ADHD – objawy, przyczyny i leczenie. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej u dzieci i dorosłych

ADHD – objawy, przyczyny i leczenie. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej u dzieci i dorosłych - zdjęcie

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej, to ogólna nazwa zaburzeń zachowania należących do najczęściej występujących u dzieci i młodzieży problemów psychiatrycznych. Jak objawia się ADHD, czym jest spowodowane i jak wygląda leczenie?

Czym jest zespół nadpobudliwości psychoruchowej ADHD?

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej, w skrócie ADHD, to neurorozwojowe zaburzenia psychiczne powodujące deficyty uwagi, hiperaktywność, nadpobudliwość ruchową lub impulsywność. Pierwsze symptomy ADHD można zauważyć dość wcześnie – zazwyczaj przed ukończeniem przez dziecko 5. roku życia.

Choć ADHD występuje częściej u chłopców, należy podkreślić, że zespół nadpobudliwości psychoruchowej dotyczy w podobnym stopniu obu płci. Jednak o ile u chłopców z reguły dominują objawy nadpobudliwości, u dziewczynek przeważają zaburzenia koncentracji, przez co bywają one błędnie diagnozowane.

ADHD jest rozpoznawane u 4-8% w wieku wczesnoszkolnym, ale w kolejnych grupach wiekowych wartość ta maleje blisko o połowę. Niektóre cechy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej mogą jednak utrzymywać się nawet po osiągnięciu dorosłości.

Jak rozpoznać ADHD? Najczęstsze objawy

Objawy ADHD obejmują przede wszystkim zaburzenia uwagi i koncentracji, porywczość oraz nadruchliwość. Jakie zachowania dziecka mogą świadczyć o wystąpieniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej?

Rodzaj objawów

Charakterystyka

Zaburzenia uwagi i koncentracji

U dziecka z ADHD obserwuje się trudności w skupieniu uwagi, brak dbałości o szczegóły, roztargnienie, częste zapominanie o czymś i brak odpowiedniej organizacji. Dziecko sprawia wrażenie, jakby nie słuchało, co się do niego mówi. Często jest rozkojarzone, przez co popełnia błędy. Nie potrafi skupić się na wykonywaniu zadań i odkłada je na ostatnią chwilę. Dziecko często gubi przedmioty i nie jest w stanie przypomnieć sobie, gdzie je zostawiło. Unika też wykonywania czynności wymagających zaangażowania i koncentracji.

Porywczość

Dziecko z ADHD jest niecierpliwe, próbuje skupiać uwagę innych na sobie, często podejmuje ryzykowne działania. Wyraża emocje i myśli bez zastanowienia, nie biorąc pod uwagę ewentualnych konsekwencji. Podczas zadań i zabaw grupowych nie umie cierpliwie czekać na swoją kolej, często przeszkadza innym.

Nadruchliwość

Dziecko z ADHD jest w ciągłym, ale zwykle bezcelowym ruchu. Nawet w sytuacjach, w których powinno pozostać w jednym miejscu, szybko zaczyna się wiercić czy bawić. Często zachowuje się niestosownie do okoliczności, nie jest w stanie powstrzymać się od mówienia, podczas zabawy jest głośne, a odpoczynek w ciszy i spokoju sprawia mu trudności. Ma problemy z kontynuowaniem rozpoczętych zadań i zarzuca ich wykonanie.


Warto jednak zaznaczyć, że symptomy te mogą występować u każdego dziecka z innym nasileniem.

Co może być przyczyną występowania ADHD?

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej może mieć wiele przyczyn – zazwyczaj trudno jest wskazać jeden, konkretny czynnik powodujący ADHD. Na występowanie zaburzeń wpływ mogą mieć:

  • predyspozycje genetyczne,
  • urazy doznane w trakcie ciąży,
  • mała waga urodzeniowa,
  • niedotlenienie dziecka podczas porodu i inne urazy okołoporodowe.

Za pojawienie się zespołu nadpobudliwości psychoruchowej odpowiadać mogą również szkodliwe czynniki, które już w czasie ciąży doprowadziły do zaburzeń rozwoju lub uszkodzenia centralnego układu nerwowego u dziecka. Są to przede wszystkim:

  • palenie papierosów przez kobietę w ciąży,
  • picie alkoholu przez ciężarną,
  • zażywanie substancji psychoaktywnych przez matkę,
  • ekspozycja na pestycydy, zatrucia metalami ciężkimi.

Dość powszechnie uważa się także, że ADHD jest powodowane przez błędy wychowawcze. Jak jest naprawdę? Nieprawidłowości w środowisku rodzinnym nie są bezpośrednią przyczyną ADHD, ale w przypadku dzieci predysponowanych do tego typu zaburzeń mogą mieć wpływ na to, kiedy się one ujawnią i jaki będą miały przebieg. Do niekorzystnych czynników wychowawczych zalicza się:

  • zaniedbania ze strony rodziców lub opiekunów,
  • niestabilność środowiska rodzinnego (np. rozwód rodziców),
  • przemoc wobec dziecka.

Jak prawidłowo diagnozować ADHD?

Właściwe rozpoznanie ADHD wymaga współpracy kilku specjalistów – przede wszystkim psychologa, psychiatry i pediatry, a niekiedy też neurologa dziecięcego. Ważnym elementem postępowania jest wnikliwy wywiad z rodzicami dotyczący funkcjonowania dziecka w domu, szkole i w gronie rówieśników. W ramach diagnostyki wykonuje się również testy mające na celu ocenę intelektualną dziecka, zdolność zapamiętywania, koncentracji i kojarzenia oraz sprawność i koordynację ruchową.

Niezwykle istotne jest, by przed postawieniem rozpoznania wykluczyć inne schorzenia natury psychicznej, które mogą dawać podobne objawy, takie jak zaburzenia lękowe, zaburzenia zachowania, problemy adaptacyjne, upośledzenie umysłowe, nerwica natręctw czy choroba afektywna dwubiegunowa. Należy jednak mieć na uwadze, że u dzieci z ADHD nierzadko równolegle występuje dodatkowa dolegliwość o podłożu psychicznym – najczęściej dysleksja, zaburzenia lękowe i zaburzenia zachowania. Ponadto należy uzyskać pewność, że obserwowane symptomy nie są efektem zaburzeń neurologicznych i somatycznych, w tym działań niepożądanych leków, zaburzeń wzroku lub słuchu, padaczki czy schorzeń tarczycy.

W jaki sposób leczone jest ADHD?

Schemat leczenia ADHD obejmuje zazwyczaj z kilku elementów. Może on składać się z:

  • psychoterapii,
  • terapii rodzinnej,
  • terapii dziecka w grupie rówieśniczej,
  • zajęć psychoedukacyjnych dla rodziców,
  • leczenia farmakologicznego.

Program terapii jest opracowywany indywidualnie przy uwzględnieniu wieku dziecka, ogólnego stanu zdrowia, rodzaju występujących objawów oraz podatności na poszczególne działania terapeutyczne. Niekiedy wspomagająco stosuje się leki i suplementy poprawiające koncentrację. Mogą to być kapsułki z kwasami tłuszczowymi omega-3 i omega-6 oraz EPA, które dodatkowo wspierają pracę mózgu i redukują zaburzenia uwagi, impulsywność oraz nadpobudliwość. Inne rozwiązanie to kapsułki z ekstraktem z liści bacopy drobnolistnej, które wspomagają funkcjonowanie mózgu, zwiększają zdolności koncentracyjne i poprawiają pamięć. W przypadku zaburzeń snu i rytmu dobowego czasem zaleca się przyjmowanie melatoniny, która wydłuża sen i podnosi jakość nocnego odpoczynku.

Do czego może prowadzić ADHD?

Podobnie jak w przypadku wielu innych zaburzeń, także nieleczone ADHD może prowadzić do powikłań zdrowotnych i emocjonalnych. Trudności w szkole, słabsze wyniki czy odrzucenie przez rówieśników mogą powodować obniżenie poczucia własnej wartości i problemy emocjonalne. Z kolei nieleczone ADHD u osób dorosłych może skutkować kłopotami natury osobistej i zawodowej. Wśród najczęstszych powikłań zdrowotnych zespołu nadpobudliwości psychoruchowej wymienia się:

  • uzależnienie od papierosów, alkoholu i narkotyków,
  • zaburzenia lękowe i depresyjne,
  • objadanie się prowadzące do otyłości,
  • kłopoty ze snem,
  • próby samobójcze.

Zaburzenia zachowania będące wynikiem ADHD są jednymi z częstszych przyczyn wizyt dzieci i młodzieży u psychologa lub psychiatry. Objawów mogących świadczyć o wystąpieniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej należy ich bagatelizować – nieleczony może spowalniać rozwój dziecka oraz powodować liczne problemy emocjonalne i osobiste w dorosłym życiu.


Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić. Najbardziej charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego u dzieci jest wysypka na ...

Choroby i dolegliwości

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Cukier odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do węglowodanów, które stanowią główne źródło energetyczne. Węglowodany ulegają rozłożeniu w procesie trawienia na cukier prosty – glukozę. Jej obecność jest niezbędna do pr...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Czym jest badanie krwi – ALT. Diagnoza uszkodzeń wątroby norma i wyniki
Badanie ALT nazywane jest także ALAT oraz GPT. Nazwy te dotyczą tego samego testu aminotransferazy alaninowej, a więc enzymu wewnątrzkomórkowego, który znajduje się przede wszystkim w tkankach wątroby. Z tego względu badanie ALT służy mię...

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Odporność, wzmocnienie organizmu

Eozynofilia: o czym świadczą podwyższone eozynofile? Objawy, przyczyny, normy
Badanie krwi to jedno z podstawowych metod diagnostycznych wielu chorób. Za jego pomocą możliwe jest oznaczenie wielu parametrów, w tym eozynofilów. To jeden z rodzajów białych krwinek, które pełnią istotną funkcję w układzie odpornościowym człowieka, ...

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Serce i układ krążenia

Dieta na obniżenie cholesterolu - 10 produktów, które pomagają zbić cholesterol
Obecność zbyt wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi jest zjawiskiem cywilizacyjnym. Z hipercholesterolemią zmaga się coraz większa część społeczeństwa, a do rozwoju problemu przyczyniają się czynniki zewnętrzne, jak nisko odżywcza dieta oraz mało...

Układ rozrodczy i moczowy

Beta hCG - test ciążowy z krwi. Pierwsze objawy ciąży
Beta hCG bywa nazywany hormonem ciążowym, gdyż jego wzrost obserwuje się przede wszystkim w organizmie kobiet spodziewających się dziecka. Pozwala nie tylko określić, czy kobieta jest w ciąży, ale też w przybliżeniu oszacować jej wiek. W ginekologii be...

Układ oddechowy

Zaburzenia oddychania: objawy i leczenie. Czym jest oddech Biota oraz Cheyne'a i Stokesa?
Zaburzenia oddychania mogą przybierać różne formy, inne są również przyczyny ich występowania. Zawsze jednak wymagają konsultacji lekarskiej, gdyż w dłuższej perspektywie czasowej są bardzo niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia pacjent...

Układ nerwowy

Tajemnice Hipokampu: kluczowa rola w pamięci i emocjach
W fascynującym świecie neurobiologii, hipokamp stanowi centralny obszar, którego tajemnice stopniowo odkrywane są przez badaczy. Jego kluczowa rola w kształtowaniu pamięci i regulacji emocji sprawia, że staje się niezwykle istotnym obszarem zain...

Układ rozrodczy i moczowy

Bakterie w moczu: przyczyny, objawy, interpretacja wyników i sposoby leczenia zakażeń układu moczowego
W prawidłowo funkcjonującym układzie moczowym nie występują bakterie, dlatego ich obecność świadczy o rozwoju stanu patologicznego. W medycynie ten stan określa się jako bakteriomocz....

Układ pokarmowy

Dieta przed kolonoskopią – co można jeść, a czego unikać? Przygotowanie do badania
Kolonoskopia to badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala wykryć zmiany chorobowe w jelicie grubym oraz w dolnym odcinku jelita cienkiego. Aby uzyskać miarodajne wyniki, należy się do niego odpowiednio przygotować. Bardzo istot...

Dieta i odchudzanie

Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady i efekty. Kto powinien jej spróbować?
Dieta białkowo-tłuszczowa stanowi ciekawą opcję dla tradycyjnych sposobów żywienia. W zależności od swoich potrzeb możesz zdecydować się na przestrzeganie zasad tradycyjnego modelu żywieniowego low carb lub diety ketogenicznej. Druga z nich pozw...

Układ pokarmowy

Nowotwory: typy i rodzaje raków oraz etapy i przebieg kancerogenezy w złożoności choroby nowotworowej
Nowotwory stanowią kompleksowe wyzwanie dla dziedziny medycyny oraz zdrowia publicznego. Istnieje różnorodność typów i rodzajów raków, charakteryzujących się unikalnymi cechami, a także mechanizmami rozwoju. Zrozumienie etap...

Dieta i odchudzanie

Cudowne właściwości naturalnych napojów – na zdrowie, urodę i przemianę materii
Moc ziół znana jest od wielu wieków, a ich rozsądne i uzasadnione wykorzystanie umożliwia uzyskanie znaczącej poprawy stanu zdrowia i kondycji organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć jak przyśpieszyć metabolizm, w nocy spać spokojnie, a także&a...

Układ rozrodczy i moczowy

Jak przyspieszyć okres? Domowe sposoby, zioła i witaminy na wywołanie miesiączki
Wakacyjny wyjazd, ślub, sesja zdjęciowa - to tylko wybrane sytuacje, w których kobiety zastanawiają się, jak przyspieszyć okres. Miesiączka, zwłaszcza bardzo obfita lub bolesna, może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Czy istnieją domowe sposoby...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem