Kodeina – czym jest i jakie ma zastosowanie? Jakie mogą być potencjalne skutki uboczne stosowania kodeiny?

Kodeina – czym jest i jakie ma zastosowanie? Jakie mogą być potencjalne skutki uboczne stosowania kodeiny? - zdjęcie

Kodeina to substancja, której zastosowanie w lekach może budzić wiele kontrowersji. Bardzo dużo bowiem mówi się o jej uzależniającym działaniu. Bez wątpienia jednak jest to jednak najstarszy, znany ludzkości środek używany m.in. do leczenia bólów głowy. Stosowana od czasów starożytności kodeina ma również wiele innych działań. Czym jest i w jakich lekach można ją znaleźć? Jaki ma wpływ na zdrowie człowieka oraz czy można się od niej uzależnić? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz poniżej!

Kodeina jest jednym z przepisywanych leków na kaszel. O tym, jak rozróżnić poszczególny typu kaszlu, możesz przeczytać w artykule: Jak rozróżnić kaszel mokry od suchego?

Kodeina – co to jest?

Substancja nazywana kodeiną to jeden z alkaloidów, które powstają na bazie soku mlecznego oraz niedojrzałych makówek. Ciecz ta od wieków była używana przed wszelkiego rodzaju zabiegami chirurgicznymi. W postaci nalewki do popijania podawano ją pacjentom przed zabiegami. Po raz pierwszy jednak została wyizolowana w I poł. XIX w. przez Pierre'a Jeana Robiqueta — francuskiego chemika oraz farmaceutę.

Kodeina, czyli fosforanu kodeiny to składnik wielu dostępnych bez recepty leków przeciwbólowych. Można ją znaleźć również w syropach i tabletkach na przeziębienie i grypę oraz kaszel suchy. Nie należy jednak stosować jej w przypadku leczenia kaszlu mokrego. Ponadto substancja ta bardzo często uważana jest za lek, który może uzależniać jak narkotyk. 

Kodeina bez recepty

Jako składnik wielu leków jest ona dostępna w aptekach bez recepty. Jej działanie często porównuje się do morfiny. Jednak w przeciwieństwie do niej, leki z kodeiną nie są aż tak silnie uzależniające. Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem, każda osoba pełnoletnia może jednorazowo zakupić w aptece do 150 mg kodeiny. Dozwolona dawka dzienna nie powinna przekraczać 240 mg.

W jakich lekach występuję kodeina?

Kodeina to lek należący do rodziny opioidów. Posiada ona silne działanie przeciwbólowe, dlatego też często jest używana do produkcji leków przeciwbólowych, które stosuje się w trakcie bolesnych menstruacji. Ponadto ma ona również wiele innych zastosowań w farmakologii. Jest znakomitym środkiem o działaniu przeciwkaszlowym, przez co polecana jest osobom zmagającym się z zapaleniem oskrzeli.

Kodeina w jakich lekach?

Kodeina występuje w lekach takich jak:

  • leki przeciwbólowe szczególnie te, które zawierają paracetamol lub ibuprofen;
  • tabletki z kodeiną (lub syropy) na kaszel i przeziębienie;
  • wyciągach ziołowych na bazie tymianku, kopru lub sosny;
  • lekach zawierających kofeinę;
  • sulfogwajakol — lekiem wykrztuśny.

Kodeinę zawierają m.in. Solpadeine oraz Thiociodin.

Jaki wpływ na organizm człowieka ma kodeina?

Substancja ta słynie nie tylko ze silnych właściwości przeciwbólowych, czy wykrztuśnych. Od wieków stosowana jest w medycynie jako środek, który posiada również inne zastosowanie.

Kodeina — działanie

Substancja ta wpływa również korzystnie na zmniejszenie poziomu śluzu, jaki wydziela się w drogach oddechowych oraz zapobiega jego gęstnieniu. Częściowo jest ona metabolizowana w ludzkim organizmie do postaci morfiny, w związku z czym uśmierza ból i przynosi poczucie ulgi. Dlatego też z powodzeniem można nią leczyć bóle o umiarkowanym nasileniu. Kodeina posiada również działanie zapierające, przez co w niektórych przypadkach może ona być używana do leczenia biegunkiNie powinna jednak być stosowana w połączeniu z lekami nasennymi, uspokajającymi, czy alkoholem. Może ona bowiem powodować poczucie senności.

Czy można przedawkować kodeinę?

Zdaniem wielu lekarzy kodeina jest środkiem bezpiecznym, a przyjmowana przez krótki czas oraz wedle ścisłych zaleceń lekarskich — nie powinna ona uzależniać. W trakcie jej stosowania należy jednak pamiętać o tym, że jej dozwolona dawka dzienna pod żadnym pozorem nie powinna przekraczać 240 mg. Mimo iż substancja ta jest obecna w lekach dostępnych bez recepty, w przypadku niektórych osób możliwe jest przedawkowanie kodeiny. Dlatego też w trakcie jej przyjmowania należy zachować szczególną ostrożność — zwłaszcza jeżeli jest podawana osobom niepełnoletnim. Przedawkowanie kodeiny objawia się m.in.:

  • Niebieskawym zabarwieniem skóry lub ust;
  • Zaburzeniami świadomości lub jej chwilową utratą;
  • Bólem bądź dyskomfortem odczuwanym w okolicach klatki piersiowej;
  • Zwężonymi źrenicami;
  • Poczuciem nadmiernej senność i znużenia;
  • Halucynacjami;
  • Napadami agresji lub nadmiernym pobudzeniem;
  • Brakiem wyczuwalnego ciśnienia tętniczego;
  • Spowolnionym i nieregularnym biciem serca.

W przypadku występowania wymienionych powyżej objaw przedawkowania kodeiny, należy natychmiast udać się do lekarza. Osoby zażywające leki na bazie tej substancji muszą również pamiętać o tym, że ich spożywanie wyklucza możliwość prowadzenia pojazdów. Zwłaszcza gdy przyjmuje się ją po raz pierwszy w życiu. Pod żadnym pozorem nie należy również łączyć kodeiny z alkoholem. Może ona bowiem stanowić zagrożenie życia.

Jakie są działania niepożądane kodeiny?

Lek z kodeiną u niektórych osób może wywoływać również szereg działań niepożądanych. Osoby stosujące leki na bazie tej substancji najczęściej narzekają na poczucie nadmiernej senności. Zauważono również u nich spowolnienie reakcji na różne bodźce. U nielicznych osób, które poddano leczeniu kodeiną, zauważono także:

  • Niepożądane zaparcia;
  • Sporadyczne wymioty oraz poczucie nudności;
  • Świąd i uczucie nadmiernej suchości w jamie ustnej;
  • Problemy przy wydalaniu moczu.

Bardzo rzadko spotyka się również objawy takie jak: występowanie reakcji anafilaktycznych, drgawki czy depresji oddechowej. W przypadku pojawienia się tych objaw — należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.

Kodeina – interakcje z innymi lekami

Kodeina (tabletki, syrop itp.) niestety wchodzi w szereg różnych interakcji z innymi lekami. W niektórych przypadkach może ona wywołać:

  • Zaburzenia świadomości — np. w połączeniu z lekami przeciwdepresyjnymi, przeciwlękowymi, przeciwhistaminowymi, nasennymi oraz neuroleptykami;
  • Nasilenie niektórych chorób lub zneutralizowania działania leków — np. w przypadku stosowania z lekami na Parkinsona;
  • Problemy w oddychaniu bądź jego zatrzymanie — zwłaszcza w połączeniu z pochodnymi morfiny, benzodiazepinu oraz barbituranów;
  • Osłabienie pracy jelit — zwłaszcza w trakcie stosowania metoklopramidu lub innych leków wpływających na perystaltykę jelit.

Jakie są przeciwskazania do stosowania kodeiny?

Zbyt duże dawki kodeiny mogą spowodować zaburzenia układu oddechowego. W związku z tym, iż w najgorszym przypadku jej przedawkowanie może prowadzić do zatrzymania pracy płuc, wprowadzono szereg przepisów, które regulują stosowanie kodeiny. Mowa m.in. o zakazie stosowania leków na bazie kodeiny u:

  • Dzieci poniżej 12. roku życia;
  • Dzieci z zaburzeniami oddychania, które mają pomiędzy 12. a 18. rokiem życia;
  • Kobiet karmiących piersią;
  • Osób, u których lekarze stwierdzili zbyt szybkie przetwarzanie kodeiny do postaci morfiny.

Zakazy te wynikają ze stwierdzenia kilku ciężkich przypadków występowania depresji oddechowej u dorosłych i dzieci, które poddano leczeniu lekami z kodeiną. Niestety odnotowano też kilka przypadków śmiertelnych.

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Odporność, wzmocnienie organizmu

Eozynofilia: o czym świadczą podwyższone eozynofile? Objawy, przyczyny, normy
Badanie krwi to jedno z podstawowych metod diagnostycznych wielu chorób. Za jego pomocą możliwe jest oznaczenie wielu parametrów, w tym eozynofilów. To jeden z rodzajów białych krwinek, które pełnią istotną funkcję w układzie odpornościowym człowieka, ...

Choroby skóry

Plamy na skórze - co mogą oznaczać? Przyczyny, leczenie i pielęgnacja skóry z problemami
Plamy na skórze są nie tylko problemem natury estetycznej. Mogą bowiem świadczyć o bardzo poważnych schorzeniach zdrowotnych, których nie powinno się bagatelizować....

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Serce i układ krążenia

Jakie są domowe sposoby na opuchnięte kostki u nóg?
Niemal każdemu dorosłemu przynajmniej raz w życiu dolegały opuchnięte kostki u nóg. Przyczyn tego stanu rzeczy może być wiele: od upału, poprzez choroby układu krążenia, na chorobach endokrynologicznych kończąc. Co stosować na opuchnięte kostki&...

Informacje dla pacjenta

Wysoki puls – przyczyny, objawy jak prawidłowo zmierzyć?
Puls, inaczej tętno, określa ilość uderzeń serca na minutę, czyli częstotliwość bicia serca. Jego wartość jest dla człowieka zdrowego ściśle określana i nie powinna być ani za niska, ani zbyt wysoka. Każde odchylenie od normy wymaga ...

Układ oddechowy

Płukanie zatok – kiedy i jak je wykonywać? Czy to bolesne?
Zapalenie zatok przynosowych to powszechnie występująca dolegliwość, która rozwija się w następstwie infekcji błon śluzowych nosa oraz alergii. Niekiedy związana jest z nieprawidłową budową anatomiczną. Jednym ze sprawdzonych sposobów lec...

Przeziębienie i grypa

Co na grypę? Przegląd najlepszych leków na grypę i przeziębienie
Przeziębienie i grypa to typowe choroby rozpoznawane w okresie jesienno-zimowym. Leczenie ma charakter objawowy, bardzo istotny jest również odpoczynek wspomagający regenerację organizmu. Co na grypę i przeziębienie sprawdza się najlepiej?...

Układ pokarmowy

Grypa żołądkowa - jak długo chory zaraża?
Grypa żołądkowa, czyli powszechnie występująca wśród dzieci i dorosłych jelitówka, w rzeczywistości nie ma nic wspólnego z wirusem grypy. Wywołują ją zupełnie inne drobnoustroje. Charakterystyczne objawy to biegunka i wymioty, szcz...

Układ pokarmowy

Dieta refluksowa - zasady, produkty, przykładowy jadłospis
Refluks żołądkowo-przełykowy jest coraz poważniejszym problemem zachodnich społeczeństw. Sprzyja temu dieta bazująca na produktach wysokoprzetworzonych, szybkie tempo życia i stres. Dieta refluksowa to jeden z najskuteczniejszych, a...

Układ pokarmowy

Nudności – objawy i przyczyny. Jak sobie z nimi radzić?
Nudności i wymioty to bardzo nieprzyjemne doznania, ale pełnią dla nas ważną funkcję – są mechanizmem obronnym organizmu....

Dieta i odchudzanie

Dieta ubogoresztkowa - zasady, wskazania i polecane produkty
Dieta ubogoresztkowa, zwana także dietą bezresztkową i niskobłonnikową, zaliczana jest do grupy diet leczniczych, które należy stosować jedynie w ściśle określonych przypadkach. Najczęściej zalecana jest u pacjentów cierpiących na dolegli...

Dieta i odchudzanie

Biała dieta – na czym polega i kiedy ją stosować?
Wszyscy marzymy o olśniewającym uśmiechu. Na szczęście żyjemy w czasach, kiedy zabiegi wybielania zębów są stosunkowo łatwo dostępne....

Dieta i odchudzanie

Kasza owsiana – superfood wspierający zdrowie serca i układu pokarmowego
Od ponad 2000 lat owies stanowi ważne uzupełnienie diety. Wyróżnia się bogatą zawartością korzystnych dla zdrowia witamin, minerałów i substancji odżywczych....

Kosmetyki i uroda

Kurze łapki – jak powstają? Jak skutecznie je zredukować?
Wraz z wiekiem na skórze pojawiają się niewielkie linie mimiczne oraz pierwsze zmarszczki, które mogą wpłynąć na samopoczucie oraz samoocenę niejednej kobiety. Niestety czasu nie możemy zatrzymać, natomiast możemy stanąć w...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem