Różyczka (choroba) – jakie są przyczyny, objawy i leczenie?

baner

Różyczka (choroba) – jakie są przyczyny, objawy i leczenie?

Chociaż różyczka należy do stosunkowo niegroźnych i łagodnych chorób wieku dziecięcego, nie znaczy to, że można ją lekceważyć. Zdarza się bowiem, że potrafi spowodować poważne powikłania, szczególnie u osoby dorosłej i noworodków

Chociaż różyczka należy do stosunkowo niegroźnych i łagodnych chorób wieku dziecięcego, nie znaczy to, że można ją lekceważyć. Zdarza się bowiem, że potrafi spowodować poważne powikłania, szczególnie u osoby dorosłej i noworodków.

Czym jest różyczka (wirusowa choroba)?

Różyczka wywoływana jest przez zarażenie wirusem z rodziny Togaviridae. Można go wykryć w wydzielinie z nosa i gardła, a także we krwi, w kale i moczu na około 7 dni przed wystąpieniem objawów choroby, aż do 14. dni po wyleczeniu. Jest chorobą zakaźną, która wylęga się od dwóch do trzech tygodni. Można się nią zarazić drogą kropelkową, przez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną (nawet do dwóch tygodni po jej wyzdrowieniu). Często do zakażeń dochodzi w okresie zimowo-wiosennym, można nawet powiedzieć, że jest chorobą sezonową, która w połowie przypadków zachorowań u dzieci przebiega bezobjawowo. Jest schorzeniem wieku dziecięcego między 5. a 15. rokiem życia, jednak najczęściej dotyka dzieci w wieku przedszkolnym, zdarza się też u osób dorosłych. U małych dzieci przebiega bardzo łagodnie, nie wywołując poważniejszych powikłań. Jej cechą charakterystyczną jest wysypka. Jeśli zaobserwujemy u dziecka wysypkę za uszami i powiększenie węzłów chłonnych, możemy podejrzewać, że jest to różyczka. Wysypka utrzymuje się na ciele około 2-3 dni, po czym blednie. Choroba trwa od 7 dni przed pojawieniem się wysypki, do 5 dni po jej ustąpieniu.

Różyczka u niemowlaka

Niemowlęta do 6. miesiąca życia zapadają na różyczkę bardzo rzadko, ponieważ w ich krwi obecne są jeszcze przeciwciała otrzymane od matki w wieku płodowym (pod warunkiem, że była ona szczepiona lub wcześniej przebyła zakażenie). Nie należy jednak narażać ich niepotrzebnie na kontakty z osobą chorą. Jeśli już do takiego kontaktu doszło, trzeba niemowlę odizolować od chorego i bacznie dziecko obserwować. Jak wygląda różyczka u niemowlaka? Pierwszym objawem jest podwyższenie temperatury ciała i powiększenie węzłów chłonnych za uszami i na szyi. Następnie pojawia się wysypka, początkowo na czole i za uszami, która miarę upływu czasu rozprzestrzenia się na całe ciało. Przybiera wtedy postać zaczerwienionej całej skóry, a nie pojedynczych plamek. Po upływie 2-3 dni blednie i stopniowo zaczyna zanikać. Wysypka ta na szczęście nie swędzi i nie wymaga stosowania żadnych maści. Chorobę leczy się objawowo – głównie stosuje się leki obniżające gorączkę, gdy ta jest za wysoka. Niemowlę powinno ją spokojnie przeleżeć w łóżeczku. Różyczka u niemowlaka nie wymaga leczenia, objawy choroby znikają same po kilku dniach, jednak zawsze konieczna jest konsultacja z pediatrą.

Różyczka u dzieci

Im dziecko jest młodsze, tym łatwiej przechodzi chorobę. Objawy różyczki wśród najmłodszych są łagodne, natomiast u dzieci starszych mogą przebiegać z powikłaniami. Ważne jest, aby dziecko przez cały czas trwania choroby leżało w łóżku, co zapobiega komplikacjom. Chociaż choroba nie wymaga leczenia, jej pierwsze objawy mogą wskazywać na inne poważne infekcje, które leczenia wymagają, dlatego różyczka u dzieci powinna być zawsze zdiagnozowana przez lekarza – tym bardziej że większość małych dzieci (ok. 70%.) przechodzi ją bardzo łagodnie (lub z niewielkimi objawami), nawet bez wysypki, co często sprawia trudności w jej zdiagnozowaniu. U nastolatków, oprócz wysypki, choroba daje objawy grypopodobne w postaci bólu głowy, nieżytu nosa, utraty apetytu oraz bólu w stawach i mięśniach. Na różyczkę zapada się tylko raz, jej przechorowanie daje odporność na całe życie. Czasową odporność na chorobę można uzyskać dzięki szczepieniu (chroni przed zachorowaniem na około 10-15 lat). W Polsce dzieci szczepione są przeciwko różyczce obowiązkowo szczepionką skojarzoną MMR (odra, świnka, różyczka), między 13. a 15. miesiącem życia oraz w 10. roku życia. Zaleca się także szczepienie kobiet, które planują ciążę, a nie przechorowały wcześniej różyczki lub nie były szczepione od 15 lat przed potencjalnym poczęciem.

Różyczka u dorosłych

Różyczka u dorosłych zdarza się stosunkowo rzadko, ponieważ większość osób zapada na nią w wieku szkolnym i przedszkolnym. Najczęściej do zarażenia dochodzi u mężczyzn podczas kontaktu z chorym dzieckiem. Objawy choroby często bywają lekceważone, ponieważ przypominają zwykłe przeziębienia. Dolegliwości te pojawiają się po 2-3 tygodniach po zarażeniu, trudno więc skojarzyć je z różyczką. Najczęściej występuje stan podgorączkowy, złe samopoczucie, jedno- lub dwudniowy ból stawów, ból głowy oraz ból mięśni. Może też wystąpić zapalenie gardła, suchy kaszel, katar i zapalenie spojówek. Po pewnym czasie dochodzi do obrzęku i bolesności węzłów chłonnych (karkowych, potylicznych, zausznych i szyjnych). Zazwyczaj następnego dnia od wystąpienia powiększenia węzłów chłonnych pojawia się wysypka, która jest plamista lub plamisto-grudkowa. Najpierw występuje na twarzy (najczęściej za uszami), następnie na tułowiu, a po 1-2 dniach również na kończynach. Niekiedy może pojawić się na podniebieniu miękkim i błonach śluzowych jamy ustnej (plamki Forheimera). Wysypka ta znika samoistnie, ale może wystąpić nieznaczne łuszczenie się skóry. Do rzadkich objawów należy powiększenie śledziony lub zapalenie wątroby. Symptomy zazwyczaj nie wymagają leczenia (jednak chory powinien pozostać w łóżku) i mijają samoistnie. Zdarza się czasem, że występują poważne powikłania. Różyczka stanowi największe zagrożenie dla kobiet w pierwszym trymestrze ciąży, ponieważ może spowodować trwałe uszkodzenia rozwijającego się płodu – prowadzi do problemów z wątrobą, szpikiem lub śledzioną, utraty słuchu, deformacji serca i oczu oraz opóźnienia umysłowego noworodka.

Jakie są przyczyny różyczki?

Choroba wywoływana jest przez wirus z rodziny Togaviridae. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową lub przez kontakt z wydzieliną jamy nosowo-gardłowej osoby chorej, jej moczem, krwią lub kałem. Osoba chora zakaża przez około 3 tygodnie i stanowi zagrożenie dla otoczenia na tydzień przed wystąpieniem u niej wysypki, aż do dwóch tygodni po ustąpieniu objawów chorobowych.

Różyczka – objawy

Pierwsze objawy choroby, w postaci symptomów zwykłego przeziębienia, nie są kojarzone z tą chorobą. Dopiero powiększenie i bolesność węzłów chłonnych za uszami oraz na karku dziecka i wysypka jednoznacznie wskazują, że jest to różyczka. Objawy te najczęściej są łagodne, ale mogą też przybrać cięższy charakter. Należą do nich: gorączka, bóle głowy, mięśni i kończyn, ból gardła, brak apetytu, katar, kaszel, nudności, zapalenie spojówek, zapalenie gardła. Wysypka pojawia się w postaci drobnych, różowych grudek z tendencją do zlewania się w plamy. Występuje początkowo na twarzy i szyi, a następnie rozlewa się na całe ciało. Trwa od dwóch do trzech dni, po czym blednie i znika, stopniowo cofa się także powiększenie węzłów chłonnych. Czasem pojawia się wysoka gorączka, dochodząca do 39 stopni.

Jak leczyć różyczkę?

Chorobę leczy się objawowo. Jeśli pojawia się gorączka, przyjmuje się środki na jej obniżenie. Ważne jest, aby podczas choroby pacjent leżał w łóżku. Dzięki temu można uniknąć poważnych powikłań. Różyczka u dorosłych wymaga uważnej opieki z uwagi na jej cięższy przebieg i większą możliwość wystąpienia powikłań. Warto wzmocnić organizm chorego i podnieść jego odporność przez odpowiednią dietę bogatą w białko, witaminy i minerały. Można też, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, kiedy na rynku jest mało świeżych warzyw i owoców, wprowadzić odpowiednią suplementację. Ważne, aby choroba została zdiagnozowana przez lekarza, ponieważ istnieje wiele innych poważnych infekcji, wymagających leczenia i dających podobne objawy, jak różyczka. U kobiet w ciąży, które miały kontakt z osobą chorą na różyczkę, aby zapobiec zakażeniu, podaje się gamma-globulinę.

Jakie są powikłania różyczki?

Nigdy nie należy lekceważyć objawów, jakie daje różyczka. Choroba powinna być zawsze zdiagnozowana przez lekarza. Na szczęście powikłania występują dosyć rzadko. Należą do nich: zapalenie mięśnia sercowego, nawracające stany zapalne stawów (najczęściej dłoni i nadgarstka), zapalenie mózgu, małopłytkowość (możliwe są krwawienia z dziąseł, przewodu pokarmowego), krwiomocz, wybroczyny na skórze (plamica różyczkowa) lub zapalenie nerwu wzrokowego. Bardzo rzadko dochodzi do aplazji szpiku kostnego oraz zespołu Guillaina-Barrégo (uszkodzenie nerwów prowadzące do niedowładów). Szczególnie niebezpieczne powikłania występują u kobiet w I trymestrze ciąży. Zachorowanie na różyczkę może spowodować poronienie lub poważne wady u dziecka (tzw. zespół Gregga).

Czy różyczka może być wrodzona?

Różyczka wrodzona rozwija się z zakażenia płodu w pierwszych tygodniach życia w łonie matki. U noworodka występują wówczas poważne wady układu krwiotwórczego i sercowo-naczyniowego, ośrodkowego układu nerwowego oraz narządów zmysłów. Skutkiem różyczki wrodzonej jest mała masa urodzeniowa ciała, przedwczesne narodziny oraz duża śmiertelność niemowląt (ok. 15%). Różyczka wrodzona przyczynia się do powstawania uszkodzenia wzroku (zaćma, jaskra, retinopatia), wodogłowia, upośledzenia umysłowego, niedorozwoju kończyn, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, zapalenia mięśnia sercowego, zapalenia śródmiąższowego płuc, zapalenia nerek, wątroby i mięśni, padaczki, mózgowego porażenia dziecięcego, skazy małopłytkowej i przewlekłej wysypki.

Dzięki szczepieniom z każdym rokiem obserwuje się zmniejszenie liczby dzieci borykających się z tą chorobą.


Zobacz także: 


Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Płyn Lugola - czym jest, jak działa, kiedy stosować oraz czy szkodzi?
Jod jest jednym z pierwiastków o kluczowym znaczeniu dla ludzkiego zdrowia. Większość osób myśli o jodzie jedynie w kontekście skażenia radioaktywnego, lecz jego spektrum działania jest dużo szersze....

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia norma...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych kom&oac...

Serce i układ krążenia

Saturacja krwi – czym jest, jakie są normy i jak mierzyć? Jak prawidłowo zbadać saturację krwi?
W związku z szalejącą obecnie pandemią Covid-19 dużo się mówi o ewentualnych objawach, które w głównej mierze związane są z układem oddechowym, ponieważ to on jest w szczególności narażony na działalność wirusa SARS-COV-2. Jednym ...

Przeziębienie i grypa

10 najlepszych domowych sposobów na ból gardła, cz. I
Ból gardła to jeden z częstszych problemów zdrowotnych okresu jesienno-zimowego. Zwykle pojawia się nagle. Zwykle też nie jesteśmy na niego absolutnie przygotowani. Zanim więc zdążymy wybrać się do apteki lub zamówić przez internet o...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Układ pokarmowy

Stomia - czym jest i jak wygląda: rodzaje, pielęgnacja i dieta. Poradnik dla stomików
Stomia to bardzo przykra przypadłość, która potrafi utrudnić życie. Dla wielu osób wypróżnianie się do worka oznacza koniec wcześniej prowadzonego życia. Jak się jednak okazuje, wcale tak nie musi być!...

Układ nerwowy

Ból z tyłu głowy: rodzaje, przyczyny i leczenie. Co może oznaczać ucisk z tyłu głowy?
Pacjenci skarżą się na ból zlokalizowany z tyłu głowy. To powszechna przypadłość, która dotyczy każdego, bez względu na płeć i wiek. Niejednokrotnie bywa ignorowana lecz może również zwiastować poważniejszą chorobę....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Suchość w gardle: czym skutecznie nawilżać gardło? Spraye, syropy i domowe sposoby
Nawet 46% Polaków skarży się na suchość nie tylko w gardle, ale także w jamie ustnej. Choć problem ten najczęściej dotyczy seniorów, również młodym ludziom doskwiera suchość w gardle....

Układ oddechowy

Krew z nosa u dziecka – przyczyny, leczenie i pierwsza pomoc
Większość dzieci miewa krwotoki z nosa. Zazwyczaj są to niegroźne i sporadyczne przypadki. Jednak czasami spowodowane są poważniejszymi dolegliwościami. Dlatego warto wiedzieć, jak się zachować w takiej sytuacji i jak uniknąć nawrotów....

Mięśnie i kości

Co Twój wiek metaboliczny naprawdę mówi o Twoim zdrowiu?
Wiek metaboliczny to niezwykle ważny wskaźnik, który informuje o kondycji naszego ciała. Mówi on bowiem o sprawności organizmu i obrazuje, na ile lat czuje się człowiek. Choć wiek metaboliczny w dużej mierze uwarunkowany jest genetycznie,...

Choroby skóry

Zapalenie mieszków włosowych: objawy, leczenie, skuteczne maści i kosmetyki
Zapalenie mieszków włosowych jest dość powszechnie spotykanym problemem skórnym. Mamy z nim do czynienia wówczas, gdy mieszek włosowy zostanie zainfekowany, co doprowadza do jego zagonienia, a następnie przekształca się w stan zapa...

Układ pokarmowy

Krew w kale: objawy, badania i leczenie. Jaką chorobę może zwiastować?
Krew w kale zauważona przez każdą osobę powinna zaniepokoić i skłonić do wizyty u lekarza. Może mieć różne przyczyny od hemoroidów, po raka jelita grubego, dlatego tak ważna jest szczegółowa diagnostyka....

Przeziębienie i grypa

Nawłoć: tajemnica żółtego ziela. Właściwości, działanie i zastosowanie
Pomimo gwałtownego rozwoju medycyny na przestrzeni ostatnich lat, wciąż niesłabnącą popularnością cieszy się ziołolecznictwo. Przeczytaj co potrafi nawłoć i jak stosować to ziele....

Układ nerwowy

Patologiczny lęk i strach - jak nie dać się sparaliżować?
Bardzo dużo zaburzeń psychicznych - m.in. takich jak napady lęku - ma związek z doświadczanym stresem. Pracoholizm, życie w ciągłym biegu, brak odpoczynku - to wszystko przyczynia się do poczucia bycia zestresowanym, a tym samym do rozwoju zaburzeń....

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.