Ksylitol (cukier brzozowy) – co warto o nim wiedzieć? Co warto wybrać, ksylitol a erytrol (erytrytol), stewia?

Ksylitol (cukier brzozowy) – co warto o nim wiedzieć? Co warto wybrać, ksylitol a erytrol (erytrytol), stewia? - zdjęcie

Ksylitol to jeden z najpopularniejszych słodzików, zastępujący kaloryczny i niezdrowy cukier. Dowiedz się, jak produkuje się ksylitol, jakie są zalety i wady jego spożywania i kiedy warto po niego sięgnąć.

Czym jest ksylitol?

Mówiąc najprościej, ksylitol to cukier brzozowy, chociaż nazwa ta może wprowadzać w błąd. Jeszcze całkiem niedawno ksylitol faktycznie pozyskiwany był jedynie z kory brzozy, ale obecnie przy produkcji na masową skalę, wielu producentów (zwłaszcza chińskich) pozyskuje ksylitol z kukurydzy. Jest to znacznie prostsza i efektywniejsza w uprawie metoda, jednak taki sposób produkcji ksylitolu wzbudza kontrowersje. Dlaczego - o tym przeczytasz w dalszej części artykułu.

Z perspektywy chemika, ksylitol to alkohol cukrowy. Oznacza to, że składa się z cząsteczki cukru oraz cząsteczki alkoholu. W wyglądzie, jak również smaku, ksylitol przypomina tradycyjny cukier pozyskiwany z buraków cukrowych. W indywidualnej ocenie ksylitol jest jednak odbierany jako słodszy, ponieważ to, w jaki sposób zbudowane są jego cząsteczki, umożliwia dodatkowe pobudzanie receptorów znajdujących się na języku.

Ksylitol fiński czy chiński?

Ksylitol jest pochodną ksylanów, czyli pewnego rodzaju polisacharydów występujących w wielu roślinach. W korze brzozowej jest ich wyjątkowo dużo, dlatego pierwotnie ksylitol pozyskiwany był właśnie z obróbki tego drzewa (stąd nazwa cukier z brzozy). Z biegiem czasu jednak, wraz z postępującymi naukami biotechnologicznymi, odkryto, że pozyskiwanie ksylitolu z kolb kukurydzy jest nie tylko wydajniejszym rozwiązaniem, ale również tańszym. Metodą tą zachwycili się szczególnie Chińczycy - wiele firm światowej sławy importuje ksylitol chiński (kukurydziany). Mimo jego powszechności, nie udało mu się wyprzeć z rynku największego konkurenta, jakim jest ksylitol fiński, pozyskiwany metodą tradycyjną.

Czym jednak różnią się od siebie dwa wymienione ksylitole, pomijając fakt ich pochodzenia? Fiński ksylitol produkowany jest stosunkowo prostą metodą, pozbawioną użycia kwasów czy grzybów, które miałyby wydobyć ksylany z kory brzozowej. Produkcja fińskiego ksylitolu jest odpowiedzialna pod względem ekologicznym i - co ważne dla wielu osób - nie wykorzystuje produktów modyfikowanych genetycznie. Natomiast ksylitol pochodzący z kolb kukurydzy wymaga wydobycia przy użyciu dwóch rodzajów grzybów lub specyficznej obróbki, zwanej kwasową hydrolizą biomasy. Jest ona bardzo szkodliwa dla środowiska naturalnego. Ponadto, wykorzystywana do produkcji ksylitolu kukurydza jest w większości przypadków modyfikowana genetycznie.

Ksylitol czy erytrol (erytrytol), stewia - który słodzik wybrać?

Mając do wyboru ksylitol a cukier, warto zdecydować się na ten pierwszy ze względu na niską kaloryczność i indeks glikemiczny. Ksylitol nie jest jednak jedynym dostępnym słodzikiem: do wyboru mamy jeszcze maltitol, erytrol i stewię. Pokrótce charakteryzujemy wszystkie z nich:

  • erytrol (erytrytol) - proszek pozyskiwany z pszenicy lub skrobi kukurydzianej, na drodze hydrolizy enzymatycznej, w wyniku której otrzymuje się glukozę. Ta z kolei poddawana jest fermentacji drożdży. Związek ten zapewnia około 80% słodyczy dawanej przez sacharozę. Erytrol nie posiada żadnych substancji odżywczych, ani mikro czy makroelementów. Jego oddziaływanie na organizm jest tak nikłe, że nawet nie podnosi poziomu glukozy we krwi.
  • stewia - biały proszek pozyskiwany z rośliny Sevia rebaudiana jest kilkuset krotnie słodszy od sacharozy. Jego kaloryczność jednak różni się, w zależności od producenta, ponieważ do stewii dodawane są substancje takie jak gliceryna czy maltodeksytryny. Kupując stewię należy sprawdzić dokładnie opis produktu: wielu producentów sprzedaje słodziki zawierające procentowy udział stewii, reklamując je jako stewię. Stewia posiada różnorodne mikroelementy, kwas foliowy, wykazuje działanie bakteriobójcze, może obniżać ciśnienie. Mankamentem, o którym wspominają osoby nie przepadające za tym słodzikiem, jest specyficzny posmak stewii. Niektóre osoby nie wyczuwają go jednak w ogóle.
  • maltitol - związek ten jest w smaku zbliżony do słodkości sacharozy. Jego wyróżnikiem na tle innych słodzików jest odporność na wysokie temperatury - dlatego z powodzeniem stosowany jest w piekarnictwie dla diabetyków, używa się go do produkcji lodów. Ze względu na kremową konsystencję, może również zastępować tłuszcze. Dlatego maltitol jest szczególnie wykorzystywany przy produkcji słodyczy dietetycznych. Jego stosowanie, podobnie jak i innych słodzików, nie jest obarczone poważnymi skutkami ubocznymi: może jednak powodować krótkotrwałą biegunkę, jeśli zostanie spożyty w dużych ilościach przez osobę nieoswojoną z tym słodzikiem.

Jakie są właściwości ksylitolu?

W przeciwieństwie do powszechnie znanych i stosowanych cukrów, jak fruktoza, glukoza, sacharoza czy laktoza, ksylitol nie fermentuje w przewodzie pokarmowym. Ma to dobre i złe strony. Zdecydowanie plusem takiej sytuacji jest fakt, że nie jest zamieniany na niebezpieczne dla szkliwa zębów kwasy w jamie ustnej. Minusem, że do jego fermentacji dochodzi dopiero na końcu jego drogi, w jelicie grubym. To u podatnych osób może prowadzić do nasilenia objawów takich jak gazy czy rozwolnienie. W większości jednak przypadków można tego uniknąć, przez stopniowe przyzwyczajanie organizmu do ksylitolu (porcje nie większe, niż na czubku łyżeczki dzień po dniu).

Ksylitol posiada niski indeks glikemiczny, co oznacza, że w przeciwieństwie do tradycyjnych cukrów, nie powoduje nagłych wyrzutów insuliny do krwi. Ponieważ jest bardzo słodki, a stosunkowo mało kaloryczny, stanowi ciekawą alternatywę dla cukru. Ksylitol znajduje zastosowanie w kosmetyce i w produktach do higieny jamy ustnej, ponieważ wykazuje działanie bakteriobójcze oraz nie prowadzi do rozwoju drożdżycy.

W jakiej postaci ksylitol jest najlepszy?

Ksylitol powszechnie dostępny jest w postaci dobrze rozpuszczalnego w płynach, białego proszku. Taka forma ksylitolu jest zdecydowanie najwygodniejsza do słodzenia herbaty czy kawy, a także wykorzystania przy dietetycznych wypiekach. W aptekach dostępne są również różnorodne preparaty z ksylitolem w formie spray'u - np. produkty do odświeżania i higieny jamy ustnej czy oczyszczania nosa i zatok.

Kaloryczność ksylitolu

Ksylitol jest zdecydowanie mniej kaloryczny niż jego tradycyjny odpowiednik. Przyjmuje się, że ta sama objętość ksylitolu jest nawet o 40 procent mniej kaloryczna, niż zwykłego cukru. Co ważne, w ostatecznym rozrachunku kaloryczność ksylitolu jest realnie jeszcze mniejsza, ponieważ jest on znacznie słodszy niż cukier, zatem używa się go mniej.

Ile kosztuje ksylitol?

Różne rodzaje ksylitolu są obecnie dostępne w sklepach i aptekach oferujących zdrową żywność. Nie jest to tania alternatywa dla cukru - podczas gdy opakowanie zwykłego cukru kosztuje kilka złotych, za tę samą objętość ksylitolu przyjdzie nam zapłacić kilkadziesiąt złotych. Należy jednak pamiętać, że ksylitol jest znacznie bardziej wydajny, ze względu na spotęgowane wrażenie słodkości.

Na co trzeba uważać stosując ksylitol? – wady

Ksylitol, chociaż jest obecnie dość powszechnie stosowany i jest uważany za substancję bezpieczną, ma jednak również wady. W nadmiernych ilościach, szczególnie w diecie osób cierpiących z powodu zespołu jelita drażliwego, może powodować biegunkę oraz bolesne wzdęcia. Dietetycy zwracają również uwagę na psychologiczny aspekt stosowania ksylitolu: chociaż bez wątpienia jest on substancją o mniejszej kaloryczności i mniej szkodliwą dla organizmu, niż zwykły cukier, również prowadzi do uzależnienia od słodkiego smaku. Stosowanie ksylitolu jako zamiennika cukru jest wskazane, jednak nie powinno być usprawiedliwieniem dla jedzenia dużej ilości słodkości. Reasumując, warto sięgać po ksylitol, jeśli normy cukru w krwi przekraczają te dopuszczalne, jesteśmy w trakcie diety odchudzającej lub mamy okazjonalnie ochotę na "coś słodkiego". Nie powinien on jednak stanowić stałego elementu naszego jadłospisu. Warto pamiętać, że cukier w diecie nie jest tak istotny, jak witaminy i minerały, a najlepszym jego źródłem są owoce czy produkty mleczne (uwaga: laktoza to cukier).

Jakie są główne zalety ksylitolu?

Podstawową zaletą ksylitolu jest to, że posiada indeks glikemiczny czternastokrotnie niższy od zwykłego cukru. To sprawia, że może być stosowany przez osoby, które szczególnie muszą uważać na cukier w diecie, czyli przez diabetyków i osoby będące na diecie odchudzającej. Jest również mniej kaloryczny - i to aż o 40 procent! Badania dowodzą również, że ksylitol ma działanie bakteriobójcze - dlatego jest pożądanym dodatkiem do past do zębów czy gum do żucia, gdyż może zapobiegać rozwojowi próchnicy. Istnieją dowody na to, że ksylitol wspomaga przyswajanie wapnia oraz, w odróżnieniu od tradycyjnego cukru, nie jest pożywką dla drożdżaków.

Zainteresował Cię ten artykuł? Sprawdź, jaki powinien być prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po posiłku!

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Układ nerwowy

Tajemnice Hipokampu: kluczowa rola w pamięci i emocjach
W fascynującym świecie neurobiologii, hipokamp stanowi centralny obszar, którego tajemnice stopniowo odkrywane są przez badaczy. Jego kluczowa rola w kształtowaniu pamięci i regulacji emocji sprawia, że staje się niezwykle istotnym obszarem zain...

Układ rozrodczy i moczowy

Bakterie w moczu: przyczyny, objawy, interpretacja wyników i sposoby leczenia zakażeń układu moczowego
W prawidłowo funkcjonującym układzie moczowym nie występują bakterie, dlatego ich obecność świadczy o rozwoju stanu patologicznego. W medycynie ten stan określa się jako bakteriomocz....

Układ pokarmowy

Dieta przed kolonoskopią – co można jeść, a czego unikać? Przygotowanie do badania
Kolonoskopia to badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala wykryć zmiany chorobowe w jelicie grubym oraz w dolnym odcinku jelita cienkiego. Aby uzyskać miarodajne wyniki, należy się do niego odpowiednio przygotować. Bardzo istot...

Dieta i odchudzanie

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady i efekty. Kto powinien jej spróbować?
Dieta białkowo-tłuszczowa stanowi ciekawą opcję dla tradycyjnych sposobów żywienia. W zależności od swoich potrzeb możesz zdecydować się na przestrzeganie zasad tradycyjnego modelu żywieniowego low carb lub diety ketogenicznej. Druga z nich pozw...

Układ pokarmowy

Nowotwory: typy i rodzaje raków oraz etapy i przebieg kancerogenezy w złożoności choroby nowotworowej
Nowotwory stanowią kompleksowe wyzwanie dla dziedziny medycyny oraz zdrowia publicznego. Istnieje różnorodność typów i rodzajów raków, charakteryzujących się unikalnymi cechami, a także mechanizmami rozwoju. Zrozumienie etap...

Dieta i odchudzanie

Cudowne właściwości naturalnych napojów – na zdrowie, urodę i przemianę materii
Moc ziół znana jest od wielu wieków, a ich rozsądne i uzasadnione wykorzystanie umożliwia uzyskanie znaczącej poprawy stanu zdrowia i kondycji organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć jak przyśpieszyć metabolizm, w nocy spać spokojnie, a także&l...

Układ rozrodczy i moczowy

Jak przyspieszyć okres? Domowe sposoby, zioła i witaminy na wywołanie miesiączki
Wakacyjny wyjazd, ślub, sesja zdjęciowa - to tylko wybrane sytuacje, w których kobiety zastanawiają się, jak przyspieszyć okres. Miesiączka, zwłaszcza bardzo obfita lub bolesna, może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Czy istnieją domowe sposoby...

Układ pokarmowy

Dieta w insulinooporności – co jeść, by czuć się dobrze? Zasady komponowania posiłków
Insulinooporność to powszechnie występujące zaburzenie metaboliczne, które polega na obniżeniu wrażliwości tkanek na insulinę. W konsekwencji dochodzi do podniesienia produkcji insuliny, co pozwala na unormowanie stężenia glukozy we krwi. Nielec...

Dieta i odchudzanie

Dieta przeciwnowotworowa - żywność obniżająca ryzyko raka. Zasady, wskazówki, produkty
Odpowiednio zbilansowany tryb żywienia odgrywa kluczową rolę w prewencji szerokiego spektrum chorób nowotworowych. Dzięki zawartości konkretnych składników produkty, takie jak owoce, warzywa, nabiał czy zioła, wspierają układ immunologicz...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.