Dieta cukrzycowa – co powinien jeść cukrzyk? Produkty dozwolone i przeciwwskazane dla chorych na cukrzycę

Dieta cukrzycowa – co powinien jeść cukrzyk? Produkty dozwolone i przeciwwskazane dla chorych na cukrzycę - zdjęcie

Dieta cukrzycowa, jak sama nazwa wskazuje, jest przeznaczona dla osób co chorujących na cukrzycę. Choroba ta nierozerwalnie wiąże się ze zmianą nawyków żywieniowych oraz włączeniem do jadłospisu produktów, które nie powodują gwałtownego podwyższenia poziomu glukozy.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • kto powinien stosować dietę cukrzycową,
  • jakie są najważniejsze zasady diety cukrzycowej,
  • co można jeść przy diecie cukrzycowej,
  • jakie produkty są przeciwwskazane w diecie cukrzycowej,
  • jak wygląda przykładowy jadłospis przy diecie cukrzycowej.

Przeczytaj też: Krzywa cukrowa: kiedy należy badać? Wskazania i normy

Kto powinien stosować dietę cukrzycową?

Dieta cukrzycowa powinna być nieodłącznym elementem leczenia wszystkich typów cukrzycy. Wyróżnia się dwie podstawowe odmiany tej choroby:

  • cukrzyca typu 1 – inaczej cukrzyca insulinozależna to choroba o podłożu autoimmunologicznym, polega na niszczeniu komórek trzustkowych produkujących insulinę. Rozpoczyna się u dzieci lub w wieku młodzieńczym;
  • cukrzyca typu 2 – istotą choroby jest niewłaściwe działanie insuliny w tkankach, co prowadzi do podwyższenia poziomu cukru we krwi. Za jej rozwój odpowiedzialne są czynniki genetyczne i środowiskowe. Często wiąże się z otyłością i zazwyczaj występuje u osób dorosłych.

Szacuje się, że spośród nawet 350 milionów chorych na cukrzycę z całego świata, aż 80-90% przypadków to cukrzyca typu 2.

Dieta cukrzycowa – najważniejsze zasady

Dieta cukrzycowa w przebiegu cukrzycy typu 2 ma na celu przede wszystkim osiągnięcie i utrzymanie prawidłowego – czyli bliskiego normy – stężenia glukozy w surowicy krwi. Stosowanie diety cukrzycowej ma zapobiec wystąpieniu możliwych powikłań tej choroby, w tym stopy cukrzycowej, nefropatii oraz retinopatii. Odpowiednio skomponowana dieta pozwala ponadto na uzyskanie:

  • optymalnego stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu HDL i LDL oraz triglicerydów w surowicy krwi,
  • optymalnego ciśnienia tętniczego, co zmniejsza ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych,
  • właściwej masy ciała.

Obecnie rekomendowanym sposobem odżywiania dla osób chorujących na cukrzycę typu 2 jest dieta o niskim indeksie glikemicznym. Parametr ten, oznaczany literami IG, określa szybkość trawienia danego produktu i tempo wchłaniania cukru we krwi, a tym samym jego zdolność do podwyższania poziomu glukozy po jedzeniu. Produkty o wysokim indeksie glikemicznym szybciej ulegają strawieniu, czego efektem jest gwałtowny wzrost, a następnie spadek stężenia glukozy we krwi.

Podstawę diety cukrzycowej stanowią zasady zdrowego żywienia, czyli regularne spożywanie posiłków, staranny dobór produktów, odpowiednie nawodnienie, a dodatkowo aktywność fizyczna. Większość jej zasad dobrze wpisuje się w założenia diety śródziemnomorskiej. Dieta przy cukrzycy polega bowiem na wykorzystywaniu w jadłospisie produktów o jak najniższym stopniu przetworzenia i niskim indeksie glikemicznym – chleba razowego, makaronu z pełnego ziarna, surowych warzyw i owoców, naturalnego nabiału i jego przetworów, a w umiarkowanej ilości także orzechów, pestek i tłuszczów roślinnych. Należy jednak wiedzieć, że indeks glikemiczny produktów spożywczych może zmienić się w czasie obróbki kulinarnej.

Co jeść przy cukrzycy? Polecane produkty w diecie cukrzycowej

Na liście produktów, które może jeść cukrzyk, znajdują się między innymi:

  • naturalny nabiał i jego przetwory – jogurt, maślanka, kefir, zsiadłe mleko, sery;
  • warzywa – brokuły, kalafior, cukinia, cebula, pomidory, ogórki, kapusta, sałata zielona i inne, brukselka, czosnek, fasola biała i czerwona, fasolka szparagowa, groch, groszek zielony, kalarepa, kukurydza, papryka, marchewka, pietruszka, por, soczewica, rzepa, rzodkiewka. Warzywa najlepiej spożywać na surowo;
  • produkty zbożowe, makarony, płatki – chleb żytni z pełnego ziarna, ryż brązowy, kasze bulgur, gryczana, jęczmienna, makaron z pełnego ziarna, kuskus razowy, komosa ryżowa, płatki owsiane (zwykłe i górskie), otręby żytnie, pszenne i owsiane;
  • mięso i ryby – kurczak, indyk, chuda wołowina, chuda wieprzowina, cielęcina, dziczyzna, królik, wszystkie ryby.

W diecie cukrzycowej w umiarkowanych ilościach można również uwzględnić owoce – pomarańcze, grejpfruty, brzoskwinie, jabłka, morele, jagody, truskawki, maliny, jeżyny, porzeczki, winogrona, agrest, awokado, mało dojrzałe banany, cytrynę, wiśnie czy gruszki. Do słodzenia natomiast zaleca się używać słodzików, ksylitolu lub stewi.

Dieta cukrzycowa – produkty przeciwwskazane

Wśród produktów, których cukrzycy powinni unikać, wymienia się przede wszystkim:

  • słodzone smakowe jogurty i inne przetwory mleczne;
  • owoce – arbuz, dojrzałe banany, owoce z puszki, kandyzowane, owoce suszone słodzone;
  • gotowaną dynię, ziemniaki, bób;
  • cukier, miód, słodycze, słodzone gazowane napoje;
  • chleb pszenny, drożdżówki i inne wypieki cukiernicze;
  • kaszę jaglaną, kukurydzianą, ryż biały, płatki kukurydziane i inne śniadaniowe, płatki ryżowe i jaglane;
  • większość produktów zbożowych bezglutenowych;
  • tłustą wołowinę i wieprzowinę, baraninę, niskiej jakości wędliny i kiełbasy.

Dieta cukrzycowa – jadłospis. Przykładowe przepisy dla cukrzyka

Wbrew pozorom jadłospis dla cukrzyka może być bardzo urozmaicony. Jakie potrawy można w nim uwzględnić?


Śniadanie

Drugie śniadanie

Obiad

Podwieczorek

Kolacja

owsianka ze słonecznikiem i jagodami

2 kromki pieczywa żytniego z serkiem, jajkiem i rukolą

polędwica z dorsza w sosie pomidorowym z oliwkami

jogurt z otrębami i orzechami

sałatka z twarogiem

bułka grahamka z roszponką, wędliną i awokado

sałatka caprese z makaronem, mozzarellą i pomidorkami

pieczony indyk z ryżem i sałatką z papryki

koktajl truskawkowy

omlet z sałatką, czerwoną cebulą i ogórkiem



Dieta cukrzycowa jest niezbędnym elementem leczenia cukrzycy. Jej celem jest przede wszystkim uzyskanie i utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy w surowicy krwi, a ponadto osiągnięcie optymalnego poziomu cholesterolu oraz ciśnienia tętniczego. Odpowiednio zbilansowana dieta cukrzycowa powinna opierać się o produkty o niskim stopniu przetworzenia oraz indeksie glikemicznym, co pozwala na uniknięcie powikłań choroby.

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Układ oddechowy

Krztusiec (koklusz) – jakie są objawy i jak leczyć?
Krztusiec jest ostrą w przebiegu chorobą zakaźną układu oddechowego wywoływaną przez bakterie. Głównym objawem klinicznym są nawracające napady silnego kaszlu, które prowadzą do utrudnienia oddychania.Czym jest krztusiec (koklusz)?Krztus...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Zdrowy tryb życia

Czosnek niedźwiedzi – stosowanie, właściwości, uprawa. Co musisz wiedzieć o czosnku niedźwiedzim?
Każdy z nas wie, jak cenne właściwości lecznicze posiada czosnek pospolity. Nie wszyscy jednak wiedzą, że pod względem zawartości pewnych substancji przewyższa go czosnek niedźwiedzi. Jeszcze do niedawna traktowany był jako ciekawostka prz...

Serce i układ krążenia

15 najczęstszych chorób układu krążenia: diagnostyka i leczenie
Choroby układu krążenia stanowią główną przyczynę zgonów w Polsce. Szybka diagnostyka, podejmowanie leczenia i działań profilaktycznych mogą ochronić pacjentów przed rozwojem najpoważniejszych dolegliwości i powikłań....

Dieta i odchudzanie

Choroby metaboliczne: rodzaje, objawy i leczenie. Czy można im zapobiec?
Choroby metaboliczne obejmują szeroki zakres dolegliwości spowodowanych zaburzeniami przemian biochemicznych w organizmie. W ostatnich kilkudziesięciu latach ich częstotliwość znacznie wzrosła....

Układ nerwowy

Choroby neurodegeneracyjne - jak nie przeoczyć pierwszych objawów?
Choroby neurodegeneracyjne są związane z postępującą degeneracją neuronów w mózgu lub rdzeniu kręgowym. Termin ten dotyczy wielu rodzajów schorzeń, które różnią się między sobą pod względem objawów....

Dieta i odchudzanie

Dieta FMD – na czym polega dieta imitująca post, która odmładza organizm?
Dieta FMD (Fasting Mimicking Diet – dieta imitująca post) została opracowana przez profesora Valtera Longo. To stosunkowo nowe podejście do tematu postu okresowego, którego celem jest odmłodzenie organizmu przy jednoczesnym zmniejszeniu ry...

Dieta i odchudzanie

Dzika róża – naturalne źródło witamin. Właściwości lecznicze i zastosowanie
Dzika róża od wieków wykorzystywana jest w medycynie tradycyjnej. Szczególną popularnością cieszyła się w Grecji i Rzymie. Współcześnie cenimy ją za wysoką zawartość kwasu askorbinowego oraz witamin z grupy B....

Odporność, wzmocnienie organizmu

Berberys – właściwości zdrowotne i zastosowanie roślinnego antybiotyku
Naturalne metody leczenia i wzmacniania organizmu cieszą się coraz większą popularnością wśród osób dbających o zdrowie. Ciekawym uzupełnieniem codziennej diety może okazać się berberys. Bogaty skład fitochemiczny sprawia, że roślina wyr&...

Dieta i odchudzanie

Astaksantyna – królowa antyoksydantów, która działa jak eliksir młodości
Astaksantyna jest wyjątkowo silnym antyoksydantem. Skutecznie zwiększa odporność organizmu na promieniowanie słoneczne oraz zapobiega fotostarzeniu się skóry. ...

Dieta i odchudzanie

Dietetyk radzi - domowe sposoby na schudnięcie bez ćwiczeń
Wielu z nas nie ma czasu na regularne treningi sportowe. W takiej sytuacji warto pamiętać o kilku podstawowych regułach dietetycznych, które mogą znacznie przyspieszyć proces odchudzania. Zastanawiasz się, które domowe sposoby na schudnię...

Kosmetyki i uroda

Odżywcze i regenerujące maseczki na twarz – jak zrobić maseczkę oczyszczająca domowymi sposobami?
Podstawowa pielęgnacja skóry twarzy powinna opierać się na jej dokładnym i delikatnym oczyszczaniu, tonizacji, a następnie zastosowaniu odpowiednio dobranego serum i kremu. Dodatkowymi zabiegami, które warto wdrożyć do swojej p...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem