Celiakia - przyczyny, objawy, diagnostyka

Celiakia - przyczyny, objawy, diagnostyka - zdjęcie

Celiakia - przyczyny, objawy, diagnostyka

Gluten jest obecnie dodawany niemal do każdego artykułu spożywczego. Można go spotkać nie tylko w produktach typowo mącznych, takich jak np. makaron, ale też w chipsach, słodyczach, większości dań gotowych, a nawet w łuskanym słoneczniku. Osoby z celiakią muszą się go wystrzegać, ale nie trzeba mieć tej wrodzonej, uwarunkowanej genetycznie choroby – wystarczy zwykła alergia pokarmowa. Pierwszym powodem do niepokoju są przede wszystkim różne powikłania, jakie pojawiają się po spożywanych posiłkach, w których dominuje gluten.

Czym jest Celiakia?

Choroba trzewna, czyli inaczej celiakia, objawia się całkowitą nietolerancją glutenu. Trwa ona przez całe życie i nie da się jej wyleczyć. Ma ona podłoże genetyczne, co oznacza, że chory musi posiadać zestaw genów określanych jako haplotyp DQ8 lub DQ2. Co ciekawe, problem ten ma blisko 2% populacji. Pierwsze wzmianki i obserwacje choroby pochodzą już z XIX w., gdzie początkowo była wiązana z nieprawidłowym przyswajaniem skrobi. Obecnie już wiadomo, że celiakia – badania potwierdziły to w pełni – jest nieprawidłową reakcją autoimmunologiczną organizmu skierowaną względem jelita cienkiego, jaka ma miejsce po spożyciu glutenu.

Celiakia a alergia

Gluten występuje w jęczmieniu, życie i pszenicy oraz ich pochodnych. Problemy z jego przyswajaniem mogą mieć nie tylko chorzy na chorobę trzewną, ale także alergicy i posiadacze stosunkowo nowego schorzenia, jakim jest nieceliakalna nadwrażliwość na gluten. W przypadku tych ostatnich badania na celiakię dają wynik negatywny, ale dieta bezglutenowa pomaga w ograniczeniu wszystkich skutków ubocznych choroby, w tym przewlekłego zmęczenia, przybierającego postać takiego zjawiska jak mgła mózgowa. Ze względu na brak kompleksowych badań, nie wiadomo jeszcze, czy ta wersja choroby jest uleczalna.

Alergia na pszenicę różni się od celiakii tym, że można się jej nabawić już po urodzeniu, zazwyczaj jest rozpoznawana u dzieci i młodzieży. Najczęstsze problemy to zmiany skórne, problemy oddechowe i ból brzucha połączony z nudnościami. Należy pamiętać, że jeśli bóle te są przewlekłe, warto skontaktować się z lekarzem, a nawet wykonać badanie ALT. Natomiast jeśli jest to celiakia, objawy mogą dotykać takich kwestii jak osteoporoza, niedokrwistość, niedowaga, niski wzrost, a także powracająca biegunka tłuszczowa.

Celiakia – różne odmiany i objawy

O tym, jak różna potrafi być celiakia, badania mówią dość często, a lekarze potwierdzają to kolejnymi diagnozami. I tak wyróżniamy:

  • postać klasyczną, ujawnianą u dzieci i mogącą powodować spowolnienie rozwoju,
  • postać zaniedbaną, gdzie dieta jest nieprzestrzegana, a pacjenci słabo zdiagnozowani cierpią na problemy ze wzrostem, a nawet na zaburzenia płodności,
  • postać nietypową, bez dolegliwości jelitowych, ale np. z powracającym zapaleniem stawów,
  • postać skąpoobjawową, gdzie choroba dotyka tylko błony śluzowej jelita cienkiego,
  • postać ujawniającą się z opóźnieniem – choroba Duhringa – charakteryzującą się występowaniem pęcherzyków i grudek na skórze.

Objawy celiakii różnią się dla każdej z odmian tej choroby, jednak najczęściej są one podobne do tych, które obserwuje się przy zespole jelita drażliwego. Wśród innych, klasycznych problemów, jakie generuje celiakia, objawy skórne są jednymi z najczęstszych i najłatwiejszych do zaobserwowania.

Jakie są przyczyny Celiakii?

Przyczyny choroby trzewnej mają oczywiście postać genetyczną, ale zaobserwowano też pewne inne powiązania u niektórych pacjentów. Okazuje się, że na celiakię bardziej narażone są osoby z zespołem Downa oraz chore na cukrzycę typu I. W przypadku cukrzyków warto pamiętać, że w przypadku celiakii dieta z nią związana, całkowicie eliminująca gluten, musi też być powiązana z innymi rygorami żywieniowymi oraz z używaniem sprzętów medycznych, takich jak glukometr, gdzie przy klasycznej nietolerancji glutenu żadne dodatkowe, codzienne testy nie są konieczne.

Badacze sprawdzili też, że choroba trzewna pojawia się częściej tam, gdzie zboża występują jako podstawa diety i są wykorzystywane w większości potraw. Taka sytuacja jest zatem bliższa Stanom Zjednoczonym i Europie, ale za to w Azji występuje rzadziej.

Jak diagnozować Celiakię?

Aby zdiagnozować celiakię, badania muszą przybrać postać biopsji, potwierdzającej zanik kosmków. Gastroenterolog wykonuje taką czynność po skierowaniu do niego przez lekarza pierwszego kontaktu. Sprawdzana jest też obecność przeciwciał oraz przeprowadzany szeroki wywiad z pacjentem. Może okazać się również, że konieczne będzie skierowanie do kolejnych specjalistów, aby wyeliminować inne choroby. Niestety, nie istnieje prosty i jednoznaczny test na celiakię.

Dieta przy Celiakii

Jedną z najważniejszych spraw przy celiakii jest odpowiednia dieta. Jak nietrudno się domyślić, trzeba w niej wyeliminować gluten, co w naszej szerokości geograficznej wcale nie należy do prostych zadań. Wystarczy wejść do zwykłego marketu i przeczytać kilka składów produktowych na artykułach spożywczych – bardzo często będzie widniał tam dopisek „może zawierać gluten” lub też alergen ten będzie widoczny bezpośrednio w składzie. Chorzy na celiakię muszą więc korzystać z produktów takich jak ryż, kukurydza, mąka ziemniaczana, ryby, jaja, soja i gryka. Coraz częściej są dla nich przewidziane specjalne półki w sklepach, na których znaleźć można certyfikowane produkty z symbolem przekreślonego kłosa. Bezglutenowcy nie powinni także zapominać o suplementacji, czyli o uzupełnianiu niezbędnych witamin oraz minerałów. W ich diecie jest to niezmiernie ważne.

Zobacz także: akcesoria do manicure i pedicure

Choroba Duhringa a Celiakia

Jedną z gorszych postaci celiakii jest choroba Duhringa, z towarzyszącymi jej znaczącymi zmianami skórnymi. Łączy się ona często z nietolerancją laktozy. Ujawnia się między 14 a 40 rokiem życia i oczywiście jest przypadłością glutenozależną – należy przy niej stosować tę samą dietę, co przy klasycznej chorobie trzewnej. Oprócz zmian skórnych występuje też łysienie, niepłodność, niedoczynność tarczycy oraz zmiany w obrębie szkliwa zębów.

Choroby związane z glutenem – zarówno te genetyczne, jak i alergie – są obecnie dość częste. Nierzadko jest też wykonywane badanie na celiakię, mające potwierdzić genetyczne podwaliny problemów związanych z nietolerancją. Najważniejsza jednak pozostaje dieta, której osoba z chorobą trzewną powinna bezwzględnie przestrzegać.

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Szkarlatyna - objawy, przyczyny. Jak leczyć szkarlatynę?
Jedną z typowych chorób wieku dziecięcego, rozpowszechnioną na całym świecie, jest szkarlatyna. Zazwyczaj pojawia się u dzieci w wieku przedszkolnym, w okresie jesienno-zimowym. Wywołuje poważne objawy, a w jej późnym okresie może nawet d...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ oddechowy

Wirus RSV u dzieci – objawy, badania, leczenie. Jak skutecznie ochronić dziecko przed zachorowaniem?
W okresie zwiększonego zachorowania dzieci są narażone na różnego typu choroby. Czasami zwykłe przeziębienie może się okazać czymś więcej np. wirusem RSV. Wirus RSV u dzieci w niektórych przypadkach prowadzi do niebezpiecznych powikłań. ...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Choroby i dolegliwości

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie
Insulina jest niezwykle ważnym hormonem, wytwarzanym w trzustce. Odpowiada ona za utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Przy współpracy z glukagonem kontroluje również transport glukozy do poszczególnych kom&oac...

Układ pokarmowy

Bulgotanie w brzuchu i przelewanie w jelitach – objawy, przyczyny, leczenie
Bulgotanie, przelewanie się, dziwne, głośne burczenie i przewracanie w brzuchu to nie tylko kłopotliwe i krępujące, ale również niepokojące objawy. Mogą wystąpić zarówno w dzień, jak i w nocy. Zazwyczaj stanowią całkowicie niegroźny ...

Układ nerwowy

Wpływ energetyków na zdrowie - efekty uboczne kofeiny i tauryny
Napoje energetyczne to rozwiązanie, po które w ostatnich latach sięgamy szczególnie chętnie. Preparaty te dodają nam sił, co może okazać się niezwykle cenne podczas nauki czy wysiłku fizycznego zarówno w pracy, jak i na studiach. Z...

Dieta i odchudzanie

Nutraceutyki - czym są i jak działają? Zastosowanie nutraceutyków w profilaktyce chorób cywilizacyjnych
Nutraceutyki to substancje cechujące się korzystnym wpływem na zdrowie oraz dużą wartością odżywczą. Tego typu związki są niezwykle pomocne w leczeniu i profilaktyce różnego rodzaju chorób, dlatego warto włączyć je do swojej codziennej di...

Dieta i odchudzanie

Wegetarianizm a weganizm: podobieństwa, różnice i wpływ na zdrowie
W ostatnich latach rośnie popularność diet wegańskich i wegetariańskich. Każda z nich jest ogromnym wyzwaniem, gdyż dla prawidłowego funkcjonowania organizmu konieczne jest zastąpienie składników mięsnych innymi produktami....

Dieta i odchudzanie

Owoc kaki (persymona): wartości odżywcze, prozdrowotne i składniki aktywne
Owoc kaki, czyli persymona, to niesamowity produkt spożywczy, który wciąż bardzo rzadko gości na europejskich talerzach. To egzotyczny owoc o charakterystycznym smaku, który stale zyskuje na popularności wśród dietetyków ora...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Choroby wieku dziecięcego

Trzydniówka: wysypka, rumień, gorączka. Jak radzić sobie z trzydniową chorobą u dziecka?
Trzydniówka, zwana także rumieniem nagłym, jest lekką chorobą wirusową i na ogół nie wymaga specjalistycznego leczenia. Jak wygląda przebieg oraz leczenie trzydniówki? Czy trzydniówka jest zaraźliwa?...

Układ nerwowy

Ciągłe uczucie zimna – przyczyny i choroby powodujące przewlekłe marznięcie 
Wielu z nas posiada naturalną tendencję do odczuwania zimna - zdecydowanie bardziej intensywnie, niż inni. Na pozór nie ma żadnej widocznej gołym okiem przyczyny, prawda? Jednak nietolerancja zimna jest nie tylko sporym utrudnieniem w codziennym...

Układ oddechowy

Guzki na tarczycy to nie wyrok: przyczyny, objawy, rokowania i leczenie
Choroby tarczycy dotyczą bardzo dużej części społeczeństwa. Szacunkowo każdy zna osobę lub wiele osób, które chorują na tarczycę. Guzki na tarczycy to jedno z zaburzeń tego gruczołu....

Serce i układ krążenia

Masz zimne stopy i dłonie? Przyczyny, leczenie i profilaktyka zziębniętych kończyn
Zimne stopy i dłonie to sygnał wysyłany przez twój organizm, który może okazać się zwiastunem groźnych chorób – nie lekceważ go! Cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy anemia to tylko niektóre jednostki chorobowe objawia...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.