Mammografia - wskazania do badania przesiewowego raka piersi - przebieg i przygotowanie

Mammografia - wskazania do badania przesiewowego raka piersi - przebieg i przygotowanie - zdjęcie

Choć świadomość z zakresu profilaktyki raka piersi w ostatnich latach znacznie wzrosła, wiele kobiet wciąż zastanawia się, co to jest mammografia i na czym polega to ważne badanie. Na przestrzeni lat powstało wiele mitów dotyczących mammografii. Warto wiedzieć, że większość z nich jest nieprawdziwa, a regularne badanie piersi może uratować zdrowie i życie. Mammografia jest bezpiecznym, skutecznym i nieinwazyjnym badaniem, nie wymagającym szczególnego przygotowania, polecanym szczególnie kobietom między 50. a 69. rokiem życia. W tym przedziale wiekowym można wykonać je za darmo.

Zobacz także artykuł: Sprawdzone sposoby na jędrne i piękne piersi

Mammografia jako obrazowa metoda badania gruczołu piersiowego

Mammografia to obrazowa metoda radiologiczna stosowana do oceny jakości tkanek piersi. To najczulsze i najbardziej specyficzne badanie w diagnostyce raka piersi, wykorzystujące minimalną, wciąż bezpieczną dla zdrowia dawkę promieniowania rentgenowskiego. Dzięki temu specjalista może wykryć nawet niewielkie zmiany we wczesnej fazie rozwoju, co znacznie zwiększa rokowania co do leczenia nowotworu. 

Które kobiety powinny robić mammografię - grupa ryzyka zachorowania na raka piersi

Na mammografię powinny zdecydować się wszystkie kobiety, u których pojawiły się następujące objawy:

  • wycisk z brodawek, zwłaszcza z domieszką krwi (nie dotyczy wycieku mleka w przypadku kobiet karmiących piersią)
  • ból piersi pojawiający się regularnie bez konkretnej przyczyny
  • nadmierna bolesność piersi podczas ich uciskania, niezależna od dnia cyklu
  • wgłębienia na skórze piersi, zmiana wyglądu brodawek sutkowych (zgrubienia, zaczerwienienia, owrzodzenia)
  • powiększenie węzłów chłonnych w okolicach pach
  • nagła zmiana wielkości lub kształtu jednej z piersi

W grupie ryzyka zachorowania na raka piersi znajdują się przede wszystkim kobiety po 50. roku życia, ponieważ właśnie wtedy miejsce mają największe zmiany hormonalne w organizmie. Znaczenie mają również predyspozycje genetyczne - gdy w bliskiej rodzinie występowały przypadki raka piersi, ryzyko znacznie wzrasta. Nieznacznie większe ryzyko obserwuje się u Pań, które nigdy nie rodziły lub urodziły po 35. roku życia oraz u tych, które przez długi czas stosowały leki hormonalne, np. doustną antykoncepcję. Udowodniono, że karmienie piersią może w niewielkim stopniu zmniejszyć ryzyko raka piersi.

Czy mammografia boli i czy jest niebezpieczna?

Mammografia jest badaniem bezpiecznym, wykorzystującym niewielkie dawki promieniowania jonizującego. Wykonana co jakiś czas pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na zdrowie pacjentki. Ważne, aby nie wykonywać badania bardzo często, jeśli nie ma ku temu żadnych wskazań zdrowotnych. W związku z dużym bezpieczeństwem praktycznie nie ma przeciwwskazań do mammografii. Jedynym jest ciąża, zwłaszcza w I trymestrze. Na pytanie: "czy mammografia jest bezpieczna?" można więc z całą pewnością odpowiedzieć twierdząco.

Badanie mammografem nie powoduje silnych dolegliwości bólowych. Wskutek ucisku piersi przez płyty urządzenia może być odczuwalny pewien dyskomfort, dlatego nie zaleca się wykonywania badania w sytuacji, gdy piersi są obrzęknięte i tkliwe (np. podczas laktacji). W innych przypadkach może - choć nie musi - pojawić się niewielki ból związany z uciskiem piersi. Trwa on jednak bardzo krótko. 

Przygotowania do mammografii dzień wcześniej

Kiedy pierwsza mammografia jest już zaplanowana, wiele Pań szuka informacji odnośnie odpowiedniego przygotowania się do procedury. Dużą zaletą tego badania jest brak konieczności większych przygotowań. Należy pamiętać jedynie o higienie osobistej oraz unikaniu stosowania kosmetyków pielęgnacyjnych na okolice piersi dzień wcześniej. W dniu badania warto zrezygnować nawet z użycia dezodorantu. 

Jak przebiega badanie radiologiczne - przebieg mammografii

Na samym początku pacjentka musi zdjąć górną część garderoby, włącznie z bielizną. Następnie ustawia się przed mammografem i układa jedną pierś na specjalnie przygotowanej, poziomej podkładce. Znajduje się w niej detektor emitujący promieniowanie. Specjalista wykonujący badanie może pomóc z prawidłowym ułożeniu piersi, aby jej tkanki były jak najdokładniej uwidocznione. Następnie pierś jest dociskana płytką kompresyjną, dzięki czemu tkanki zostają unieruchomione i zmniejsza się ich objętość. Umożliwia to zastosowanie mniejszej dawki promieniowania do uzyskania obrazu. Po uzyskaniu zdjęcia w projekcji górno-dolnej płytki przemieszczają się, aby móc wykonać zdjęcie skośne. Następnie takim samym czynnościom poddaje się drugą pierś. 

Informacje, które należy zgłosić wykonującemu badanie

Osoba wykonująca badanie powinna otrzymać od pacjentki następujące informacje:

  • data ostatniej miesiączki, w przypadku kobiet przed menopauzą
  • ewentualne dolegliwości dotyczące piersi
  • choroby i problemy zdrowotne
  • data ostatniej mammografii lub USG piersi wraz z wynikami
  • występowanie nowotworów piersi w rodzinie
  • przyjmowanie leków, zwłaszcza hormonalnych

Takie podstawowe informacje ułatwią ocenę ewentualnych zmian i zacienień na obrazie. Zawsze warto być szczerą w stosunku do specjalisty.

Jak zrobić samobadanie piersi?

Samobadanie piersi należy wykonywać co miesiąc o stałej porze, najlepiej 2-3 dni po miesiączce. Zaczynamy od pozycji stojącej przed lustrem. Zdejmujemy odzież i obserwujemy wygląd piersi, symetrię, szukamy ewentualnych niepokojących zmian. Wykonujemy ruchy ramionami we wszystkich kierunkach, szukając ograniczenia ruchomości skóry okolic piersi. Należy także delikatnie ścisnąć brodawkę i sprawdzić, czy nie wydziela żadnego płynu. Dalszą część samobadania warto wykonać pod prysznicem, ponieważ woda ułatwia przesuwanie się palców po skórze i zwiększa czułość. 

Chcąc zbadać lewą pierś, lewą rękę zakładamy za głowę, prawą wykonując drobne kółeczka z góry na dół i z powrotem. Czynność powtarzamy na całej powierzchni piersi oraz w okolicach dołów pachowych. Powtarzamy dla drugiej strony zwracając szczególną uwagę na guzki, zgrubienia i ograniczenie przesuwalności skóry. 

Kiedy powinno się wykonać pierwsze badanie w mammografie?

Często pada pytanie, w jakim wieku mammografię powinno się wykonać po raz pierwszy. Nie ma jednolitej odpowiedzi na to, od którego roku życia mammografia jest dozwolona. Za najwcześniejszy próg uznaje się 35. rok życia, choć na ogół na badanie decydują się kobiety starsze. Od 35. roku życia powinny wykonywać je kobiety obarczone dużym ryzykiem zachorowania na raka (występowanie nowotworów piersi w najbliższej rodzinie). Pierwsze badanie warto wykonać po ukończeniu 40. roku życia.

Od jakiego wieku mammografia stanowi rutynowe badanie kontrolne? W Polsce prowadzony jest program profilaktyczny raka piersi, w ramach którego wykonuje się darmowe badanie mammografii. Program skierowany jest dla kobiet w wieku 50-69 lat, które w ciągu ostatnich dwóch lat nie miały wykonywanej mammografii lub są obarczone wysokim ryzykiem rozwoju nowotworu piersi. Udowodniono, że wzrost ryzyka choroby przypada na 45. rok życia, zaś najwięcej chorych kobiet odnotowuje się we wspomnianej grupie wiekowej 50-69 lat.

Mammografia a USG piersi – czym się różnią?

Mammografia i USG piersi to badania wzajemnie się uzupełniające. Obydwa są bezpieczne, choć pierwsze z nich częściej wykonuje się u kobiet dojrzałych, u których w budowie piersi przeważa tkanka tłuszczowa, a nie gruczołowa. USG może być wykonywane już od pierwszych wizyt u ginekologa, także w przypadku kobiet ciężarnych. Uznaje się, że badanie USG piersi w przypadku pacjentek między 20. a 30. rokiem życia należy wykonywać raz na dwa lata, zaś u kobiet po 30. roku życia - raz w roku. Badanie USG należy uzupełniać comiesięcznym samobadaniem oraz w przypadku kobiet dojrzałych - regularną mammografią.

Ile kosztuje mammografia i co jaki czas wykonywać badanie?

Panie w wieku między 50. a 69. rokiem życia mogą raz na dwa lata udać się na badanie całkowicie bezpłatnie, w ramach wspomnianego wcześniej programu profilaktyki raka piersi. Młodsze pacjentki również mogą skorzystać z darmowej opcji, muszą jednak posiadać skierowanie na mammografię, wydane przez lekarza poradni chorób piersi. Koszt badania prywatnego nie jest duży, oscyluje w granicach 100 zł, zaś mammografia 3D jest zwykle dwukrotnie droższa.

Jak często mammografia powinna być wykonywana, aby faktycznie wspierać swoje zdrowie? Każda kobieta między 50. a 69. rokiem życia powinna mieć wykonaną mammografię raz w roku. Młodsze pacjentki, bez obciążenia rodzinnego, powinny wykonywać badanie raz na 2-3 lata, nie zapominając o corocznym badaniu USG i comiesięcznym samobadaniu piersi. 

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Układ nerwowy

Tajemnice Hipokampu: kluczowa rola w pamięci i emocjach
W fascynującym świecie neurobiologii, hipokamp stanowi centralny obszar, którego tajemnice stopniowo odkrywane są przez badaczy. Jego kluczowa rola w kształtowaniu pamięci i regulacji emocji sprawia, że staje się niezwykle istotnym obszarem zain...

Układ rozrodczy i moczowy

Bakterie w moczu: przyczyny, objawy, interpretacja wyników i sposoby leczenia zakażeń układu moczowego
W prawidłowo funkcjonującym układzie moczowym nie występują bakterie, dlatego ich obecność świadczy o rozwoju stanu patologicznego. W medycynie ten stan określa się jako bakteriomocz....

Układ pokarmowy

Dieta przed kolonoskopią – co można jeść, a czego unikać? Przygotowanie do badania
Kolonoskopia to badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala wykryć zmiany chorobowe w jelicie grubym oraz w dolnym odcinku jelita cienkiego. Aby uzyskać miarodajne wyniki, należy się do niego odpowiednio przygotować. Bardzo istot...

Dieta i odchudzanie

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady i efekty. Kto powinien jej spróbować?
Dieta białkowo-tłuszczowa stanowi ciekawą opcję dla tradycyjnych sposobów żywienia. W zależności od swoich potrzeb możesz zdecydować się na przestrzeganie zasad tradycyjnego modelu żywieniowego low carb lub diety ketogenicznej. Druga z nich pozw...

Układ pokarmowy

Nowotwory: typy i rodzaje raków oraz etapy i przebieg kancerogenezy w złożoności choroby nowotworowej
Nowotwory stanowią kompleksowe wyzwanie dla dziedziny medycyny oraz zdrowia publicznego. Istnieje różnorodność typów i rodzajów raków, charakteryzujących się unikalnymi cechami, a także mechanizmami rozwoju. Zrozumienie etap...

Dieta i odchudzanie

Cudowne właściwości naturalnych napojów – na zdrowie, urodę i przemianę materii
Moc ziół znana jest od wielu wieków, a ich rozsądne i uzasadnione wykorzystanie umożliwia uzyskanie znaczącej poprawy stanu zdrowia i kondycji organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć jak przyśpieszyć metabolizm, w nocy spać spokojnie, a także&l...

Układ rozrodczy i moczowy

Jak przyspieszyć okres? Domowe sposoby, zioła i witaminy na wywołanie miesiączki
Wakacyjny wyjazd, ślub, sesja zdjęciowa - to tylko wybrane sytuacje, w których kobiety zastanawiają się, jak przyspieszyć okres. Miesiączka, zwłaszcza bardzo obfita lub bolesna, może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Czy istnieją domowe sposoby...

Układ pokarmowy

Dieta w insulinooporności – co jeść, by czuć się dobrze? Zasady komponowania posiłków
Insulinooporność to powszechnie występujące zaburzenie metaboliczne, które polega na obniżeniu wrażliwości tkanek na insulinę. W konsekwencji dochodzi do podniesienia produkcji insuliny, co pozwala na unormowanie stężenia glukozy we krwi. Nielec...

Dieta i odchudzanie

Dieta przeciwnowotworowa - żywność obniżająca ryzyko raka. Zasady, wskazówki, produkty
Odpowiednio zbilansowany tryb żywienia odgrywa kluczową rolę w prewencji szerokiego spektrum chorób nowotworowych. Dzięki zawartości konkretnych składników produkty, takie jak owoce, warzywa, nabiał czy zioła, wspierają układ immunologicz...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.