Ferrytyna: jakie są normy i kiedy należy się przebadać? Problemy z nadmiary i niedoborem ferrytyny.

baner

Ferrytyna: jakie są normy i kiedy należy się przebadać? Problemy z nadmiary i niedoborem ferrytyny.

Czym jest ferrytyna?Ferrytyna jest białkiem tzw. ostrej fazy, występującym m.in. w wątrobie, śledzionie, nerkach, szpiku kostnym i mięśniach szkieletowych. Stanowi połączenie białka apoferrytyny z żelazem. Dzięki niej organizm wchłania i

Czym jest ferrytyna?

Ferrytyna jest białkiem tzw. ostrej fazy, występującym m.in. w wątrobie, śledzionie, nerkach, szpiku kostnym i mięśniach szkieletowych. Stanowi połączenie białka apoferrytyny z żelazem. Dzięki niej organizm wchłania i magazynuje żelazo. Polega to na łączeniu się żelaza z apoferrytyną, w wyniku czego powstaje ferrytyna, która następnie jest przekazywana transportowemu białku osocza (transferynie) i przenoszona dalej, do różnych tkanek.

Jak i po co badać ferrytynę?

Znajomość stężenia ferrytyny pozwala stwierdzić, czy w organizmie brakuje żelaza, czy też jest go za dużo, zanim wystąpią niepokojące objawy. Specjaliści zalecają badanie stężenia ferrytyny, gdy podejrzewają niedokrwistość wynikającą z niedoboru żelaza. Do objawów tych należą:

  • zmiany na błonie śluzowej języka, gardła i przełyku,
  • łamliwość paznokci i włosów,
  • występowanie prążków na paznokciach,
  • senność i zaburzenia zdolności intelektualnych,
  • bladość,
  • szum w uszach,
  • zawroty głowy i omdlenia,
  • bóle mięśni,
  • zmniejszenie odporności,
  • złe samopoczucie i pogorszenie nastroju,
  • nerwowość,
  • przyspieszenie akcji serca.

Za pomocą badania można również skontrolować efektywność terapii. Czasami lekarz kieruje pacjenta na badanie ferrytyny, gdy podejrzewa nadmiar żelaza w organizmie. Może on wynikać z istnienia zaburzenia wrodzonego, jakim jest hemochromatoza lub hemosyderoza, czyli nadmierne przyswajanie żelaza, w wyniku innej choroby lub jako powikłanie po wielokrotnej transfuzji krwi.

Ferrytyna – badanie

Do badania stężenia ferrytyny w surowicy pobierana jest krew z żyły łokciowej. Pacjent powinien zgłosić się do laboratorium na czczo (co najmniej 10-12 godzin od ostatniego posiłku). Wcześniej należy skonsultować się z lekarzem w kwestii przyjmowanych leków i suplementów diety, które mogłyby wpłynąć na odczyt badania ferrytyny. Czas oczekiwania na wynik jest krótki – zazwyczaj można go odebrać już na drugi dzień. Oznaczanie ferrytyny warto wykonywać regularnie, ponieważ umożliwia wczesne wykrycie wielu niebezpiecznych chorób, co pozwala na szybką reakcję i zastosowanie odpowiedniego leczenia. Można również wykonać prywatnie badanie stężenia ferrytyny. Cena badania uzależniona jest od lokalizacji i standardu laboratorium, ale najczęściej nie przekracza 50 złotych.

Jakie są normy ferrytyny?

Prawidłowe wartości stężenia ferrytyny uzależnione są od płci i wieku, a zakres normy jest stosunkowo szeroki. Dlatego też wyniki badania powinny być zawsze interpretowane przez lekarza prowadzącego, na podstawie norm zamieszczonych w tabelach oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

Ferrytyna – norma

U kobiet stężenie ferrytyny w surowicy powinno mieścić się w granicach 10-200 mikrogramów na litr.

U mężczyzn stężenie ferrytyny w surowicy powinno być w zakresie 15-400 mikrogramów na litr.

Jakie są objawy nadmiaru ferrytyny i jak sobie z nim radzić?

Pierwsze objawy mogą wystąpić już przy nieznacznie podwyższonym poziomie ferrytyny. Należą do nich:

  • przewlekłe zmęczenie, nieustające pomimo prawidłowej ilości snu,
  • złe samopoczucie,
  • problemy z odpornością i częste infekcje,
  • bóle stawów, brzucha, mięśni czy głowy,
  • zaburzenia pracy przewodu pokarmowego.

Ferrytyna wysoka może wskazywać na wiele różnych zaburzeń i chorób. Najczęściej przyczynami nadmiaru ferrytyny są:

  • stany zapalne,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • uszkodzenie wątroby, w tym martwica komórek wątroby,
  • uszkodzenie śledziony,
  • uszkodzenie komórek szpiku kostnego,
  • przeładowanie żelazem (hemochromatoza pierwotna lub potransfuzyjna),
  • niedokrwistość megaloblastyczna, aplastyczna lub hemolityczna.

Nadmiar żelaza jest bardziej niebezpieczny niż jego niedobór. Dlatego należy jak najszybciej ustalić jego przyczynę i zastosować odpowiednie leczenie. Musi ono być zawsze prowadzone przez lekarza – nie wolno leczyć się na własną rękę. Przy hemochromatozie najczęściej stosuje się kontrolowane upusty krwi.

Czym może się objawiać niedobór ferrytyny?

Niska ferrytyna może wskazywać na obniżone stężenie białek, spowodowane niedożywieniem. Przyczyną tego rodzaju anemii bywa przewlekłe zapalenie jelit lub zespół złego wchłaniania w przewodzie pokarmowym. Ferrytyna poniżej normy może też występować, kiedy w organizmie pojawiają się niedobory żelaza w wyniku upływu krwi (np. krwotoku czy częstych i obfitych miesiączek). Niedobór ferrytyny jest ściśle związany z niedoborem żelaza. Do typowych objawów, które powinny zwrócić naszą uwagę i skłonić do wykonania badań krwi należą:

  • wypadanie włosów, łamliwość paznokci i suchość skóry,
  • ciągłe zmęczenie, senność, zaburzenia koncentracji,
  • spadek odporności i podatność na infekcje,
  • zajady w kącikach ust,
  • krwawienie dziąseł,
  • bladość błon śluzowych.

Czy da się podnieść poziom ferrytyny?

Lekarz prowadzący na podstawie objawów klinicznych, po przeprowadzeniu dodatkowych badań (m.in. pełnej morfologii krwi) oraz ustaleniu przyczyny niedoboru ferrytyny, zleca odpowiednie leczenie. Najczęściej są to preparaty na receptę. Należą do nich zazwyczaj:

  • tabletki lub syropy, zawierające kompleks wodorotlenku żelaza trójwartościowego,
  • fiolki do picia z bursztynianem żelaza (dla osób cierpiących na przewlekłe choroby układu pokarmowego),
  • preparaty, zawierające siarczan żelaza dwuwartościowego, łączone z kwasem askorbinowym, ułatwiającym wchłanianie żelaza oraz kwasem foliowym.

Przy niewielkim odchyleniu od normy zwykle wystarcza zmiana diety i dodatkowa suplementacja.

Ferrytyna – jak podnieść poziom?

Aby podnieść poziom ferrytyny, należy spożywać produkty bogate w wysoko przyswajalne żelazo hemowe pochodzenia zwierzęcego, a więc:

  • żółtka jaj,
  • podroby (wątróbka, kaszanka, salceson),
  • czerwone mięso (wołowina, ale również cielęcina i baranina),
  • niektóre rodzaje drobiu (gęś, kaczka),
  • tłuste ryby (np. łosoś,śledź, makrela i sardynka).

Oprócz tego wysoka zawartość żelaza znajduje się w warzywach takich jak: rośliny strączkowe, suszone owoce oraz pełnoziarniste kasze i ciemne pieczywo.

Przyswajalność żelaza zwiększa witamina C, dlatego jadłospis powinien uwzględniać świeże warzywa i owoce. Istnieje także grupa produktów hamujących wchłanianie żelaza. Należą do nich: kawa i herbata, wapń pochodzący z nabiału, czerwone wino oraz błonnik, dlatego należy ich unikać. Niedobór ferrytyny i żelaza można też uzupełniać preparatami dostępnymi bez recepty – może być to samo żelazo lub połączone z kwasem foliowym czy askorbinowym.

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Płyn Lugola - czym jest, jak działa, kiedy stosować oraz czy szkodzi?
Jod jest jednym z pierwiastków o kluczowym znaczeniu dla ludzkiego zdrowia. Większość osób myśli o jodzie jedynie w kontekście skażenia radioaktywnego, lecz jego spektrum działania jest dużo szersze....

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia norma...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych kom&oac...

Serce i układ krążenia

Saturacja krwi – czym jest, jakie są normy i jak mierzyć? Jak prawidłowo zbadać saturację krwi?
W związku z szalejącą obecnie pandemią Covid-19 dużo się mówi o ewentualnych objawach, które w głównej mierze związane są z układem oddechowym, ponieważ to on jest w szczególności narażony na działalność wirusa SARS-COV-2. Jednym ...

Przeziębienie i grypa

10 najlepszych domowych sposobów na ból gardła, cz. I
Ból gardła to jeden z częstszych problemów zdrowotnych okresu jesienno-zimowego. Zwykle pojawia się nagle. Zwykle też nie jesteśmy na niego absolutnie przygotowani. Zanim więc zdążymy wybrać się do apteki lub zamówić przez internet o...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Układ pokarmowy

Stomia - czym jest i jak wygląda: rodzaje, pielęgnacja i dieta. Poradnik dla stomików
Stomia to bardzo przykra przypadłość, która potrafi utrudnić życie. Dla wielu osób wypróżnianie się do worka oznacza koniec wcześniej prowadzonego życia. Jak się jednak okazuje, wcale tak nie musi być!...

Układ nerwowy

Ból z tyłu głowy: rodzaje, przyczyny i leczenie. Co może oznaczać ucisk z tyłu głowy?
Pacjenci skarżą się na ból zlokalizowany z tyłu głowy. To powszechna przypadłość, która dotyczy każdego, bez względu na płeć i wiek. Niejednokrotnie bywa ignorowana lecz może również zwiastować poważniejszą chorobę....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Suchość w gardle: czym skutecznie nawilżać gardło? Spraye, syropy i domowe sposoby
Nawet 46% Polaków skarży się na suchość nie tylko w gardle, ale także w jamie ustnej. Choć problem ten najczęściej dotyczy seniorów, również młodym ludziom doskwiera suchość w gardle....

Układ oddechowy

Krew z nosa u dziecka – przyczyny, leczenie i pierwsza pomoc
Większość dzieci miewa krwotoki z nosa. Zazwyczaj są to niegroźne i sporadyczne przypadki. Jednak czasami spowodowane są poważniejszymi dolegliwościami. Dlatego warto wiedzieć, jak się zachować w takiej sytuacji i jak uniknąć nawrotów....

Mięśnie i kości

Co Twój wiek metaboliczny naprawdę mówi o Twoim zdrowiu?
Wiek metaboliczny to niezwykle ważny wskaźnik, który informuje o kondycji naszego ciała. Mówi on bowiem o sprawności organizmu i obrazuje, na ile lat czuje się człowiek. Choć wiek metaboliczny w dużej mierze uwarunkowany jest genetycznie,...

Choroby skóry

Zapalenie mieszków włosowych: objawy, leczenie, skuteczne maści i kosmetyki
Zapalenie mieszków włosowych jest dość powszechnie spotykanym problemem skórnym. Mamy z nim do czynienia wówczas, gdy mieszek włosowy zostanie zainfekowany, co doprowadza do jego zagonienia, a następnie przekształca się w stan zapa...

Układ pokarmowy

Krew w kale: objawy, badania i leczenie. Jaką chorobę może zwiastować?
Krew w kale zauważona przez każdą osobę powinna zaniepokoić i skłonić do wizyty u lekarza. Może mieć różne przyczyny od hemoroidów, po raka jelita grubego, dlatego tak ważna jest szczegółowa diagnostyka....

Przeziębienie i grypa

Nawłoć: tajemnica żółtego ziela. Właściwości, działanie i zastosowanie
Pomimo gwałtownego rozwoju medycyny na przestrzeni ostatnich lat, wciąż niesłabnącą popularnością cieszy się ziołolecznictwo. Przeczytaj co potrafi nawłoć i jak stosować to ziele....

Układ nerwowy

Patologiczny lęk i strach - jak nie dać się sparaliżować?
Bardzo dużo zaburzeń psychicznych - m.in. takich jak napady lęku - ma związek z doświadczanym stresem. Pracoholizm, życie w ciągłym biegu, brak odpoczynku - to wszystko przyczynia się do poczucia bycia zestresowanym, a tym samym do rozwoju zaburzeń....

Dlaczego my?

why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.