ADHD – objawy, przyczyny i leczenie. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej u dzieci i dorosłych

ADHD – objawy, przyczyny i leczenie. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej u dzieci i dorosłych - zdjęcie

ADHD – objawy, przyczyny i leczenie. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej u dzieci i dorosłych

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej, to ogólna nazwa zaburzeń zachowania należących do najczęściej występujących u dzieci i młodzieży problemów psychiatrycznych. Jak objawia się ADHD, czym jest spowodowane i jak wygląda leczenie?

Czym jest zespół nadpobudliwości psychoruchowej ADHD?

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej, w skrócie ADHD, to neurorozwojowe zaburzenia psychiczne powodujące deficyty uwagi, hiperaktywność, nadpobudliwość ruchową lub impulsywność. Pierwsze symptomy ADHD można zauważyć dość wcześnie – zazwyczaj przed ukończeniem przez dziecko 5. roku życia.

Choć ADHD występuje częściej u chłopców, należy podkreślić, że zespół nadpobudliwości psychoruchowej dotyczy w podobnym stopniu obu płci. Jednak o ile u chłopców z reguły dominują objawy nadpobudliwości, u dziewczynek przeważają zaburzenia koncentracji, przez co bywają one błędnie diagnozowane.

ADHD jest rozpoznawane u 4-8% w wieku wczesnoszkolnym, ale w kolejnych grupach wiekowych wartość ta maleje blisko o połowę. Niektóre cechy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej mogą jednak utrzymywać się nawet po osiągnięciu dorosłości.

Jak rozpoznać ADHD? Najczęstsze objawy

Objawy ADHD obejmują przede wszystkim zaburzenia uwagi i koncentracji, porywczość oraz nadruchliwość. Jakie zachowania dziecka mogą świadczyć o wystąpieniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej?

Rodzaj objawów

Charakterystyka

Zaburzenia uwagi i koncentracji

U dziecka z ADHD obserwuje się trudności w skupieniu uwagi, brak dbałości o szczegóły, roztargnienie, częste zapominanie o czymś i brak odpowiedniej organizacji. Dziecko sprawia wrażenie, jakby nie słuchało, co się do niego mówi. Często jest rozkojarzone, przez co popełnia błędy. Nie potrafi skupić się na wykonywaniu zadań i odkłada je na ostatnią chwilę. Dziecko często gubi przedmioty i nie jest w stanie przypomnieć sobie, gdzie je zostawiło. Unika też wykonywania czynności wymagających zaangażowania i koncentracji.

Porywczość

Dziecko z ADHD jest niecierpliwe, próbuje skupiać uwagę innych na sobie, często podejmuje ryzykowne działania. Wyraża emocje i myśli bez zastanowienia, nie biorąc pod uwagę ewentualnych konsekwencji. Podczas zadań i zabaw grupowych nie umie cierpliwie czekać na swoją kolej, często przeszkadza innym.

Nadruchliwość

Dziecko z ADHD jest w ciągłym, ale zwykle bezcelowym ruchu. Nawet w sytuacjach, w których powinno pozostać w jednym miejscu, szybko zaczyna się wiercić czy bawić. Często zachowuje się niestosownie do okoliczności, nie jest w stanie powstrzymać się od mówienia, podczas zabawy jest głośne, a odpoczynek w ciszy i spokoju sprawia mu trudności. Ma problemy z kontynuowaniem rozpoczętych zadań i zarzuca ich wykonanie.


Warto jednak zaznaczyć, że symptomy te mogą występować u każdego dziecka z innym nasileniem.

Co może być przyczyną występowania ADHD?

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej może mieć wiele przyczyn – zazwyczaj trudno jest wskazać jeden, konkretny czynnik powodujący ADHD. Na występowanie zaburzeń wpływ mogą mieć:

  • predyspozycje genetyczne,
  • urazy doznane w trakcie ciąży,
  • mała waga urodzeniowa,
  • niedotlenienie dziecka podczas porodu i inne urazy okołoporodowe.

Za pojawienie się zespołu nadpobudliwości psychoruchowej odpowiadać mogą również szkodliwe czynniki, które już w czasie ciąży doprowadziły do zaburzeń rozwoju lub uszkodzenia centralnego układu nerwowego u dziecka. Są to przede wszystkim:

  • palenie papierosów przez kobietę w ciąży,
  • picie alkoholu przez ciężarną,
  • zażywanie substancji psychoaktywnych przez matkę,
  • ekspozycja na pestycydy, zatrucia metalami ciężkimi.

Dość powszechnie uważa się także, że ADHD jest powodowane przez błędy wychowawcze. Jak jest naprawdę? Nieprawidłowości w środowisku rodzinnym nie są bezpośrednią przyczyną ADHD, ale w przypadku dzieci predysponowanych do tego typu zaburzeń mogą mieć wpływ na to, kiedy się one ujawnią i jaki będą miały przebieg. Do niekorzystnych czynników wychowawczych zalicza się:

  • zaniedbania ze strony rodziców lub opiekunów,
  • niestabilność środowiska rodzinnego (np. rozwód rodziców),
  • przemoc wobec dziecka.

Jak prawidłowo diagnozować ADHD?

Właściwe rozpoznanie ADHD wymaga współpracy kilku specjalistów – przede wszystkim psychologa, psychiatry i pediatry, a niekiedy też neurologa dziecięcego. Ważnym elementem postępowania jest wnikliwy wywiad z rodzicami dotyczący funkcjonowania dziecka w domu, szkole i w gronie rówieśników. W ramach diagnostyki wykonuje się również testy mające na celu ocenę intelektualną dziecka, zdolność zapamiętywania, koncentracji i kojarzenia oraz sprawność i koordynację ruchową.

Niezwykle istotne jest, by przed postawieniem rozpoznania wykluczyć inne schorzenia natury psychicznej, które mogą dawać podobne objawy, takie jak zaburzenia lękowe, zaburzenia zachowania, problemy adaptacyjne, upośledzenie umysłowe, nerwica natręctw czy choroba afektywna dwubiegunowa. Należy jednak mieć na uwadze, że u dzieci z ADHD nierzadko równolegle występuje dodatkowa dolegliwość o podłożu psychicznym – najczęściej dysleksja, zaburzenia lękowe i zaburzenia zachowania. Ponadto należy uzyskać pewność, że obserwowane symptomy nie są efektem zaburzeń neurologicznych i somatycznych, w tym działań niepożądanych leków, zaburzeń wzroku lub słuchu, padaczki czy schorzeń tarczycy.

W jaki sposób leczone jest ADHD?

Schemat leczenia ADHD obejmuje zazwyczaj z kilku elementów. Może on składać się z:

  • psychoterapii,
  • terapii rodzinnej,
  • terapii dziecka w grupie rówieśniczej,
  • zajęć psychoedukacyjnych dla rodziców,
  • leczenia farmakologicznego.

Program terapii jest opracowywany indywidualnie przy uwzględnieniu wieku dziecka, ogólnego stanu zdrowia, rodzaju występujących objawów oraz podatności na poszczególne działania terapeutyczne. Niekiedy wspomagająco stosuje się leki i suplementy poprawiające koncentrację. Mogą to być kapsułki z kwasami tłuszczowymi omega-3 i omega-6 oraz EPA, które dodatkowo wspierają pracę mózgu i redukują zaburzenia uwagi, impulsywność oraz nadpobudliwość. Inne rozwiązanie to kapsułki z ekstraktem z liści bacopy drobnolistnej, które wspomagają funkcjonowanie mózgu, zwiększają zdolności koncentracyjne i poprawiają pamięć. W przypadku zaburzeń snu i rytmu dobowego czasem zaleca się przyjmowanie melatoniny, która wydłuża sen i podnosi jakość nocnego odpoczynku.

Do czego może prowadzić ADHD?

Podobnie jak w przypadku wielu innych zaburzeń, także nieleczone ADHD może prowadzić do powikłań zdrowotnych i emocjonalnych. Trudności w szkole, słabsze wyniki czy odrzucenie przez rówieśników mogą powodować obniżenie poczucia własnej wartości i problemy emocjonalne. Z kolei nieleczone ADHD u osób dorosłych może skutkować kłopotami natury osobistej i zawodowej. Wśród najczęstszych powikłań zdrowotnych zespołu nadpobudliwości psychoruchowej wymienia się:

  • uzależnienie od papierosów, alkoholu i narkotyków,
  • zaburzenia lękowe i depresyjne,
  • objadanie się prowadzące do otyłości,
  • kłopoty ze snem,
  • próby samobójcze.

Zaburzenia zachowania będące wynikiem ADHD są jednymi z częstszych przyczyn wizyt dzieci i młodzieży u psychologa lub psychiatry. Objawów mogących świadczyć o wystąpieniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej należy ich bagatelizować – nieleczony może spowalniać rozwój dziecka oraz powodować liczne problemy emocjonalne i osobiste w dorosłym życiu.


Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Szkarlatyna - objawy, przyczyny. Jak leczyć szkarlatynę?
Jedną z typowych chorób wieku dziecięcego, rozpowszechnioną na całym świecie, jest szkarlatyna. Zazwyczaj pojawia się u dzieci w wieku przedszkolnym, w okresie jesienno-zimowym. Wywołuje poważne objawy, a w jej późnym okresie może nawet d...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Serce i układ krążenia

Berberyna – właściwości, zastosowanie oraz działanie. Czy berberyna jest dobra na otyłość?
Ludzie od tysięcy lat korzystali z dobrodziejstw natury w leczeniu różnorodnych chorób i dolegliwości. Tak jest i dzisiaj. Na rynku farmaceutycznym dość często można usłyszeć o nowych suplementach, które coraz częściej produkowane są n...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia norma...

Odporność, wzmocnienie organizmu

TOP 10: sposoby na odporność przed zimą
Nie daj się wirusom, sprawdź, jak poprawić odporność jeszcze zanim nadejdą chłody i co brać na odporność, gdy pojawią się pierwsze objawy infekcji. Wybieraj naturalne sposoby, domowe syropy, które możesz stosować również ...

Odporność, wzmocnienie organizmu

Jakie są przyczyny obniżonej odporności i jak sobie z nią radzić?
Dysfunkcja układu odpornościowego może być wynikiem złych nawyków, które wystarczy zmienić, by przestać chorować. Sprawdź, co ma destrukcyjny wpływ na Twoje zdrowie i co możesz dla siebie zrobić, by obniżyć podatność n...

Układ rozrodczy i moczowy

Infekcje intymne – rodzaje, objawy i leczenie.
Rodzaje i objawy infekcji intymnych – jak je rozpoznać? Pojawienie się niepożądanych dolegliwości ze strony okolic intymnych najczęściej świadczy o tym, że doszło do rozwoju infekcji. Są różne rodzaje infekcji intymnych, a p...

Choroby wieku dziecięcego

Przepuklina pępkowa u dorosłych i dzieci: przyczyny, objawy i leczenie
Czy wiesz, że przepuklina pępkowa jest jednym z najczęstszych schorzeń dotykających zarówno dorosłych, jak i dzieci?...

Układ pokarmowy

Rak żołądka: pierwsze objawy, diagnostyka, leczenie i rokowania
Nowotwory złośliwe – w tym rak żołądka – wymagają odpowiedniej diagnozy i możliwie jak najszybszego wykrycia. Wczesne stadium choroby ma lepsze rokowania niż zaawansowany stopień nowotworu. ...

Dieta i odchudzanie

Aminokwasy: podział, właściwości i rola w organizmie. Źródła aminokwasów w diecie
Aminokwasy są bardzo istotne dla naszego organizmu. Ich niedobór może prowadzić do różnego rodzaju schorzeń czy konsekwencji, takich jak zmęczenie czy bóle głowy, a nawet depresja. Czym zatem są aminokwasy?...

Układ nerwowy

Apatia jako częsty objaw depresji: przyczyny, objawy i leczenie apatii
Apatia jest jednym ze stanów psychicznych, którego głównymi objawami są: niechęć do wykonywania codziennych aktywności, a także potrzeba odosobnienia. Dodatkowo pacjent lub pacjentka boryka się z ograniczeniem odczuwania emocji...

Układ rozrodczy i moczowy

Choroby weneryczne (STD): rodzaje, objawy, leczenie i profilaktyka
Choroby weneryczne zaliczane są do najbardziej wstydliwych przypadłości. Do zakażenia dochodzi podczas stosunku seksualnego z osobą chorą. Pierwsze objawy chorób wenerycznych są często mylone z innymi chorobami, co usypia czujność....

Układ rozrodczy i moczowy

Cykl miesiączkowy bez tajemnic: długość, fazy, dni płodne i samopoczucie
Cykl miesiączkowy pojawia się, gdy kobieta osiąga dojrzałość płciową. Badania przeprowadzane w ostatnich latach jednak, wykazują, iż niemal połowa osób znajdujących się w wieku dojrzewania nie posiada niezbędnej wiedzy na ten temat....

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem

cookies Strona korzysta z plików cookies, dzięki temu działa poprawnie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Cookies.