się do zmiany diety.

...

Choroby skóry

Bezpieczne opalanie w solarium – czy to możliwe? Wpływ na skórę i właściwości zdrowotne

Dzięki solarium znacznie szybciej można uzyskać piękną opaleniznę. Aby jednak móc w pełni korzystać z takiego sposobu opalania, należy pamiętać o kilku istotnych kwestiach, a także wiedzieć, jak się do niego właściwie przygotować.

...

Układ oddechowy

Skrzydłokwiat: właściwości zdrowotne. Dlaczego każdy z nas powinien mieć go w domu?

Na świecie zidentyfikowano około 2,5 tysiąca roślin wywierających dobroczynny wpływ na zdrowie. Jedną z nich jest pochodzący z tropikalnych terenów Ameryki skrzydłokwiat.

...

Ciąża i dziecko

Dieta matki karmiącej: co jeść, karmiąc piersią, a czego stanowczo unikać?

Wokół diety, jaką powinny stosować matki karmiące, przez lata narosło wiele mitów. Nie ulega wątpliwości, że dieta matki karmiącej jest bardzo istotna zarówno dla samej kobiety, jak i dla dziecka.

...

Dlaczego my?

why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.