Zaburzenie osobowości borderline: na czym polega oraz jakie są przyczyny i jak leczyć?

Zaburzenie osobowości borderline: na czym polega oraz jakie są przyczyny i jak leczyć? - zdjęcie

Osobowość borderline (BPD – z ang. borderline personality disorder) charakteryzuje osobę, u której występują dolegliwości z pogranicza zaburzeń psychotycznych oraz nerwicowych. Należą do nich przede wszystkim: niestabilność nastrojów, negatywna ocena świata zewnętrznego oraz nadmierna impulsywność. Zaburzenie to nie jest zjawiskiem nowym, zostało dokładnie opisane już w XIX wieku. Uważano wówczas, że osobowość borderline znacznie częściej spotykana jest u kobiet, niż mężczyzn, jednak współczesne badania nie potwierdziły tej tezy. Częstość występowania BPD można przyjąć za stosunkowo dużą (według niektórych badaczy z tym problemem może zmagać się nawet do 3% populacji), w porównaniu ze schizofrenią, która według statystyk dotyka około 1% osób.

Czym jest zaburzenie osobowości borderline?

Spróbujmy wyjaśnić pojęcie borderline, co to dokładnie oznacza. Okazuje się, że pod tą dziwną nazwą kryje się jedno z najcięższych zaburzeń osobowości. Określane jest również jako osobowość chwiejna emocjonalnie, bpd lub osobowość z pogranicza. Polega na częstej zmianie nastrojów, poczuciu niespełnienia i pustki, zaburzeniu tożsamości, obniżeniu nastroju, braku umiejętności budowania stabilnych relacji z innymi, a w szczególności tworzenia stałych związków emocjonalnych. W głównej mierze wynika to z lęku przed odrzuceniem, porzuceniem oraz rozczarowaniem swoją osobą. Negatywne postrzeganie świata osób cierpiących na BPD znajduje pełny wyraz w ich zachowaniu, które jest nieufne, impulsywne i antyspołeczne. Osobowości borderline towarzyszą negatywne uczucia: złości, gniewu, frustracji, niepokoju, smutku, wstydu i znudzenia (samym sobą, innymi ludźmi oraz całym światem).

Jak rozpoznać borderline?

Rozpoznanie osobowości borderline opiera się głównie na analizie wyników kwestionariuszy do oceny osobowości (np. MMPI). Przeprowadzaniem tych testów zajmują się przede wszystkim specjaliści ochrony zdrowia psychicznego – psycholodzy, psychoterapeuci oraz psychiatrzy. Choroba borderline różnicowana jest m.in. ze zmianami zachowania związanymi z chorobą afektywną dwubiegunową, zaburzeniami psychotycznymi oraz innymi zaburzeniami osobowości (np. powstałymi po nadużywaniu substancji psychoaktywnych).

Jakie są objawy charakterystyczne dla osobowości borderline?

Osoba z zaburzeniami BPD nie umie samodzielnie przezwyciężyć stresu i sytuacji kryzysowych. Zamiast działać, tonie w zniechęceniu, panice i niepokoju. Nie potrafi zmobilizować się ani zebrać myśli, by opracować plan wyjścia z sytuacji. Nie podejmuje walki, woli raczej wycofać się, czy poddać myślom samobójczym. Często reaguje gniewem na rozmaite trudne, życiowe sytuacje, doprowadza do kłótni, awantur i znieważania innych.

Cechuje ją chwiejność emocjonalna – może obdarzać te same osoby bardzo skrajnymi uczuciami, w jednej chwili mając ich za swoich ukochanych, a w drugiej uznając za najgorszych wrogów.

Borderline – objawy

Do cech charakterystycznych osobowości z pogranicza należy:

  • labilność uczuciowa, polegająca na szybko zmieniających się, skrajnych nastrojach,
  • wrażliwość na ocenę innych – chorych łatwo urazić, a niewinne uwagi mogą uznawać za straszne obelgi,
  • bardzo silne odczuwanie emocji – złości, gniewu, wściekłości,
  • zaborczość i zazdrość w związkach, która wynika ze strachu przed odrzuceniem i porzuceniem (osoby chore wolą pierwsze zerwać kontakt, niż niepokoić się, że zrobi to druga osoba),
  • odczuwanie nieustannej potrzeby zapewniania o uczuciach przez partnera czy przyjaciela,
  • skłonność do podejmowania różnego rodzaju ryzyka, używania substancji psychoaktywnych w celach eksperymentalnych,
  • problemy z odżywianiem (na przykład anoreksja i bulimia),
  • patologiczne kłamanie i konfabulacja,
  • próby samobójcze, samookaleczenie się,
  • skłonność do palenia za sobą wszystkich mostów.

Jakie są przyczyny borderline?

Dokładne przyczyny występowania zaburzenia osobowości borderline nie są znane. Istnieje wiele koncepcji i teorii, jednak zdania na ten temat są w środowisku naukowym i medycznym podzielone. Prawdopodobnie BPD wynika z traumatycznych doświadczeń z dzieciństwa, na przykład porzucenia odrzucenia lub śmierci rodzica. Osobowość borderline może też być skutkiem błędów wychowawczych lub zaburzeń osobowości jednego czy obojga rodziców, co tłumaczyłoby lęk przed porzuceniem, niestabilność emocjonalną oraz negatywne nastawienie do świata. Niektórzy specjaliści dopatrują się nieprawidłowości natury biologicznej, ponieważ u części pacjentów z borderline poprawę przynosi stosowanie leków psychotropowych, np. środków przeciwdepresyjnych, co wskazywałoby na pewien związek z nieprawidłowym poziomem neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym. Psychoterapeuci tłumaczą zaburzenia borderline powstawaniem mechanizmów obronnych, związanych z problemami, które miały miejsce we wczesnym dzieciństwie, jak na przykład:

Jak leczyć zaburzenia osobowości borderline?

Zaburzenia osobowości borderline leczy się farmakologicznie lub za pomocą psychoterapii. W skrajnych przypadkach (np. przy podejmowaniu prób samobójczych lub kiedy występuje zagrożenie podjęcia takiej próby), pacjentów poddaje się hospitalizacji. W leczeniu farmakologicznym stosuje się leki przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne (szczególnie atypowe) oraz stabilizujące nastrój. Terapia poznawczo-behawioralna polega na uzmysłowieniu pacjentowi mechanizmów sterujących jego nastrojami i zachowaniem, pokazywaniu różnych aspektów i niuansów tej samej sprawy, ponieważ osoby chore myślą głównie w dwóch kategoriach – czarne albo białe (dobre lub złe, albo-albo itd.). Uczy ich dostrzegania „drugiej strony medalu”, pokazuje inne punkty widzenia oraz szerszą skalę oceny. Pozwala także poznać metody zapanowania nad wystawianiem pochopnej, negatywnej opinii w różnych sytuacjach. Walka o zdrowie jest długotrwała i wymaga niezwykłej cierpliwości, taktu oraz opanowania ze strony terapeuty, dlatego w przypadku borderline terapię powinni przeprowadzać wyłącznie doświadczeni specjaliści.

Test na zaburzenie osobowości borderline

Przeprowadzeniem diagnozy tego typu zaburzeń zwykle zajmuje się psychiatra lub psycholog. Rozpoznanie stawia się na podstawie obserwacji pacjenta, wywiadu oraz po przeprowadzeniu analizy odpowiednich kwestionariuszy na borderline. Test diagnozujący BPD stworzył m.in. John Gunderson. Można również przeprowadzić takie badanie samemu.

Osobowość borderline – test przykładowy:

Odpowiedz na następujące pytania, aby przekonać się, czy masz objawy borderline:

  • Czy odczuwasz pustkę?
  • Czy masz tendencję do autoagresji?
  • Czy łatwo popadasz w złość?
  • Czy Twoje związki można określić jako burzliwe?
  • Czy podejmowałeś kiedyś próby samobójcze?

Jeżeli odpowiedziałeś TAK na przynajmniej 3 z 5 pytań, zalecamy konsultację z psychologiem, ponieważ mogą u Ciebie występować objawy zaburzenia osobowości typu borderline.

Test oryginalny jest jednak w języku angielskim, dlatego dostępne w sieci mniej lub bardziej udane tłumaczenia nie powinny być traktowane jako narzędzie diagnostyczne.

Zobacz również https://www.wapteka.pl/blog/artykul/zapalenie-opon-mozgowych-wszystko-co-musisz-wiedziec-przyczyny-objawy-i-leczenie.

Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Wybrane grupy produktowe:

Informacje dla pacjenta

Rumień zakaźny – przyczyny, objawy i leczenie
Rumień zakaźny to choroba wywoływana przez wirusa. Dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale dorośli też mogą się nim zarazić....

Serce i układ krążenia

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie
Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia...

Choroby skóry

Glistnik jaskółcze ziele – skuteczna broń nie tylko na kurzajki. Na co pomaga i jak stosować?
Natura już od początku istnienia człowieka obdarzała go niesamowitym bogactwem ziół, które są w stanie leczyć wiele schorzeń i problemów zdrowotnych. Tak jest w przypadku glistnika - rośliny powszechnie występującej w wielu miejscach i ...

Zdrowy tryb życia

Dieta ketogeniczna (keto) – co należy wiedzieć i jakie są wady oraz zalety?
Ludzie od wieków stosują różne diety odchudzające. Najczęściej ma to miejsce, kiedy zbliża się wiosna i lżejsze ubranie odsłania krągłe kształty ciała. Nie zawsze jednak diety stosuje się w celach estetycznych. Przy niektórych schorz...

Informacje dla pacjenta

Czym jest hydroksyzyna (hydroxyzinum) na uspokojenie? Dawkowanie i przeciwwskazania
Gdy leki dostępne bez recepty oraz naturalne specyfiki przestają być skuteczne, zazwyczaj poszukiwane są nowe rozwiązania problemu związanego ze stresem. Jeśli mowa o preparatach na uspokojenie to jednym z popularniejszych, wydawanych z przepi...

Informacje dla pacjenta

Monocyty – o czym świadczą podwyższone monocyty?
Monocyty to komórki, które wchodzą w skład białych krwinek (leukocytów). Krążą one we krwi i w razie potrzeby wydostają się z naczyń krwionośnych do tkanek otaczających dane naczynie. W trakcie tego procesu przeistaczają się w makrofa...

Układ rozrodczy i moczowy

Ulubione pozycje seksualne kobiet - 10 pozycji seksualnych, które dają niezapomniane doznania
Seks odgrywa bardzo ważną rolę w życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Umacnia związek, pozwala lepiej poznać swoje ciało i zaspokoić skrywane pragnienia....

Informacje dla pacjenta

Witamina B12: jakie są jej właściwości? Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy B12
Witamina B12 utrzymuje w dobrej kondycji układ krwionośny, nerwowy czy pokarmowy. Jej niedobór stanowi częsty problem, jednak właściwa suplementacja i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego pozwolą go uniknąć.Czym charakteryzuje si...

Układ oddechowy

Krztusiec (koklusz) – jakie są objawy i jak leczyć?
Krztusiec jest ostrą w przebiegu chorobą zakaźną układu oddechowego wywoływaną przez bakterie. Głównym objawem klinicznym są nawracające napady silnego kaszlu, które prowadzą do utrudnienia oddychania.Czym jest krztusiec (koklusz)?Krztus...

Układ rozrodczy i moczowy

Rak jajnika – przyczyny, objawy, rozpoznanie i leczenie. Czy można mu zapobiec?
Rak jajnika to jeden z najczęściej występujących nowotworów u kobiet. Początkowo nie daje żadnych objawów, dlatego w jego wykryciu we wczesnym stadium pomagają regularne wizyty u lekarza ginekologa....

Układ pokarmowy

Cholestaza – przyczyny, objawy, leczenie i wskazania dietetyczne
Cholestaza to choroba wątroby, polegająca na zaburzeniach wydzielania żółci do dwunastnicy lub całkowitego zahamowania jej odpływu. Zasadniczo wyróżniamy dwie podstawowe postaci, czyli zewnątrz - i wewnątrzwątrobową....

Choroby skóry

Jak wygląda ugryzienie pająka? Objawy, postępowanie i możliwe powikłania
Ugryzienie pająka zdarza się stosunkowo rzadko w naszym klimacie, jednak jest możliwe. Charakteryzuje je zarówno ból, jak i zaczerwienie wraz z obrzękiem....

Układ oddechowy

Legionella - objawy, przyczyny i leczenie. Czy legionelloza jest groźna?
Legionelloza to choroba wywołana obecnością bakterii Legionella pneumophilia. Dla większości pacjentów nie jest szczególnie groźna, jednak nie wolno lekceważyć objawów, które utrzymują się dłużej niż 5 dni. Ciężki przebieg n...

Alergia

Osutka – czym jest i skąd się bierze? Charakterystyka, rodzaje i sposoby leczenia
Osutka to rzadko występująca nadwrażliwość, wyróżniająca się gwałtownym pojawieniem się licznych, niepęcherzykowych krost niewielkich rozmiarów. Sterylne wykwity występują na podłożu rumieniowym głównie w okolicach tułowia....

Dieta i odchudzanie

Dieta Atkinsa – na czym polega sposób żywienia nakierowany na szybkie zrzucenie wagi?
Dieta Atkinsa wywodzi się z lat 70., a jej stosowanie ma umożliwić szybkie i skuteczne odchudzanie. Od tego czasu zyskała bardzo wielu zwolenników, jednak pomimo spektakularnych efektów należy mieć na uwadze również jej wady....

Dieta i odchudzanie

Perz właściwy – prozdrowotne ziele oczyszczające organizm z toksyn
Perz właściwy (Agropyron repens L.), należący do rodziny Wiechlinowatych, zaliczany jest do powszechnie występujących na półkuli północnej chwastów jadalnych. Roślina słynie także ze swoich właściwości prozdrowotnych, które&...

Choroby skóry

Rumień – rodzaje, objawy, leczenie. Jak je rozróżnić?
Rumień to powszechnie występująca zmiana dermatologiczna, która może stanowić poważny problem estetyczny i zdrowotny. Terminem tym nazywamy bowiem szereg różnorodnych dolegliwości, które wymagają zróżnicowanego podejścia ter...

Układ pokarmowy

Szkorbut – choroba marynarzy. Objawy, przyczyny i leczenie skrajnego niedoboru witaminy C
Szkorbut zaliczany jest do chorób spowodowanych przez awitaminozę. Współcześnie bardzo mało osób zmaga się ze szkorbutem i kojarzony jest on najczęściej z marynarzami. Najlepszą profilaktyką choroby jest zbilansowana dieta, kt&...

Dlaczego my?
why-us-img

Odbiór osobisty w aptece

why-us-img

Profesjonalna obsługa

why-us-img

Szybka wysyłka

why-us-img

Legalnie działająca apteka

why-us-img

Płatność online lub za pobraniem